Συμπληρώνεται σχεδόν ένας χρόνος από τότε που εκδόθηκε η απόφαση της υπουργού Πολιτισμού για τον σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης κι ακόμη το συγκεκριμένο έργο παραμένει σχεδόν στον... αέρα, θέτοντας σε κίνδυνο συνολικά τη λειτουργία του μετρό εντός του τελευταίου χρονοδιαγράμματος που ανακοίνωσε η κυβέρνηση (2023 και αποφεύγω σκοπίμως τον μήνα).
Σε δικαστικό επίπεδο μένει πλέον η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας επί των προσφυγών ενάντια στη λύση που προκρίνει η σημερινή κυβέρνηση, της απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων. Όσο καθυστερεί όμως η όποια απόφαση, λύση δεν υπάρχει.
Οι φιλότιμες προσπάθειες που έγιναν όλο αυτό το χρόνο θα έχουν νόημα μόνον εφόσον το ΣτΕ αποφασίσει να ακυρώσει τις προσφυγές. Σε αντίθετη περίπτωση οι μελέτες για την κατασκευή του σταθμού με αυτή τη μέθοδο, οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί και σχεδόν στο σύνολό τους εγκριθεί (στατικές, αρχιτεκτονικές, επιπέδου ΟΜ2...), δεν θα έχουν αξία.
Όπως αξία δεν θα έχουν και οι εργασίες απομάκρυνσης των υλικών κατάχωσης που υπήρχαν στο σταθμό για την προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων και ο διαγωνισμός που έγινε για την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων.
Σήμερα, ο χρόνος στον σταθμό Βενιζέλου έχει παγώσει από τότε που κατατέθηκαν οι προσφυγές. Τον προηγούμενο Νοέμβριο οι αρμόδιοι περίμεναν έστω να μπορέσουν να συνεχίσουν τις παρεμβάσεις τους, μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης επί της μεθόδου κατασκευής όμως δεν έγινε εφικτό κάτι τέτοιο. Οπότε ο χρόνος αυτός είναι σχεδόν χαμένος στο χρονοδιάγραμμα για το έργο.
Ολοκληρώθηκαν οι πρώτες κατασκευές στη νότια πρόσβαση του σταθμού, όμως για να γίνουν οι ανασκαφικές εργασίες που απαιτούνται πρέπει να εγκατασταθεί το αναγκαίο προσωπικό, που είναι σε αναμονή. Σε ό,τι αφορά στη βόρεια πρόσβαση αποξηλώθηκαν και απομακρύνθηκαν οι εργοταξιακές εγκαταστάσεις.
Αυτό που έχει σημασία συνολικά για το έργο δεν είναι καθαυτή η απόφαση του ΣτΕ, αλλά να ληφθεί σύντομα η όποια απόφαση, όποιον κι αν δικαιώσει. Για να δούμε από εκεί και μετά τι μπορεί να γίνει ώστε να μην τεθεί εν αμφιβόλω το σύνολο του μετρό. Η καθυστέρηση στη λήψη των δικαστικών αποφάσεων δημιουργεί ανυπέρβλητα εμπόδια σε όλα τα έργα και πλέον με την πανδημία του κορωνοϊού σε εξέλιξη είναι αυτονόητο ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί και είναι πιθανό να έχει επιπτώσεις στο χρόνο παράδοσης του μετρό ή ακόμη και να θέσει σε κίνδυνο το σύνολο του έργου.
Το παράδοξο είναι ότι όλοι, μα όλοι, και όσοι θέλουν την κατασκευή του σταθμού με τα αρχαία να παραμένουν στη θέση τους και όσοι θέλουν να αποσπάσουν και να επανατοποθετήσουν τα αρχαία έχουν κοινό σύνθημα: Και μετρό και αρχαία. Τόσο καλά...
Οι δε πολίτες της Θεσσαλονίκης μπορούν απλώς να ονειρεύονται ότι κάποτε η πόλη τους θα αποκτήσει μετρό. Κάποια στιγμή μπορεί το όνειρο να γίνει πραγματικότητα. Όρκο προσωπικά δεν παίρνω. Διότι κανείς δεν εγγυάται ότι με την απόφαση του ΣτΕ τελειώνει αυτό το σίριαλ. Τόσος εθισμός ούτε με τα καλύτερα και με τις πιο πολλές σεζόν σίριαλ του Netflix...
