Στην προεκλογική εκστρατεία που ολοκληρώθηκε, η Θεσσαλονίκη είχε και πάλι την τιμητική της, την προσοχή -θα έλεγα έστω και στα λόγια- όλων των πολιτικών αρχηγών. Τα εκλογικά αποτελέσματα τόσο στην Α', όσο και στη Β' Θεσσαλονίκης όμως δεν δικαίωσαν αυτή την προσοχή.
Οι πολίτες δεν έδειξαν ιδιαίτερες προτιμήσεις στα τρία μεγαλύτερα κόμματα κι αν κάποιος μπορεί να θεωρεί το κόμμα του κερδισμένο στην περιοχή είναι ο Κυριάκος Βελόπουλος και η Ελληνική Λύση. Τρίτο κόμμα στην Α' Θεσσαλονίκης με 13,73% και δεύτερο στη Β' Θεσσαλονίκης με 15,82%, η Ελληνική Λύση ήταν η κερδισμένη των ευρωεκλογών. Τους λόγους προτίμησης προς το κόμμα του κ. Βελόπουλου ας τους αναλύσουν τα εκλογικά επιτελεία. Καταγράφω μόνο το δεδομένο.
Η αποχή στις δυο εκλογικές περιφέρειες δεν ήταν από τις μεγαλύτερες. Μάλιστα στη Β' Θεσσαλονίκης ήταν από τις μικρότερες στη χώρα. Κρατήστε το κι αυτό ως δεδομένο.
Ποιες είναι οι ειδικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην τοπική κοινωνία και οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα είναι το κρίσιμο ερώτημα για το μέλλον. Κι αυτό καλούνται να ερμηνεύσουν σωστά τα κόμματα εξουσίας και όχι μόνο.
Στο πολεοδομικό συγκρότημα είναι σε εξέλιξη σημαντικά μεγάλα έργα υποδομής. Όλα όμως είναι υπό παράδοση στην πόλη και τους πολίτες. Η συσσωρευμένη κούραση από τις πολλές υποσχέσεις, από τις καθυστερήσεις, από τα ανεκπλήρωτα όνειρα, από την αναβλητικότητα, από την αναποτελεσματικότητα, μπορεί να έχει μόνο μια απάντηση. Κι αυτή είναι η ολοκλήρωση των έργων. Μια κοινωνία που θέλουν να τη μάθουν να ταλαιπωρείται... Ποια κοινωνία θέλει να ταλαιπωρείται και μόνο να κάνει υπομονή; Καμιά.
Η αυτονόητη δυσαρέσκεια στρέφεται κατά εκείνων που έχουν τη διοίκηση ή πέρασαν από τη διοίκηση της χώρας και θα συνεχίσει να στρέφεται εναντίον τους, όσο δεν ολοκληρώνονται τα έργα που είναι επί χρόνια σε εξέλιξη. Σε οποιαδήποτε φάση εξέλιξης. Κι αυτό είναι κομβικό. Στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζονται με πομπώδη τρόπο σχέδια, ιδέες, προμελέτες, μακέτες κι ο κόσμος που τα βλέπει θεωρεί ότι άρχισε το έργο. Μέχρι να αρχίσει όμως ένα έργο και να υλοποιείται απρόσκοπτα περνά πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, διάστημα ετών. Επίσης, το πολιτικό προσωπικό είναι απρόσεχτο στα χρονοδιαγράμματα που ανακοινώνει. Διαχρονικά. Δεν ξέρω πώς τα καταφέρνουν και πέφτουν όλοι πάντα έξω, αλλά γνωρίζω ότι κανένας δεν τηρεί τα χρονοδιαγράμματα, με τα γνωστά αποτελέσματα της παράδοσης παρωχημένων έργων, ημιτελών έργων, κακοτεχνιών σε έργα, εκπτώσεων στο τελικό αποτέλεσμα κτλ.
Επίσης, ενώ στη Θεσσαλονίκη λόγω της μακρόχρονης καθυστέρησης στην υλοποίηση έργων, δεσμεύσεων και εξαγγελιών την πληρώνει η τοπική κοινωνία και σε επόμενο χρόνο οι πολιτικοί, εκείνοι που έχουν βρει τον τρόπο να κερδίζουν από όλη αυτή την κατάσταση μένουν στο απυρόβλητο. Για την ακρίβεια κερδίζουν πολλαπλάσια.
Αυτοί είναι όσοι εμπλέκονται ενεργά στην κατασκευή ενός έργου. Κι αυτό δεν ξεφεύγει από τη γνώση του πολίτη. Ο οποίος πληρώνει το μάρμαρο πολύ ακριβά και από τα χρήματά του ως φορολογούμενου κάνουν περιουσίες ορισμένοι, που λειτουργούν μόνο έχοντας συμβατικά δικαιώματα και σαν να μην έχουν συμβατικές υποχρεώσεις. Αποζημίωση το ελληνικό δημόσιο δίνει σε εταιρίες όταν με δική του ευθύνη (συνήθως την αποδέχεται χωρίς πολλά πολλά) ένα έργο καθυστερεί. Σωστό. Αυτό όμως δεν μπορεί να μην έχει πολιτικό κόστος. Για παράδειγμα καθυστέρησε κάποιους μήνες η έναρξη κατασκευής του Flyover στην περιφερειακή οδό; Αποζημίωση στον ανάδοχο. Σωστό.
