Βαρύ κλίμα επικρατεί στη Νέα Δημοκρατία και ειδικότερα στην κυβέρνηση, μετά και το χτεσινό δεύτερο εσωτερικό χτύπημα, που στοχοποιεί τις επιλογές της παρούσας ηγεσίας από τις δυο προηγούμενες ηγεσίες του κόμματος.
Κατά το "εκεί που είσαι ήμουνα, εδώ που είμαι θα έρθεις", δυο πρώην πρόεδροι του κόμματος και πρώην πρωθυπουργοί, ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς, ήρθαν μετά τα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας την προηγούμενη εβδομάδα, να ενισχύσουν αυτή τη δυσαρέσκεια που εισπράττει για τις επιλογές της η ηγεσία κόμματος και χώρας υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το κακό για την κυβέρνηση είναι ότι δεν την εισπράττει μόνον από μια πτέρυγα, μια τάση, δυο ηγετικές μορφές του κόμματος, αλλά την εισέπραξε και στην κάλπη των ευρωεκλογών.
Και να μην ήθελε (που δεν θέλει) η κυβέρνηση να δώσει προεκτάσεις στα όσα εσωκομματικά συμβαίνουν και λέγονται αυτό το διάστημα, δεν το μπορεί. Πριν τις ευρωεκλογές όλοι γνώριζαν τι σημαίνει το 2 μπροστά από το ποσοστό της ΝΔ. Ότι θα είχε την πρωτιά το κόμμα ήταν κλειδωμένο. Οι αναταραχές που θα προκαλούσε αυτό το ποσοστό όμως όλοι γνώριζαν ότι θα ήταν εσωτερικές και μόνο. Στη ΝΔ αντικειμενικά πλέον αναγνωρίζουν το πολιτικό πρόβλημα της χώρας συνολικά, με την ανυπαρξία αντιπολίτευσης.
Απέκτησαν όμως εσωτερική. Κι αυτή μπορεί να μην μπαίνει σε λογικές αμφισβήτησης του προσώπου του πρωθυπουργού, μπαίνει όμως σε λογικές αμφισβήτησης επιλογών του, από επιλογές πολιτικών, μέχρι επιλογές προσώπων. Και το πιο προβληματικό είναι ότι όλοι γνωρίζουν πως όσα ειπώθηκαν με τη μορφή μομφών, αιχμών, κριτικής, διαμαρτυρίας, γκρίνιας, πικρίας και αμφισβήτησης είναι όσα ακούγονται σε κομματικά όργανα, αλλά και σε σημαντικό μέρος της βάσης του κόμματος. Των παραδοσιακών ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας. Γι' αυτό άλλωστε και η πρώτη χλιαρή έως αδιάφορη αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου αναμένεται να μετατραπεί σε ήπια αντιμετώπιση με επιχειρηματολογία και τεκμηριωμένες τοποθετήσεις σε όσα ειπώθηκαν χτες από τους δυο πρώην ηγέτες της κεντροδεξιάς παράταξης.
Πού βρίσκονται όμως στη ΝΔ σήμερα, λίγες ώρες μετά την παρουσίαση του βιβλίου του Μανόλη Κοττάκη στο Πολεμικό Μουσείο στην Αθήνα;
Τα δεδομένα
Ο πρωθυπουργός πλέον πρέπει να σκέφτεται και να πράττει με συγκεκριμένα δεδομένα:
-Πρώτον: Υπάρχει αδυναμία συγκρότησης κοινού μετώπου από τους αμφισβητίες. Μπορεί οι πρώην πρωθυπουργοί, Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς, να τα βρίσκουν στα περί δικαιωματισμού και αποϊδεολογικοποίησης της ΝΔ, δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι οι σκέψεις τους συναντώνται σε μια σειρά από άλλα ζητήματα. Άρα η συμπόρευση σε δυο ομιλίες σημαίνει ότι έχουμε βρει κάτι να συμφωνούμε. Χρόνια πολλά. Τόσα χρόνια στο ίδιο κόμμα αν δεν συμφωνούσαν στα σημαντικά θα ήταν αλλού.