Έχει αξία όμως να δούμε πώς πηγαίνουν οι εργασίες στα υπόλοιπα τμήματα του έργου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχω συλλέξει, στη βασική γραμμή (Ν.Σ. Σταθμός – Νέα Ελβετία) σήμερα εξελίσσονται οι εργασίες επιδομής, της τρίτης γραμμής, η κατασκευή πεζοδρομίων και η τοποθέτηση των συστημάτων πυρόσβεσης, των σχαρών, των αεραγωγών, των καλωδίων και των πετασμάτων – θυρών. Οι αρμόδιοι θεωρούν ότι εξελίσσονται τα έργα κανονικά, παρότι η κοινοπραξία πέρασε από διάφορα «κύματα» το τελευταίο διάστημα και παρά το γεγονός ότι η πανδημία πήγε πίσω κάποιες εργασίες.
Στην επέκταση προς την Καλαμαριά ξέμπλεξε το κουβάρι με τις συμβάσεις για τα ηλεκτρομηχανολογικά και πλέον προχωρούν τα έργα για την τοποθέτηση των συστημάτων σηματοδότησης και ελέγχου – επιτήρησης των συρμών, ενώ δημοπρατήθηκαν και τα υπόλοιπα συστήματα. Σήμερα εξελίσσονται οι εργασίες επιδομής κι εκεί, ενώ οι σταθμοί ολοκληρώνονται και στους περισσότερους γίνονται εργασίες αποκατάστασης του περιβάλλοντος χώρου. Αναμένεται στο επόμενο διάστημα η προμήθεια των πρόσθετων 15 συρμών (εννέα για την επέκταση και έξι για τη βασική γραμμή).
Για την επέκταση του μετρό στα δυτικά υπάρχει κενό και τα πράγματα είναι σε πολύ πρώιμο επίπεδο, ενώ για την επέκταση προς το αεροδρόμιο «Μακεδονία» είναι σε εξέλιξη οι συμβάσεις για τις μελέτες (τοπογραφικές και γεωλογικές).
Και σε αυτό το επίπεδο θα υπάρξει ζήτημα, καθώς στη Θεσσαλονίκη έχουμε μάθει στη λογική της κατσίκας του γείτονα, οπότε μετά τη λειτουργία του μετρό θα φουντώσει νέο σίριαλ (δεν χρειάζεται να είναι κάποιος προφήτης για να το καταλάβει) γιατί προχωράει πιο γρήγορα η επέκταση προς τα ανατολικά κι όχι προς τα δυτικά...
Μέχρι τότε έχουμε καιρό να μετανιώνουμε για όλες τις αποφάσεις που ελήφθησαν και δεν ελήφθησαν, που θα ληφθούν ή δε θα ληφθούν, βλέποντας πάντα το δένδρο κι όχι το δάσος.
Πόσες φορές να το δούμε να γίνεται μέχρι να αποδεχτούμε πως σε αυτή την πόλη φταίμε οι ίδιοι για τη μοίρα μας; Μην κοιτάτε που σήμερα κανένας δεν βγαίνει να πει ότι δεν θέλει να κατασκευαστεί το μετρό. Για να φτάσουμε εδώ (στα βασικά δηλαδή) περάσαμε από έναν άγονο και αστείο ανταγωνισμό «μετρό ή τραμ», «όχι μετρό, τραμ και όχι τραμ, μετρό», «και μετρό και τραμ» για πολλά πολλά χρόνια. Παθήματα που δεν γίνονται ποτέ μαθήματα και μας μένει πάντα η γκρίνια. Τόση, που στο τέλος όταν η πόλη αποκτήσει κάτι και κερδίσει μια μάχη όλοι να είναι πολύ κουρασμένοι για να την πανηγυρίσουν. Θαρρείς και δε θέλουμε να αλλάξει τίποτα. Κι αν αυτό γινόταν επειδή μας αρέσει η πόλη όπως είναι θα ήταν ευλογία. Έλα όμως που δεν είναι έτσι...