Περίπου 35 ημέρες πριν από τις εκλογές στην αυτοδιοίκηση η αισιοδοξία σκεπάζει τον ουρανό της Θεσσαλονίκης. Τουλάχιστον στα λόγια, στη θεωρία. Όπως σε κάθε προεκλογική περίοδο. Όπως ακριβώς και πριν από τις κάθε εθνικές εκλογές στη χώρα πνέει θετικός άνεμος. Διότι όλοι οι υποψήφιοι για κάποιο δημόσιο αξίωμα, εν προκειμένω δήμαρχος ή περιφερειάρχης, παρά τους μεταξύ τους διαξιφισμούς, τελικά έχουν λύσεις για τα προβλήματα. Ο καθένας τις δικές του. Είναι σίγουροι για ό,τι λένε, ενίοτε χρησιμοποιούν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά έναν μαγικό τρόπο στην ατμόσφαιρα της πόλης προβάλλεται η προοπτική του 2030, ως ένα ορόσημο κατά το οποίο η Θεσσαλονίκη θα είναι πολύ καλύτερη και πιο λειτουργική από σήμερα. Οι σημερινές δημοτικές και αυτοδιοικητικές αρχές υποστηρίζουν το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα με μεγαλύτερη ένταση, οι υπόλοιποι ίσως πιο χαλαρά, αλλά πάντως το… καλοβλέπουν. Τουλάχιστον δεν το αντιπολιτεύονται.
Όλα αυτά σε διάφορες παραλλαγές τα έχουμε ζήσει ξανά, ουδεμία έκπληξη. Πάντα πριν από εκλογές το πολιτικό και αυτοδιοικητικό σύστημα ξεδιπλώνει μια θετική ατζέντα, την οποία προβάλλει με δυναμισμό «καπελώνοντας» τις αρνητικές αναφορές, οι οποίες γίνονται από τους αντιπολιτευόμενους μόνο ως παράδειγμα αποτυχίας των νυν, που μπορούν να αναστρέψουν οι ίδιοι εάν κερδίσουν. Στο τέλος δεν βγαίνει άκρη. Γι’ αυτό ο διάλογος σε τοπικό επίπεδο έχει περιορισμένο ενδιαφέρον, εάν εξαιρέσεις τους άμεσα ενδιαφερόμενους που είναι πολλοί, επειδή με το νέο σύστημα οι μισοί Θεσσαλονικείς είναι υποψήφιοι για κάτι.
Το κακό είναι ότι ασφαλώς τα σοβαρά προβλήματα επιμένουν. Επειδή είναι πραγματικά και άρα επιδέχονται μόνο πραγματικές λύσεις. Όπως λέει ο σοφός λαός «χωρίς να σπάσουν αβγά δεν γίνεται ομελέτα». Αντίθετα στην πράξη εδώ και χρόνια οι εκλογές διεξάγονται, οι ενοικιαστές των πάσης φύσεως εξουσιών -παλαιότεροι ή νέοι- αναδεικνύονται, αλλά η πρόοδος που υπάρχει είναι μάλλον περιορισμένη. Διότι όλοι όσοι βρίσκονται στους θώκους της εξουσίας κάτι καλό κάνουν -συχνά τους υποχρεώνει η ζωή με βίαιο τρόπο να πάρουν αποφάσεις-, αλλά σε γενικές γραμμές η προβολή των όποιων επιτευγμάτων τους είναι σταθερά πιο λαμπερή από την ουσία τους.
Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη και την αυτοδιοίκηση -αφού μπροστά μας έχουμε δημοτικές και περιφερειακές εκλογές- κοινό μυστικό είναι η απουσία μεθόδου. Όσοι κερδίζουν σκέφτονται από την πρώτη ημέρα το τέλος της… τετραετίας και την επανεκλογή τους. Αλλά και όσοι χάνουν, αν μεν αποσυρθούν έχει καλώς, αλλά εάν θέλουν να δώσουν στον εαυτό τους μια δεύτερη ευκαιρία ξεκινούν την αντιπολίτευση από τη… δεύτερη ημέρα. Όπως ακριβώς συμπεριφέρονται κατά κανόνα και όσοι αποφασίζουν κάποια στιγμή να κατέβουν στον αυτοδιοικητικό στίβο, μηδενίζοντας ό,τι έργο έχει παραχθεί στην πόλη τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για γενικευμένη εδώ και δεκαετίες πρακτική, που έχει αποδειχθεί αντιπαραγωγική. Για τον πολύ απλό λόγο ότι τα προβλήματα που επιμένουν έχουν δύσκολες λύσεις, απαιτούν καθαρές και ορθολογικές αποφάσεις, ενώ είναι βέβαιο ότι θα δυσαρεστήσουν κάποιους βολεμένους. Συμπολίτες, προμηθευτές, εργαζομένους. Δηλαδή όσοι προχωρήσουν με αυτόν τον μπούσουλα θα υπονομεύσουν την επανεκλογή τους, οπότε το αποφεύγουν. Προτιμούν τη σταθερά του… τετραγωνισμού του κύκλου. Όπως θα λέγαμε «και η πίτα ολόκληρη και ο σκύλος χορτάτος».
Παράδειγμα τα πιο σοβαρά από τα προβλήματα της καθημερινότητας στη Θεσσαλονίκη, που διαιωνίζονται χρόνια και χρόνια και για τα οποία καθημερινά γράφονται χιλιάδες λέξεις και καλύπτουν συζητήσεις πολλών ωρών. Το κυκλοφοριακό, η καθαριότητα, τα τραπεζοκαθίσματα και η χρήση και αξιοποίηση των δημοσίων χώρων. Για το μεν κυκλοφοριακό, μόνο λύση είναι ο περιορισμός της κίνησης των αυτοκινήτων στο κέντρο και η συστηματική αστυνόμευση των μέτρων που θα ληφθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Αντιθέτως το επόμενο διάστημα η κίνηση θα αυξηθεί μέχρι ασφυξίας λόγω της κατασκευής του Fly Over, που θα περιορίσει τη δυναμικότητα της περιφερειακής οδού. Για τη δε καθαριότητα, τομέας στον οποίο η πόλη υστερεί δεκαετίες ολόκληρες, χρειάζεται προσωπικό και μηχανήματα και όχι προλήψεις ανθρώπων που τοποθετούνται σε γραφεία ή παροχή Μέτρων Ατομικής Προστασίας, τα οποία δε χρησιμοποιούνται. Όσο για την πληγή των τραπεζοκαθισμάτων θα επουλωθεί μόνο μ τον δραστικό περιορισμό τους, κάτι που έχει κόστος, αλλά είναι απαραίτητο. Διότι και σήμερα η πρόσβαση από τους πεζούς σε συγκεκριμένα σημεία και πεζοδρόμια είναι από εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη. Αλλά και η αξιοποίηση των δημοσίων χώρων παραμένει πλημμελής, συχνά διότι κανείς δεν ξέρει τι να τους κάνει. Ας θυμηθούμε πως στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν το μεγαλύτερο από τα δημόσια οικόπεδα στη Θεσσαλονίκη, που το λέγαμε στρατόπεδο Τσιρογιάννη και χρησιμοποιούνταν -κακώς- ως πάρκινγκ, «αξιοποιήθηκε» για να κτιστεί το σημερινό θηριώδες δημαρχείο Θεσσαλονίκης και να καλυφθούν οι ανάγκες των δημοτικών παραγόντων και των εργαζομένων στο δήμο και όχι της κοινωνίας της πόλης, που ασφαλώς είχε και εξακολουθεί να έχει μεγαλύτερη ανάγκη από ένα πάρκο και χώρο πρασίνου.
Με όλα αυτά η ζωή συνεχίζεται. Όπως, μάλιστα, είπε κάποτε ο αείμνηστος Χαρίλαος Φλωράκης σε έναν καθηγητή του ΑΠΘ με τον οποίο συνταξίδευαν στο αεροπλάνο και τον είδε σκεπτικό και προβληματισμένο, «παλικάρι μου η ζωή όλα τα τακτοποιεί». Στη μικροκλίμακα της Θεσσαλονίκης η ζωή συνεχίζεται με την καθημερινότητα να τραβάει τη δική της ανηφόρα. Οπότε ένα πιθανό σενάριο είναι οι δημοσιολογούντες πολιτικοί πρωταγωνιστές της πόλης το 2030 να μιλούν για το ορόσημο του 2040. Ή -γιατί όχι- για την προοπτική του 2050!