Μπροστά μας έχουμε εκλογές και άδηλες πολιτικές εξελίξεις σε σχέση με τον σχηματισμό κυβέρνησης. Με τα σημερινά δεδομένα, όπως αυτά αποτυπώνονται στις δημοσκοπήσεις, από την πρώτη Κυριακή της 21ης Μαΐου δύσκολα θα έχουμε κυβέρνηση. Σίγουρα όχι αυτοδύναμη.
Είναι πολύ πιθανό να έχουμε κυβέρνηση μέσα στο καλοκαίρι. Ο πολιτικός χρόνος είναι πολύ πυκνός και γι' αυτό οι περίπου 50 μέρες που μένουν μέχρι τις πρώτες εκλογές μπορεί να φέρουν εκπλήξεις και τα σημερινά δεδομένα να ανατραπούν. Από την άλλη, κανείς δεν θέλει να σκέφτεται το ενδεχόμενο τρίτων εκλογών ή παρατεταμένης ακυβερνησίας της χώρας ή λειτουργίας της με υπηρεσιακή κυβέρνηση.
Οι σύγχρονες προκλήσεις είναι τόσο μεγάλες, που μια υπηρεσιακή κυβέρνηση δεν μπορεί επί μακρόν να τα βγάλει πέρα και όλοι εμείς να τη βγάλουμε καθαρή...
Αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα που πρέπει οι πολιτικοί αρχηγοί, τα κόμματα, αλλά και η κοινωνία να εξετάσει με μεγάλη σοβαρότητα πριν τις κάλπες. Όχι μόνο για λόγους γενικής πολιτικής.
Σε προεκλογική περίοδο πολλά μολύβια κατεβαίνουν, για να μην πω σχεδόν όλα. Η χώρα για ένα διάστημα είναι στον αυτόματο πιλότο και γίνονται μόνον τα απολύτως απαραίτητα και τα στοιχειώδη, αν γίνονται κι αυτά. Η ελληνική διοίκηση δεν ακολουθεί το μοντέλο άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου λειτουργεί κανονικά, χωρίς εκπτώσεις, ανεξάρτητα από το χρόνο, ανεξάρτητα από τις πολιτικές εξελίξεις, ανεξάρτητα ακόμη κι από την διοικητική ηγεσία. Τέτοιο καλοκουρδισμένο και ανεξάρτητο μηχανισμό δημόσιας διοίκησης δεν καταφέραμε να αποκτήσουμε στη χώρα μας.
Οπότε πορευόμαστε ακόμη με άλλους όρους, ίσως παράξενους για τον εξωτερικό παρατηρητή, αλλά πολύ γνωστούς σε όλους τους Έλληνες.
Και πρέπει να συνυπολογίσουμε εδώ και την ταυτόχρονη είσοδο της Αυτοδιοίκησης σε προεκλογικούς ρυθμούς, που έχει αντίστοιχα αποτελέσματα στη λειτουργία περιφερειών και δήμων. Αν όχι σε όλους, σε πολλούς.
Έτσι ο κίνδυνος να έχουμε μια μακρά περίοδο που τα πράγματα είτε θα υπολειτουργούν, είτε θα πηγαίνουν πίσω είναι ορατός.
Τα αναφέρω όλα αυτά για να έρθω στο παράδειγμα της Θεσσαλονίκης και πώς μπορεί αυτό το σκάρτο εξάμηνο μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι εκλογικές αναμετρήσεις να επηρεάσει την περιοχή αρνητικά.
Θα αναφερθώ σε μια κρίσιμη παράμετρο, η οποία πρέπει να τύχει της προσοχής όσων διεκδικούν την ψήφο των πολιτών. Αυτή είναι η πορεία υλοποίησης των εν εξελίξει και των υπό δρομολόγηση έργων στην περιοχή.
Δεν θα είναι τραγική μόνον μια καθυστέρηση έξι μηνών στην πορεία τους. Σε τέτοιες άλλωστε έχουμε συνηθίσει. Εδώ υπάρχουν καθυστερήσεις δεκαετιών και εννοείται ότι οι εκλογές δεν είναι αιτία, αλλά μόνον ως αφορμή και ως δικαιολογία μπορούν να λειτουργήσουν για να κουκουλώσουν διαχρονικές παθογένειες, οι οποίες είναι συχνό φαινόμενο εντός και εκτός προεκλογικής περιόδου, με ή δίχως αλλαγή ηγεσίας και διοίκησης.
Τραγικό θα είναι να ανακοπεί ή να ανατραπεί η εξέλιξη αυτών των έργων, που όταν μιλάμε για τη Θεσσαλονίκη και την τρέχουσα περίοδο είναι εξαιρετικά σημαντικά.
Θα αναφέρω το παράδειγμα του μετρό Θεσσαλονίκης. Επειδή άκουσα εκ νέου τον πρωθυπουργό να λέει ότι το μετρό θα λειτουργήσει στους πρώτους μήνες του 2024 κι επειδή ακούω και τους άλλους αρμόδιους για το έργο να μιλούν για ολοκλήρωση του έργου (βασική γραμμή) στο τέλος του 2023, θέλω να διευκρινίσω (αν το καταλαβαίνω καλά) ότι και οι δυο εξαγγελίες έχουν υπόσταση. Πώς γίνεται αυτό; Κατασκευαστικά το μετρό μπορεί να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2023. Η έναρξη λειτουργίας έχει μερικές ακόμη προϋποθέσεις, οι οποίες μπορεί να χρειαστούν ένα μικρό διάστημα για να αρχίσουν οι συρμοί τα δρομολόγια με επιβάτες.
