Η Θεσσαλονίκη και το Μιλάνο έχουν κάποιες ομοιότητες. Είναι δεύτερες τη τάξει πόλεις στον βορρά δύο μεσογειακών χωρών, της Ελλάδας και της Ιταλίας, ενώ ο πληθυσμός τους είναι ανάλογος -1,1 εκατ. κάτοικοι για τη Θεσσαλονίκη, 1,3 εκατ. για το Μιλάνο. Επίσης, η κοινωνική τους συνοχή βασίζεται στον οικονομικό τους δυναμισμό, αφού τα διοικητικά κέντρα είναι οι πρωτεύουσες των δύο χωρών, η Αθήνα και η Ρώμη, όπου εδρεύουν οι κυβερνήσεις και οι κρατικοί θεσμοί. Ακόμη, οι δύο πόλεις αγαπούν το ποδόσφαιρο κι έχουν ομάδες που πρωταγωνιστούν στα πρωταθλήματά τους, οι τουριστικές τους επιδόσεις έχουν να κάνουν με τη λογική του city break, της πόλης του Σαββατοκύριακου, ενώ και στις δύο σερβίρονται τέλεια εσπρέσο και καπουτσίνο. Στο Μιλάνο λόγω παράδοσης, στη Θεσσαλονίκη λόγω εξειδίκευσης.
Τα κοινά χαρακτηριστικά των δύο πόλεων εξαντλούνται κάπου εδώ. Και αρχίσουν οι (μεγάλες) διαφορές. Κατ’ αρχάς, το κέντρο του Μιλάνου είναι η piazza Duomo και της Θεσσαλονίκη η πλατεία Αριστοτέλους. Στο Μιλάνο κτυπάει στην κυριολεξία η οικονομική και παραγωγική καρδιά της Ιταλίας, μιας από τις μεγαλύτερες χώρες του κόσμου, μέλους της G-7, ενώ στη Θεσσαλονίκη τις τελευταίες δεκαετίες τα φουγάρα… σβήνουν και η οικονομική υποχώρηση είναι εμφανής. Στην ιταλική πόλη εδρεύει η Ένωση Ιταλικών Βιομηχανιών και κατοικούν μερικοί από τους πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη, ενώ στη Θεσσαλονίκη έχουμε τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Ελλάδος, φτωχό συγγενή του ΣΕΒ. Στους δρόμους του Μιλάνου κυκλοφορούν σε κοινή θέα πολλές Φεράρι και Λαμπορκίνι, ενώ η Θεσσαλονίκη πλημμυρίζει από 1400αράκια. Το κέντρο της ιταλικής πόλης είναι περιποιημένο, γοητευτικό και συμμαζεμένο, ενώ το νεότερο Μιλάνο είναι μια σύγχρονη πόλη με ουρανοξύστες και τα σχετικά. Αντίστοιχα η Θεσσαλονίκη διάγει φάση παρακμής. Μαζί με το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη το Μιλάνο είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής του λαμπερού κόσμου της μόδας και της υψηλής ραπτικής, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι βιοτεχνίες που υπήρχαν κι αυτές έκλεισαν. Στο Μιλάνο βρίσκεται η θρυλική Σκάλα του Μιλάνου, το μυθικό λυρικό θέατρο της Ευρώπης, αλλά και το επίσης σημαντικό Piccolo Teatro, που ίδρυσε ο πρωτοπόρος σκηνοθέτης Τζόρτζιο Στρέλερ, ενώ στη Θεσσαλονίκη το ΚΘΒΕ και η Κρατική Ορχήστρα το… παλεύουν και το Μέγαρο Μουσικής παραμένει σκοτεινό τα περισσότερα βράδια της εβδομάδας, του μήνα και του χρόνου.
Με αυτά τα δεδομένα, καλά έκανε ο Στέλιος Αγγελούδης και επισκέφθηκε το Μιλάνο για να εξασφαλίσει συνεργασία κι έναν καινούριο… κήπο. Όσο πιο ψηλά στοχεύει κανείς, τόσο καλύτερες είναι συνήθως οι επιδόσεις του επί του πεδίου.