Σωστό μεν, αλλά... Αλλά όταν με ευθύνη του εργολάβου καθυστερήσει η ολοκλήρωση ενός έργου, ο ίδιος αποζημιώνει το ελληνικό δημόσιο; Οι πολίτες πιστεύουν και καλώς πιστεύον πως όχι. Συνηθισμένη πρακτική είναι οι παρατάσεις. Κι αυτές έχουν πολιτικό κόστος. Οπότε μάλλον θα έπρεπε να σκεφτεί λίγο διαφορετικά το ελληνικό δημόσιο και οι κυβερνήσεις στη στάση που τηρούν απέναντι στις ευθύνες των αναδόχων. Δυστυχώς δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο των παρατάσεων, ούτε το ακόμα χειρότερο φαινόμενο των συμπληρωματικών συμβάσεων. Εκεί είναι που ο κόσμος σκέφτεται το γνωστό «και κερατάς και δαρμένος». Όχι μόνο δεν το πληρώνει το λάθος του ο εργολάβος, αλλά κερδίζει κιόλας, τον πληρώνουν κι από πάνω.
Δεν θα αναφερθώ περιπτωσιολογικά, επειδή τα έργα που έχουν συμβεί όλα αυτά στη Θεσσαλονίκη είναι και πολλά και γνωστά. Ο κόσμος τα έχει τούμπανο...
Θα κάνω μια αναφορά και στη Β' Θεσσαλονίκης, στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που κάνουν ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας της να αποστρέφεται τα κόμματα εξουσίας. Θέλει κάποιος να μου πει ένα σοβαρό μεγάλο έργο υποδομής που υλοποιεί η κυβέρνηση στην εκτός πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης; Όχι που υλοποίησε. Που έχει σχεδιάσει και αρχίζει να το υλοποιεί με ορατό ορίζοντα παράδοσης. Η τοπική κοινωνία, είτε μιλήσεις με κατοίκους του δήμου Θερμαϊκού, είτε με του Λαγκαδά, είτε με της Σίνδου και των Κουφαλίων νιώθει αποπαίδι. Νιώθει μακριά από την ανάπτυξη, ως μια ξεχασμένη επαρχία, την οποία τη θυμούνται όλοι στις εκλογές. Ό,τι δίνεις παίρνεις...
Δεν γνωρίζω τι εικόνα δίνουν οι βουλευτές στα κόμματά τους για την τοπική κοινωνία της Α' και της Β' Θεσσαλονίκης. Δεν ξέρω κατά πόσο οι ίδιοι προτείνουν και πιέζουν για τις υποδομές και τις ανάγκες που πρέπει να καλύψει μια κυβέρνηση σε τοπικό επίπεδο. Κατά συνέπεια δεν ξέρω κατά πόσο μπορούν τα ίδια τα κόμματα και οι ηγεσίες τους να έχουν μια εικόνα της δυσαρέσκειας και των τοπικών ζητημάτων της Θεσσαλονίκης. Τουλάχιστον τον βαθμό της δυσαρέσκειας δείχνουν να μην τον αντιλαμβάνονται. Δυσκολεύονται να αντιληφθούν τους λόγους, που είναι πραγματικοί, είναι λογικοί, είναι θεμιτοί. Δεν είναι μόνο γκρίνια, δεν είναι μόνο εμμονές, δεν είναι μόνο τσιτάτα περί αθηνοκεντρικού κράτους. Είναι αποτέλεσμα πολύ συγκεκριμένων και επαναλαμβανόμενων λαθών των κατά καιρούς κυβερνήσεων. Και τα σημερινά κόμματα εξουσίας έχουν κυβερνήσει όλα.
Χωρίς να θέλω να γίνω αφοριστικός, πιστεύω πως τα κόμματα χρειάζονται ανθρώπους να τους δώσουν την πραγματική εικόνα της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης. Χωρίς εξωραϊσμούς και στρογγυλέματα, αλλά με ειλικρίνεια και με στοιχεία, με ωμό τρόπο μπας και πάρουν χαμπάρι γιατί ο κόσμος τούς γυρίζει την πλάτη. Μπας και καταλάβουν ότι αυτή η κοινωνία φορτώθηκε πολλά στη δική της πλάτη και πλέον στέλνει τον λογαριασμό για το κουβάλημα τόσα και τόσα χρόνια. Αν κάτι μπορεί να σώσει την παρτίδα είναι η έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων και η απόδοσή τους σε χρήση από τους πολίτες, ώστε να δουν άμεσα οφέλη. Και για εκείνες τις περιοχές όπου οι κυβερνήσεις απουσιάζουν επιδεικτικά, καλό θα ήταν να εμφανιστούν με λύσεις και απαντήσεις κάποια στιγμή, με προοπτική και σχέδιο, με όραμα και ελπίδα που να εδράζεται σε ένα συγκεκριμένο πλάνο, το οποίο απαντά στις τοπικές ανάγκες κι όχι με ανεδαφικές υποσχέσεις. Αλλιώς έρχονται κι άλλες εκλογές, κι οι επόμενοι λογαριασμοί μπορεί να είναι πιο τσουχτεροί...