Οι εργασίες για την κατασκευή του Flyover στην περιφερειακή οδό Θεσσαλονίκης άλλαξαν τις συνθήκες μετακίνησης. Έχοντας πια περάσει αρκετό χρονικό διάστημα από την έναρξη στένωσης του δρόμου και από τις δυο πλευρές του, για να υλοποιηθούν οι εργασίες, αποκτήσαμε μια ενδεικτική εμπειρία των επιπτώσεων από την κατασκευή του έργου.
Με ψυχραιμία συνεπώς μπορούμε να αποτυπώσουμε οι περισσότεροι τις επιπτώσεις στην καθημερινότητά μας. Θα μείνω αρχικώς μόνο στα δεδομένα και θα καταθέσω την άποψή μου στη συνέχεια.
Οι αρμόδιοι έχουν μετρήσει τις καθυστερήσεις, οι πολίτες σε πρόσφατη δημοσκόπηση της Interview, δεν απέχουν πολύ από τους χρόνους με τους οποίους επιβαρύνθηκαν και βάσει των μετρήσεων. Κατά μέσο όρο χάνουν περίπου 45 λεπτά περισσότερα στο δρόμο, σε σύγκριση με την κατάσταση που επικρατούσε πριν την έναρξη των εργασιών.
Μειώθηκε ακόμα και το όριο ταχύτητας, περιορίστηκαν οι λωρίδες κυκλοφορίας, δεν βρέθηκαν πολλές εναλλακτικές διαδρομές για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά την περιφερειακή οδό, οπότε λογικό είναι να έχουμε τέτοια απώλεια χρόνου στις καθημερινές διαδρομές μας. Για ορισμένους, που είναι αναγκασμένοι να χρησιμοποιούν την περιφερειακή οδό τις ώρες αιχμής, η ταλαιπωρία μπορεί να ξεπερνά και τη μιάμιση ώρα.
Αυξήθηκε η αστυνόμευση στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο, προκειμένου να τηρηθεί η νομιμότητα και να υποδεχτεί περισσότερη κίνηση από την περιφερειακή οδό. Η αστυνόμευση λειτούργησε για ένα διάστημα σοβαρά. Είχε κάποια αποτελέσματα, αλλά αντί να ενταθεί η προσπάθεια νιώθω ότι χαλάρωσε. Πέτυχε όμως να ανοίξει αρκετά η Τσιμισκή, η Γ. Παπανδρέου, τμήματα της Β. Όλγας και κάποιες άλλες αρτηρίες.
Δύσκολα γίνεται κατανοητό γιατί η Λαγκαδά δεν τυγχάνει της ίδιας προσοχής ή η Δελφών ή η Λεωφόρος Στρατού και η Παπαναστασίου για παράδειγμα. Υπάρχει χρόνος, αλλά ενδεχόμενη εντατική αστυνόμευση για τη στάση και στάθμευση στις σημαντικότερες οδικές αρτηρίες κι όχι αμιγώς στις τέσσερις πέντε μεγαλύτερες φαντάζομαι θα έφερνε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα.
Τα εργοτάξια του μετρό απελευθερώνουν σταδιακά και την Εγνατία και όπου καταλαμβάνουν οδόστρωμα κι έτσι υπάρχει ακόμα περισσότερος χώρος για την κυκλοφορία των οχημάτων. Με ρύθμιση της κυκλοφορίας η Εγνατία θα μπορέσει να δώσει λύσεις.
Κάπου έχει αρχίσει να συμμορφώνεται η κατάσταση και στις φορτοεκφορτώσεις, όπου η αστυνόμευση έχει πετύχει. Και περιμένουμε πιθανώς να γίνει το ίδιο και με την αποκομιδή των απορριμμάτων, που έχει περιθώρια βελτίωσης.
Προς το παρόν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τα καταφέρνουν και τα ασθενοφόρα, όμως οι επαγγελματίες των μεταφορών πράγματι επιβαρύνθηκαν σημαντικότατα.
Αυτή την κατάσταση την ονομάζουμε και είναι ταλαιπωρία. Αλλά είναι ταλαιπωρία σε λογικά πλαίσια, την οποία μπορούν να τη βελτιώσουν οι αρμόδιοι. Και οφείλουν να το κάνουν.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα στα έργα εμφανίζεται στην έναρξή τους σε κάθε κατεύθυνση, δηλαδή στο ύψος του νοσοκομείου Παπαγεωργίου από δυτικά προς ανατολικά και πριν τα Κωνσταντινουπολίτικα από ανατολικά προς τα δυτικά. Εκεί τις ώρες αιχμής δημιουργούνται ουρές σταματημένων οχημάτων, που στην πρώτη περίπτωση φτάνουν μέχρι την είσοδο από την εξωτερική περιφερειακή κι από την Εγνατία οδό, στη δεύτερη φτάνουν μέχρι τον κόμβο Κ11 του Πανοράματος. Ακόμα μια δυσκολία με πολύ χαμηλές ταχύτητες και σοβαρό μποτιλιάρισμα στην ανηφόρα της στροφής προς Νεάπολη και Ασβεστοχώρι και στις δυο κατευθύνσεις. Και αρκετές φορές μέσα στην ημέρα σημαντικότατο είναι το πρόβλημα της εξόδου προς Τριανδρία, ο κόμβος της οποίας ήταν και παραμένει από τους πιο... δημοφιλείς.