-Δεύτερον: Ο κ. Μητσοτάκης έχοντας χτίσει τη δική του ΝΔ και έχοντας καταφέρει να την κάνει αδιαμφισβήτητα πρώτη πολιτική δύναμη στον τόπο, στο βαθμό που η αντιπολίτευση σπαράσσεται ψάχνοντας να βρει το αντίδοτο στο πρόσωπο κι όχι στις πολιτικές, προφανώς και έχει την άνεση να πει στους όποιους αμφισβητίες "αν δεν σας αρέσει γιατί μένετε;". Απάντηση αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει. Αντιθέτως, υπάρχει η ασφάλεια ότι κανένας δεν θα υπονόμευε την κυβέρνηση και συνεπώς όλα μένουν στα λόγια και στη διακριτική ευχέρεια του πρωθυπουργού να τα υιοθετήσει ή να τα απορρίψει χωρίς επιπτώσεις προς το παρόν, αφού και οι επόμενες κάλπες λογικά αργούν.
-Τρίτον: Ενας πρόεδρος κόμματος και πρωθυπουργός με ισχυρές κυβερνήσεις δεν πρόκειται να δεχτεί να τελεί υπό κηδεμονία. Έχει την απόλυτη νομιμοποίηση να ασκήσει τις πολιτικές που θέλει, αγνοώντας μάλιστα τις αντίθετες φωνές. Έστω κι αν αυτές υπό το πρίσμα των προηγούμενων δύο δεδομένων ηχούν ως καμπανάκια για το μέλλον κυβέρνησης και παράταξης, ως κριτική και μια διαφορετική αποτίμηση της πολιτικής κατάστασης στη χώρα κι όχι ως επιθέσεις, αμφισβητήσεις ή προσπάθειες επιβολής απόψεων.
-Τέταρτον: Επισήμως η κυβέρνηση μπορεί να διαμηνύει από σήμερα ότι ακούει χωρίς να σχολιάζει κι ότι δεν υφίσταται κανένα ζήτημα από την ελεύθερη, δημόσια κατάθεση των θέσεων δυο πρώην πρωθυπουργών ακόμα κι αν αυτές είναι σε επίπεδο σκληρής κριτικής προς την κυβέρνηση ή ορισμένα στελέχη του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος να εμφανίζουν μια εικόνα "λόγων σκελετών από το χρονοντούλαπο της Ιστορίας" ή να απαξιώνουν όσα ακούστηκαν χτες στη λογική "περσινά ξινά σταφύλια", "γνωστές οι θέσεις τους", "εκφράζουν προσωπικές πικρίες" κτλ., αλλά εδώ πλέον τίθενται ζητήματα αξιακά, επικρίνεται η κυβερνητική πολιτική για συγκεκριμένα λάθη σε μείζονα θέματα και η εσωστρέφεια, που τόσο πάλεψε το Μέγαρο Μαξίμου να αποφύγει είναι πια εδώ. Το πέτυχε με την τελευταία συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας, μένει να δούμε εάν θα το πετύχει και μετά τις παρεμβάσεις Καραμανλή και Σαμαρά, που όπως και να το κάνεις έχουν μεγαλύτερο ειδικό βάρος.