Το πεζοδρόμιο της Μαρτίου
Οι αναπλάσεις και οι διαπλατύνσεις των πεζοδρομίων αναμφίβολα δημιουργούν προοπτικές για καλύτερη προσβασιμότητα και ευκολία στις μετακινήσεις. Όταν, όμως, εξελίσσονται σε θέσεις στάθμευσης για ογκοδέστατα, μάλιστα, οχήματα, τότε οι πολίτες αρχίζουν να δυσφορούν και να αναρωτιούνται -ή μήπως να επιβεβαιώνουν;- πόσο ωχαδελφιστές είναι οι συμπολίτες τους, έστω κάποιοι, μάλλον αρκετοί, από αυτούς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της….γαϊδουρινής συμπεριφοράς είναι εσχάτως η οδός Μαρτίου, από το ύψος της Ανθέων έως και τη Βασιλίσσης Όλγας, όπου, μέσα σε διάστημα, περίπου, τριών μηνών (!) πραγματοποιήθηκε η ανάπλαση των πεζοδρομίων. Με τους πολίτες, όλο αυτό το διάστημα, να επιδίδονται σε… επικίνδυνους ελιγμούς προσπαθώντας να μετακινηθούν από το οδόστρωμα, καθώς τα πεζοδρόμια ήταν περιφραγμένα λόγω των εργασιών.
Η ανάπλαση, τελικά, ολοκληρώθηκε τα πεζοδρόμια σε κάποια σημεία διαπλατύνθηκαν, ενώ δημιουργήθηκαν ράμπες -απολύτως απαραίτητες για την προσβασιμότητα των ατόμων με κινητικά προβλήματα ή για τις μητέρες με τα καρότσια. Ωστόσο μέχρι στιγμής οι ράμπες λειτουργούν σχεδόν αποκλειστικά για τη διευκόλυνση οδηγών, οι οποίοι θέλουν να ανεβάσουν τα αυτοκίνητά τους στο πεζοδρόμιο, όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Τώρα, τι ακριβώς σκέφτονται αυτοί οι άνθρωποι και πώς ακριβώς το σκέφτονται, αφήνοντας μάλιστα τα αυτοκίνητά τους παρκαρισμένα σε αυτή την κατάσταση για ολόκληρα 24ωρα αποτελεί… μυστήριο.
Ηθικό επιμύθιο: Ακόμη και έργα που στοχεύουν στη βελτίωση της προσβασιμότητας, κάποιοι ανάμεσά μας, μπορούν εύκολα να τα «ακυρώσουν», με διαδικασίες εξπρές, υπολογίζοντας απλά και μόνον τι εξυπηρετεί τους ίδιους. Η ιδιώτευση -με την κακή έννοια- στο όριά της. Ντροπή!
Η αγωνία των αυτοδιοικητικών για τις 50 σελίδες
Η ώρα της αλήθειας έφτασε για τον νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης που βρίσκεται πλέον στη Γραμματεία της Κυβέρνησης προς έγκριση και την επόμενη εβδομάδα -εκτός απροόπτου- θα τεθεί προς διαβούλευση. Δήμαρχοι και περιφερειάρχες περιμένουν με αγωνία να δουν το τελικό κείμενο που θα διαμορφώσει το αυτοδιοικητικό πλαίσιο λειτουργίας για τις επόμενες δεκαετίες. Αυτό, βέβαια, που αναμένουν να δουν είναι αν συμπεριλήφθηκαν και οι αλλαγές που πρότειναν, οι οποίες είναι ουκ ολίγες. «Θα δούμε ποιες από τις 50 σελίδες παρατηρήσεων περιλήφθηκαν», είπε χαρακτηριστικά στη χθεσινή συνεδρίαση της ΚΕΔΕ ο πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, τον οποίο περιμένει κατά πως φαίνεται σχολαστική μελέτη των 1.000 και πλέον σελίδων του κώδικα.
