του Νίκου Ηλιάδη
Δύο εβδομάδες λειτουργίας συμπλήρωσε σήμερα το παράρτημα του πρωθυπουργικού γραφείου στη Θεσσαλονίκη. Κανονικά, με βάση την πρωθυπουργική υπόσχεση ότι θα το επισκέπτεται ανά 15θημερο, ο Αλέξης Τσίπρας θα έπρεπε να βρίσκεται στο Διοικητήριο. Κάτι τέτοιο είναι φυσικά αδύνατον, πόσω μάλλον όταν σήμερα κορυφώνεται στη Βουλή η συζήτηση για τον προϋπολογισμό. Άλλωστε, ήταν σαφές εξ αρχής ότι η πρωθυπουργική υπόσχεση στόχο είχε να πείσει ότι το εν Θεσσαλονίκη πρωθυπουργικό γραφείο δεν είναι ένα ακόμη επικοινωνιακό πυροτέχνημα.
Το 15θημερο που μεσολάβησε, στο Διοικητήριο δεν συνέβησαν σπουδαία πράγματα. Πέρα από μία συνάντηση του υπουργού Εσωτερικών Πάνου Σκουρλέτη με τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη η οποία θα μπορούσε ασφαλώς να γίνει ακόμη και στο δημαρχείο, αλλά για προφανείς λόγους έγινε με την παρουσία της Κατερίνας Νοτοπούλου. Στο διάστημα αυτό είχαμε και τη σημαντική ενίσχυση της αστυνομικής φρουράς στο Διοικητήριο, γεγονός που προκάλεσε αρνητικά σχόλια, αλλά και αντιδράσεις από τα συνδικαλιστικά όργανα των αστυνομικών.
Πέρα, όμως, από τον όποιο απολογισμό αυτού του πρώτου 15θημερου ο οποίος δεν θα μπορούσε παρά να είναι πενιχρός, το ερώτημα που εξ αρχής τέθηκε είναι «για ποιο λόγο το Μέγαρο Μαξίμου επέλεξε να δημιουργήσει άλλη μία, έστω άτυπη, κυβερνητική δομή στη Θεσσαλονίκη;». Πιστεύει, στ’ αλήθεια κανείς, ότι μπορεί πράγματι ένα γραφείο, στελεχωμένο από πέντε έξι άτομα, με επικεφαλής ένα μικρομεσαίο κομματικό στέλεχος, χωρίς καμία διοικητική ή πολιτική πείρα, να αναλάβει το συντονισμό των κυβερνητικών λειτουργιών για την επίλυση των ζητημάτων της Θεσσαλονίκης;
Η απάντηση είναι προφανής. Άλλωστε και το ίδιο το Μέγαρο Μαξίμου αντιλαμβάνεται το ρόλο του παραρτήματός του σαν ένα είδος γραμματειακής υποστήριξης με στόχο την καλύτερη ταξινόμηση και αποτελεσματικότερη προώθηση των ζητημάτων της Θεσσαλονίκης προς την Αθήνα. Βεβαίως στην εποχή του διαδικτύου όλα αυτά φαντάζουν κάπως κωμικά. Χώρια που στη Θεσσαλονίκη υπάρχει ήδη μια κυβερνητική δομή, το υφυπουργείο Εσωτερικών, με την παραπλανητική υπογράμμιση «Μακεδονίας Θράκης», το οποίο θα μπορούσε ανέτως να ανταποκριθεί σε αυτόν το ρόλο.
Επιπλέον, η ίδρυση του παραρτήματος αποτελεί ομολογία της αναποτελεσματικής λειτουργίας της κυβέρνησης. Είναι μια έμμεση αναγνώριση ότι οι υπουργοί είναι ανίκανοι να κατανοήσουν και να επιλύσουν τα προβλήματα, τα οποία ταλανίζουν τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, και γι’ αυτό απαιτείται η εγρήγορση και η παρουσία του ίδιου του πρωθυπουργού. Όχι ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Απεδείχθη, άλλωστε, στην περίπτωση του ΟΑΣΘ, όταν χρειάστηκε να παρέμβει ο ίδιος ο κ. Τσίπρας για να ρυθμιστεί το θέμα της εκταμίευσης μιας δόσης 3,9 εκατ. ευρώ προκειμένου να σταματήσουν οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων και να ξαναβγούν τα λεωφορεία στους δρόμους. Μια απόφαση η οποία σε άλλες χώρες λαμβάνεται σε επίπεδο υπηρεσιακών παραγόντων, εδώ χρειάστηκε παρέμβαση του ίδιου του πρωθυπουργού προκειμένου να θεραπεύσει την ανεπάρκεια του υπουργού του και της δημόσιας διοίκησης εν γένει.
Η ίδρυση του παραρτήματος αποτελεί επίσης αναγνώριση ότι το κυβερνητικό απολίθωμα που ακούει στο όνομα «Μακεδονίας Θράκης» είναι περιττό, χωρίς καμία ουσιαστική αρμοδιότητα και συντηρείται μόνον για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας.
Τότε προς τι η νέα αυτή κυβερνητική δομή; Η απάντηση στο ερώτημα βρίσκεται στην αρχιτεκτονική της ίδιας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Ο μείζων κυβερνητικός εταίρος, βρέθηκε να μην ελέγχει κανένα από τα τοπικά κέντρα εξουσίας. Το (ας πούμε) ΥΜΑΘ δόθηκε στον Καμμένο για ευνόητους λόγους. Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπως και πολλοί δήμοι του πολεοδομικού συγκροτήματος ελέγχονται από τη Νέα Δημοκρατία. Ο κεντρικός δήμος ελέγχεται από τον Γιάννη Μπουτάρη και αρκετοί περιφερειακοί δήμοι από την ελάσσονα αντιπολίτευση. Στην αντιπολίτευση πρόσκεινται επίσης οι διοικήσεις όλων των Επιμελητηρίων καθώς και του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου. Τα μόνα ερείσματα του ΣΥΡΙΖΑ στην Θεσσαλονίκη είναι στις διορισμένες διοικήσεις των κρατικών εταιριών (ΟΛΘ, ΕΥΑΘ, Εγνατία Οδός κ.ο.κ.) οι οποίες όμως, προσεχώς θα περάσουν σε άλλα χέρια. Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούσε εξ αρχής, από τον Γενάρη του 2015 ακόμη να αποκτήσει ένα δικό του κέντρο εξουσίας στην… ανάδελφη Θεσσαλονίκη. Και το παράρτημα του πρωθυπουργικού γραφείου είναι μια κάποια λύση.