-Πέμπτον: Οι χαρακτηρισμοί χτες ήταν οξείς. Το κυβερνητικό επιτελείο επιλέγει να τους αντιμετωπίσει με τακτικισμό, όπως φαίνεται σε πρώτη φάση, αποφεύγοντας την ευθεία αντιπαράθεση, τις απαντήσεις και τους σχολιασμούς επισήμως. Μπόρα είναι θα περάσει... Θα δοθούν και απαντήσεις, αλλά με ήπιο τρόπο στο στιλ "κουβέντα να γίνεται". Ωστόσο, ενόχληση υπάρχει για όσα ακούστηκαν, ειδικά από τον κ. Σαμαρά, διότι ο κ. Καραμανλής στην ομιλία του ήταν μεν δηκτικός, αλλά όσα είπε τα έχει ξαναπεί και για τα ελληνοτουρκικά και για τα ευρωπαϊκά. Και στη Θεσσαλονίκη θα τα θυμούνται πολύ καλά όσοι βρέθηκαν στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του, μετά μια μακρά περίοδο σιωπής, στην Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών. Από την άλλη και ο κ. Σαμαράς τα έχει ξαναπεί, όχι τόσο αιχμηρά ίσως και σίγουρα όχι μαζεμένα και δομημένα έτσι ώστε να γίνεται διακριτή μια μείζονα πολιτική διαφοροποίηση από τις επιλογές της σημερινής ηγεσίας της ΝΔ. Πείραξε ο τρόπος; Όχι. Η ενόχληση στο κυβερνητικό περιβάλλον προέρχεται κυρίως από το γεγονός ότι αναγνωρίζουν πως όσα είπαν οι δυο πρώην πρωθυπουργοί δίνουν μια καλύτερη εξήγηση για το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, σε σχέση με όσα αναγνώρισε ως αίτια η ίδια η κυβέρνηση. Κι αυτό, επειδή πέρα από την επιλογή των εκφράσεων, οι δυο πρωθυπουργοί μίλησαν με επιχειρήματα, τα οποία στην κυβέρνηση τα έχουν ξανακούσει. Από τη βάση και τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους τους...
-Έκτον: Είναι προφανές ότι χτες στοχοποιήθηκε ο πυρήνας των πολιτικών επιλογών Μητσοτάκη. Δηλαδή η κεντρώα στροφή της Νέας Δημοκρατίας. Που μπορεί να παρουσιάστηκε ως ζωτική προσπάθεια διεύρυνσης του κόμματος και ισχυροποίησής του στην κοινωνία, όμως λειτούργησε και ως παράγοντας αποκοπής από τις ρίζες. Από τον ιδεολογικό πυρήνα της Νέας Δημοκρατίας, ο οποίος στη συνείδηση της κοινωνίας είναι πως η ΝΔ είναι η κεντροδεξιά δύναμη του τόπου. Είναι προφανές ότι η άσκηση ισορροπίας του κ. Μητσοτάκη από τότε που ανέλαβε την ηγεσία της ΝΔ αποτελεί άσκηση σε τεντωμένο σχοινί. Προφανώς και εκ του αποτελέσματος μέχρι σήμερα η επιλογή του να ρίξει το κέντρο βάρους προς το κέντρο κρίνεται απολύτως επιτυχημένη. Δημιούργησε μια κοινωνικά πλειοψηφική ΝΔ, χωρίς να ενδιαφέρεται για την δεξιά πλευρά όπου οι απώλειες ήταν ελεγχόμενες. Η πολιτική όμως χαρακτηρίζεται από ρευστότητα. Η επιλογή αυτή του κ. Μητσοτάκη οδήγησε για πολλούς λόγους σε μια ΝΔ που καλύπτει ένα πολύ μεγάλο μέρος του πολιτικού φάσματος, από τη δεξιά μέχρι την κεντροαριστερά. Αυτά μέχρι πρότινος. Διότι ακολούθησαν επιλογές που ενόχλησαν το δεξιό κομμάτι, τη "δεξιά ψυχή της παράταξης". Ο ηγέτης οφείλει να οδηγεί κι όχι να οδηγείται. Αλλά τώρα στο κυβερνητικό επιτελείο διαπιστώνουν ότι πολλοί δεν ακολουθούν. Όχι σε επίπεδο στελεχών, αλλά σε επίπεδο ψηφοφόρων. Κι αυτή είναι μια πορεία που πρέπει να αναστρέψουν πια. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια για περισσότερες απώλειες, όσο χάλια κι αν είναι η αντιπολίτευση. Ο κ. Σαμαράς το αποκάλεσε "φαντασιακό κέντρο". Από την άλλη υπάρχει και μια στοχοποίηση της πατριωτικής λαϊκής δεξιάς και των θέσεών της, ακόμα και των προσώπων της από το κυβερνητικό επιτελείο. Αυτό θεωρώ ότι το έχουν ακούσει πολλάκις στο Μέγαρο Μαξίμου εδώ και πολύ καιρό πια.