Δεν μένω σε αυτό. Προβληματισμό ουσιαστικό για μένα συνιστά εάν οι εκλογές τα φέρουν έτσι και οι νέες διοικήσεις (πρωθυπουργός, υπουργοί, επικεφαλής οργανισμών κτλ.) αλλάξουν κάτι στο δρομολογημένο έργο τι γίνεται; Δεν κινδυνολογώ, δεν υπονοώ σε καμιά περίπτωση ότι πρέπει ντε και καλά να συνεχίσουμε με τους ίδιους. Ένα σενάριο εξετάζω, που και απίθανο δεν είναι και θα έπρεπε να μας απασχολεί, με βάση όσα γνωρίζουμε για τις θέσεις όλων όσοι διεκδικούν την ψήφο μας. Εξάλλου, οι διαφωνίες σε σχέση με το πώς προχώρησε το έργο του μετρό είναι γνωστές, ακόμη και με την επίλυση του ζητήματος με τις αρχαιότητες στο σταθμό Βενιζέλου. Και δεν είναι ανάγκη να αλλάξει κυβέρνηση για να προβληματιστεί κάποιος. Ακόμη και η διοίκηση στο αρμόδιο υπουργείο να αλλάξει υπάρχει αυτή η περίπτωση. Το κρατώ προς το παρόν ως προβληματισμό και μόνο.
Θα αναφέρω το παράδειγμα της αναβάθμισης του ανατολικού τμήματος της περιφερειακής οδού Θεσσαλονίκης και του FlyOver. Το έργο δρομολογήθηκε. Γίνονται ήδη οι διερευνητικές γεωτρήσεις και το επόμενο διάστημα θα τις βλέπουν όλοι οι πολίτες στην περιφερειακή οδό. Είναι γνωστές οι αντιρρήσεις στο έργο. Τι θα γίνει εάν αυτοί που διαφωνούν όχι απλά με τον τρόπο υλοποίησής του, αλλά με την αναγκαιότητα και τη χρησιμότητα του συγκεκριμένου έργου, είναι εκείνοι που θα αποκτήσουν τις αποφασιστικές αρμοδιότητες; Υπάρχει ο κίνδυνος ακύρωσης του έργου; Υπάρχει ζήτημα επανεξέτασης; Υπάρχει θέμα ανασχεδιασμού με ό,τι συνεπάγεται αυτό σε καθυστερήσεις; Και το FlyOver δεν είναι μετρό για να είμαστε στο τέλος. Είμαστε ακόμη στην αρχή... Το κρατώ επίσης.
Τι θα γίνει με τα έργα διαχείρισης των αποβλήτων, όπου υπάρχουν έντονες διαφωνίες ανάμεσα στα κόμματα, ακόμη και ανάμεσα σε βουλευτές του ίδιου κόμματος ή με την τύχη των ανενεργών στρατοπέδων και με πολλές άλλες μείζονες παρεμβάσεις, που όπως προανέφερα έχουν δρομολογηθεί ή δρομολογούνται;
Για τα περισσότερα από αυτά τα έργα, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ομοφωνία, χρειάστηκε να ληφθούν πολιτικές αποφάσεις. Επίσης, γνωρίζουμε τις θέσεις των κομμάτων. Και προκύπτει όχι μόνο πολιτική διαφωνία, αλλά και τεχνικές και τοπικές και κοινωνικές και ιδεολογικές και πάει λέγοντας. Δεν συναντώνται εύκολα τα κόμματα, ούτε και η κοινωνία, δεν ψάχνουν τη χρυσή τομή και δεν έχουν δείξει δείγματα σεβασμού σε ειλημμένες αποφάσεις, ακόμη κι αν διαφωνούν με αυτές, βάζοντας λίγο νερό στο κρασί τους. Τα αποτελέσματα από αυτή τη νοοτροπία και την αδυναμία συνεννόησης στα μείζονα τα έχουμε δει όλοι μας στη Θεσσαλονίκη, τα έχει βιώσει με τραγικό τρόπο όλη η χώρα.
Προφανώς με τις όποιες αποφάσεις όλοι αναλαμβάνουν το πολιτικό κόστος. Αυτό αφορά στους ίδιους. Το κόστος στον τόπο και στην ποιότητα ζωής όμως αναγκαστικά θα το πληρώσουμε οι πολίτες.
Αν θέλουν οι πολιτικοί να είναι χρήσιμοι στη Θεσσαλονίκη σε αυτή την προεκλογική περίοδο και να διεκδικήσουν με εντιμότητα την ψήφο των κατοίκων της περιοχής, καλό θα ήταν να πουν τι θα κάνει κάθε κυβέρνηση με αυτά τα έργα, τι θέση παίρνει κάθε υποψήφιος βουλευτής. Θα τα συνεχίσει, θα κάνει αλλαγές, θα τα ακυρώσει, θα τα προχωρήσει με άλλο τρόπο; Όχι τίποτα άλλο, αλλά να πάμε κι εμείς με ξεκάθαρους όρους στις κάλπες και να κάνουμε την επιλογή του ο καθένας, γνωρίζοντας τι αποτελέσματα θα έχει η ψήφος του...