Εφόσον το υπόλοιπο οδικό δίκτυο γίνει ικανό να λειτουργήσει εναλλακτικά για τις μετακινήσεις μεγάλου αριθμού πολιτών, που συνεχίζουν να χρησιμοποιούν την περιφερειακή οδό, ίσως η απώλεια χρόνου στους δρόμους να περιοριστεί σημαντικά.
Υποκειμενικά θεωρώ τον χρόνο που χάνουμε στους δρόμους σημαντικό, όχι όμως και τραγικό. Είναι αναμενόμενη μια απώλεια της τάξης της μισής ώρας, όταν όμως μιλάμε για τις ώρες αιχμής, τότε τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλά.
Οι αρμόδιοι οφείλουν να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να μην εφησυχάσουν. Πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στους κατοίκους της ανατολικής Θεσσαλονίκης που εργάζονται δυτικά να χρησιμοποιήσουν τις κεντρικές οδικές αρτηρίες του δομημένου ιστού και για να γίνει αυτό πρέπει να υφίστανται λιγότερη ταλαιπωρία σε σχέση με εκείνη που υφίστανται στην περιφερειακή οδό. Πρέπει να γίνει κάτι με τον άξονα δυτική είσοδος – δικαστήρια – λιμάνι – παραλιακή Λεωφόρος Νίκης ή Εγνατία. Εκεί πράγματι δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή ειδικά τις ώρες από το μεσημέρι και μετά. Και μια παρέμβαση στη Λαγκαδά (και στις δυο κατευθύνσεις) θα βοηθούσε επίσης σημαντικά.
Όλα αυτά είναι ένδειξη για ορισμένους, απόδειξη για άλλους (ανήκω στους δεύτερους) ότι δεν έγινε η πιο κατάλληλη προετοιμασία για να αρχίσουν οι εργασίες για το Flyover. Μπορούσε η πόλη να προετοιμαστεί καλύτερα κι ας μην έχει τις αναγκαίες υποδομές για να αντέξει μεγάλο μέρος της κίνησης που απορροφούσε η περιφερειακή οδός. Θα μπορούσαν να υπάρξουν εναλλακτικοί τρόποι μετακίνησης κι ας ήταν ελάχιστοι. Με ανοιχτές τις λωρίδες κυκλοφορίας στο βασικό οδικό δίκτυο, το ανεπαρκές και υφιστάμενο, η ταλαιπωρία θα ήταν πολύ πιο περιορισμένη.
Μπορούμε έστω και τώρα να το πετύχουμε. Άλλωστε, οι εργασίες θα συνεχίζονται για τα επόμενα τέσσερα χρόνια και ελπίζουμε όλοι όχι περισσότερα. Δεν τους παίρνει τους αρμόδιους να καθυστερήσει η ολοκλήρωση της αναβάθμισης της ανατολικής περιφερειακής οδού. Και δεν μας παίρνει κι εμάς τους πολίτες.
Πόση ταλαιπωρία είναι ανεκτή για την κατασκευή ενός μείζονος έργου υποδομής, που θα βελτιώσει την κατάσταση στην περιφερειακή οδό της Θεσσαλονίκης, εξυπηρετώντας με καλύτερο, ταχύτερο και ασφαλέστερο τρόπο τους μετακινούμενους, είναι υποκειμενικό. Μαγικό ραβδί για να γλιτώσουμε την καθημερινή ταλαιπωρία που ζούσαμε πριν τις εργασίες για το Flyover δεν υπάρχει. Και δεν είναι καλό να ξεχνάμε πόσες φορές μπλόκαρε η περιφερειακή οδός χωρίς εργοτάξια. Επειδή χρησιμοποιώ το σύνολο του δρόμου καθημερινά κι από τις δυο κατευθύνσεις έχω προσωπική και πικρή εμπειρία. Όπως αντίστοιχη εμπειρία έχω κι από τις επιπτώσεις των εργοταξίων. Από εκεί και πέρα είναι υποκειμενικό πόση περισσότερη ταλαιπωρία ανέχεται καθένας μας. Ούτε δευτερόλεπτο οι περισσότεροι. Αλλά έργο υποδομής και μάλιστα οδικό χωρίς επιπτώσεις δεν υπάρχει.
Μπορούν καλύτερα οι αρμόδιοι; Ναι, σίγουρα. Συνηθίζουμε οι πολίτες; Με μεγάλη δυσκολία κι όχι πάντα. Ειδικά όταν εδραιωθεί στη νοοτροπία του κόσμου η εντύπωση (που πιθανότατα δεν απέχει από την πραγματικότητα) ότι δεν γίνονται όσα θα μπορούσαν να γίνουν για να είναι η ταλαιπωρία η μικρότερη δυνατή. Γι' αυτό και πιστεύω πως στην περίπτωση του Flyover η αρχή είναι το ήμισυ του παντός.