-Έβδομον: Μπορεί οι πολιτικές να έχουν σημασία κι όχι τα πρόσωπα, αλλά τα πρόσωπα σηματοδοτούν και υλοποιούν τις πολιτικές, οπότε δεν μπορεί κανείς να τα απαξιώνει. Σε ένα αρχηγικό κόμμα από την ίδρυσή του δε, τα πρόσωπα έχουν ξεχωριστή αξία. Στην κυβέρνηση είναι αλήθεια ότι οι κεντρώες και εξωκομματικές επιλογές του πρωθυπουργού έχουν προκαλέσει γκρίνια από την πρώτη κυβερνητική θητεία του. Δεν χρειαζόταν να κάνει την επισήμανση χτες ο κ. Σαμαράς, τον είχε προλάβει ο προ ημερών ανασχηματισμός. Κι όταν μιλάμε για επιλογές προσώπων δεν πρέπει να αποκλείουμε και την κορυφαία θεσμικά επιλογή του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας...
Στροφή η διόρθωση πορείας;
Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να μην είναι σήμερα καζάνι που βράζει. Όμως σίγουρα από σήμερα τίθεται ζήτημα αλλαγής ρότας. Όχι επειδή το υπαγορεύουν δυο πρώην ηγέτες της παράταξης, αλλά επειδή είναι προφανές πως ακόμα και μιλώντας με "κουκιά" το κόμμα δεν έχει να κερδίσει περισσότερους φίλους επιμένοντας στην ίδια ατζέντα. Κάπου υπάρχει κι ένας άλλος κόσμος, ο οποίος χτες απείχε, χωρίς να διστάσει μπροστά σε διλήμματα αποσταθεροποίησης. Και άρα μπορεί να το ξανακάνει και στην εθνική κάλπη. Με αιτία.
Ο σπόρος του προβληματισμού φυτεύτηκε. Κι αν ο γάμος των ομόφυλων πέρασε και πάει, τα υπόλοιπα μείζονα ζητήματα που ετέθησαν και τίθενται κι από τη λεγόμενη "λαϊκή δεξιά" παραμένουν. Είναι και η ευρωπαϊκή οικογένεια, στην οποία ανήκουμε, κι από την οποία οφείλουν να παραδειγματιστούν στη Νέα Δημοκρατία, το κόμμα που είναι πιο προσηλωμένο στο ευρωπαϊκό ιδεώδες θεωρητικά. Αν θα αποφασίσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης να στρίψει το καράβι προς τα δεξιά δεν το γνωρίζω. Προσωπικά, δεν το νομίζω. Όμως αλήθεια χρειάζεται στροφή ή απλώς διόρθωση πορείας; Κάτι πρέπει πάντως να αλλάξει κι αυτό το αναγνωρίζουν μάλλον όλοι.
Οι ομιλίες των κ.κ. Καραμανλή και Σαμαρά, αν αποφύγει κάποιος την εμμονική επιδίωξη εξεύρεσης αφορμών για καυγά και ίντριγκα, θα διαπιστώσει ότι ήταν δυο ομιλίες που εκφράζουν ανησυχία για το μέλλον. Της Ελλάδας και της Νέας Δημοκρατίας. Αν επιδιώκουν λόγο και ρόλο στις εξελίξεις; Μα τον έχουν έτσι κι αλλιώς. Αν θα το συνεχίσουν και θα το εντείνουν, τότε θα ανοίξει μέτωπο και θα αρχίσει το καζάνι να βράζει...