Τα ομπρελοκαθίσματα του 2024 δεν πλήρωσαν ακόμη
Μια που μιλάμε για τους δημάρχους, τελειωμό δεν έχουν τα παράπονα για οικονομικά των δήμων που πάνε από το κακό στο χειρότερο από τις απανωτές εγχώριες και παγκόσμιες κρίσεις. Και μπορεί αρκετές φορές να τους χαρακτηρίζουμε… γκρινιάρηδες, αυτό όμως δεν αναιρεί το δίκιο τους που κατά βάση είναι… βουνό. Τα παραδείγματα είναι ουκ ολίγα και για την ιστορία θα παραθέσουμε ενδεικτικά κάποια από αυτά που παρουσιάστηκαν στη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ. Στα τέλη του μήνα θα αποδοθεί στους δήμους το ποσοστό που τους αναλογεί από τα έσοδα για τα ομπρελοκαθίσματα που αφορά το… 2024! Κι αυτό γιατί η διάταξη για την κατανομή τους ψηφίστηκε μόλις στα τέλη του περασμένου Δεκέμβρη. Παράλογο, αλλά αληθινό. Τουλάχιστον θα ομαλοποιηθεί η κατάσταση τα επόμενα χρόνια. Κι αν τα έσοδα αυτά είναι ίσως αμελητέα για τους μεγάλους δήμους, δεν ισχύει το ίδιο για τους μικρούς, που μετά βίας τα βγάζουν πέρα με τις αυξήσεις στην ενέργεια και τα καύσιμα. «Για να πληρώσουμε το τελευταίο 15ημερο σταματήσαμε κάθε εργασία», είπε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Αγιάς Λάρισας, Αντώνης Γκουντάρας, που ανέφερε ότι έχει λαμβάνειν χρήματα από τη ΔΥΠΑ για τα πρόγραμμα 55-67 και ΑμεΑ από τον Νοέμβριο του 2025, τα οποία φυσικά ο δήμος του πληρώνει κανονικά. Και τα χειρότερα έρχονται, σύμφωνα με τον δήμαρχο Νεάπολης – Συκεών, Σίμο Δανιηλίδη, κάτι που τεκμηρίωσε με αριθμούς. Όπως είπε, οι προϋπολογισμοί καταρτίστηκαν υπολογίζοντας τιμή 1,4 ευρώ ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ. Επιπλέον, για τον δήμο του υπολογίστηκε ότι η τελευταία αύξηση που δόθηκε στους εργαζόμενους είναι 510.000 ευρώ, ποσό μεγαλύτερο από το μισό της τακτικής χρηματοδότησης. Δύσκολο, δηλαδή, το παρόν, αλλά ακόμα πιο αβέβαιο ότι θα βγει το ταμείο στο τέλος της χρονιάς.
Η ιστορία του φασισμού
Η συγγραφέας, ιστορικός και δοκιμιογράφος Σώτη Τριανταφύλλου υπογράφει το βιβλίο «Φασισμός – Η ιστορία μιας ιδεολογίας» (εκδόσεις Πατάκη) και όπως η ίδια το παρουσιάζει στον πρόλογο: «Αυτό το σύντομο βιβλίο είναι μια αφήγηση της ιστορίας του φασισμού: με σχετικά λίγα και σχετικά απλά λόγια προσπαθώ να περιγράψω τις περιπέτειες, τις πτυχές και τα χαρακτηριστικά της φασιστικής ιδεολογίας, να φωτίσω σκοτεινά σημεία και παρεξηγήσεις και να αποτιμήσω ένα σύνολο αντιλήψεων και στάσεων, μερικές από τις οποίες —ο εθνικισμός, ο λαϊκισμός, ο αυταρχισμός— είναι ακόμα ενεργές και διαχέονται σε ιδεολογικά συστήματα που θεωρούνται «αντιφασιστικά». Ανάμεσα στα ζητήματα που αναλύω είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές ανάμεσα στον φασισμό και στον ναζισμό, οι διανοητικές ρίζες της φασιστικής ιδεολογίας, καθώς και οι σχέσεις της με τον σοσιαλισμό, την ανδροκρατία, τον πολιτικό και κοινωνικό συντηρητισμό, τον λαϊκισμό και το ριζοσπαστικό ισλάμ».
Πρόκειται για μια απολύτως ακριβή σύσταση ενός βιβλίου, που ασχολείται με έναν από τους πιο πολυχρησιμοποιημένους πολιτικούς όσους και χαρακτηρισμούς της εποχής μας. Επειδή ο φασισμός γεννήθηκε στην Ιταλία, η Τριανταφύλλου επικεντρώνεται αρκετά στη συγκεκριμένη χώρα, αλλά παράλληλα παρουσιάζει τις εκδοχές του φαινομένου σε διαφορετικές χώρες στη διάρκεια του 20ού αιώνα και την εξέλιξή του στον 21ο. Με αυτή την έννοια το βιβλίο έχει ιστορικό περιεχόμενο. Η ανάγνωσή του θα βοηθήσει όσους έχουν μια γενική εικόνα να εμβαθύνουν και να κατανοήσουν τους λόγους που η έννοια του φασισμού στοιχειώνει μέχρι και τις μέρες μας. Επίσης, θα συμβάλλει στην κατανόηση του γιατί δεν είναι «φασίστας» όποιος δεν ενστερνίζεται ή διαφωνεί με τις ιδέες μας, αλλά και θα οξύνει το κριτήριο γιατί δεν μπορούμε να αποδεχόμαστε αδιαμαρτύρητα τη δράση φασιστών, μόνο και μόνο επειδή οι ίδιοι δεν αυτοπροσδιορίζονται ως φασίστες.
