του Γιώργου Δώρα
Να βάλουμε τα πράγματα σε μία τάξη από την αρχή για να μην έχουμε παρεξηγήσεις. Όσο είναι δυνατόν, φυσικά, σε μια ελληνική πραγματικότητα, που μονίμως καλύπτεται πίσω από τη δήθεν ιδιοτυπία ενός έθνους ανάδελφου. Μιας δήθεν ιδιαίτερης και μοναδικής περίπτωσης περιούσιου λαού, που κόντρα στη λογική συχνά βάζει το κάρο μπροστά από το άλογο και ακόμη πιο συχνά επιχειρεί να φέρει τον κόσμο και τη ζωή στα μέτρα του. Με απογοητευτικά έως τραγικά αποτελέσματα, από την οικονομική χρεοκοπία έως την κοινωνική υπανάπτυξη, από τα οποία δεν μαθαίνει και πολλά. Δύο δεδομένα:
Πρώτον, οι δημόσιες υπηρεσίες υπάρχουν για να εξυπηρετούν τους πολίτες, όπως ακριβώς οι επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται εξαιτίας των πελατών τους, χάρη στους οποίους υπάρχουν. Επίσης, τα νοσοκομεία υπάρχουν για να έχουν φροντίδα όσοι ασθενούν. Δευτερευόντως στα νοσοκομεία εργάζονται γιατροί και νοσηλευτικό προσωπικό, οι θέσεις των οποίων υπάρχουν ακριβώς λόγω των αναγκών υγειονομικής περίθαλψης των πολιτών. Ομοίως τα σχολεία. Έχουν δημιουργηθεί με σκοπό να μαθαίνουν γράμματα τα παιδιά. Δάσκαλοι και καθηγητές έχουν προσληφθεί για να ικανοποιηθεί και να καλυφθεί η συγκεκριμένη κοινωνική ανάγκη. Φυσικά είναι εργαζόμενοι, αλλά χωρίς σχολεία και μαθητές η δουλειά τους δεν υπάρχει.
Δεύτερον, η αποκέντρωση είναι μια κακοποιημένη έννοια στην Ελλάδα. Ή δεν υπάρχει, οπότε για τη φορά των αυτοκινήτων σε έναν οποιοδήποτε δρόμο της Θεσσαλονίκης, του Κιλκίς, της Σαμοθράκης και όποιας άλλης ελληνικής πόλης, αποφασίζει το υπουργείο Μεταφορών, που βρίσκεται κάπου στην Αθήνα. Ή εφαρμόζεται βιαστικά και επιπόλαια, με αποτέλεσμα αντί να λύνει προβλήματα συχνά να δημιουργεί περισσότερα, ενώ εξίσου συχνά καλλιεργεί τοπικές μικροβαρωνίες, που απλώς αντιγράφουν άτσαλα τα συστήματα, τις μεθόδους και τις νοοτροπίες του κεντρικού γραφειοκρατικού μηχανισμού του ελληνικού κράτους.
Με αυτά τα δεδομένα, όσα συμβαίνουν με τους μαθητές του 5ου Γενικού Λυκείου Καλαμαριάς, οι οποίοι, ενώ έχουν δίπλα στο σπίτι τους το 3ο Γενικό Λύκειο Καλαμαριάς, υποχρεώνονται να περπατούν καθημερινά δύο φορές τα 2,5 χιλιόμετρα από την επέκταση του Άη Γιάννη μέχρι την περιοχή του Βότση, δεν εκπλήσσουν. Απλά ξεπερνάνε τη λογική. Πρόκειται για λίγους περισσότερους από 20 μαθητές, τους οποίους η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης «καταχώρισε» στο 5ο Γενικό Λύκειο, οι ίδιοι ζητούν να «μετακομίσουν» στο κοντινό της 3ο ΓΕΛ, το οποίο –σύμφωνα με τους γονείς, αλλά και τον δήμο Καλαμαριάς- έχει τις κατάλληλες υποδομές για να τους υποδεχθεί, αλλά οι εκπαιδευτικές αρχές της πόλης αρνούνται. Και το καλύτερο: Με τη διευθέτηση που θα προκύψει από τη μετακόμιση συμφωνεί το υπουργείο Παιδείας, αφού ο Θεσσαλονικιός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αλέξανδρος Κόπτσης έχει επισκεφθεί δύο ή τρεις φορές το 5ο ΓΕΛ κι έχει δεσμευθεί στον σύλλογο διδασκόντων ότι η αποχώρηση των συγκεκριμένων μαθητών δεν θα σημάνει μείωση των οργανικών θέσεων για τους εκπαιδευτικούς. Και το ακόμη καλύτερο: Ορισμένες από τις οικογένειες των μαθητών που αιτούνται μετεγγραφής προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη, δικαιώθηκαν, αλλά –όπως επιβάλλει το νομοθετικό πλαίσιο- το Δημόσιο άσκησε έφεση κατά της απόφασης, η οποία θα εκδικαστεί κάποτε σε 2ο βαθμό.
Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι μόλις προ δύο ημερών, την περασμένη Πέμπτη, κατέβηκε στο υπουργείο Παιδείας ο αντιδήμαρχος Παιδείας, Αθλητισμού, Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης του δήμου Καλαμαριάς, για να συζητήσει από κοντά το θέμα με την αρμόδια υφυπουργό και τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα. Μάλιστα, ο αντιδήμαρχος Θανάσης Γιαννακός κόμισε στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ εγγράφως το συγκεκριμένο αίτημα, το οποίο συνυπογράφουν ο δήμαρχος Καλαμαριάς, όλοι οι επικεφαλής των παρατάξεων που βρίσκονται στο δημοτικό συμβούλιο του δήμου Καλαμαριάς και δέκα σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων σχολείων της περιοχής.
Πρόκειται για υπόθεση που ξεπερνά την ταλαιπωρία – ή, αν θέλετε, την επιθυμία 20 μαθητών και των οικογενειών τους. Ξεπερνά ακόμη και το εντελώς αντικειμενικό γεγονός ότι έχει παρέλθει η μισή σχολική χρονιά και από χθες τα σχολεία είναι κλειστά για τις χριστουγεννιάτικες διακοπές. Ακόμη και αν συνυπολογίσει κανείς ότι σε μια καθημερινή διαδρομή 2,5 + 2,5 χιλιομέτρων υπάρχουν ζητήματα ασφάλειας για τους μετακινούμενους μαθητές θα μπορούσε να χαρακτηρίσει την υπόθεση ως «σταγόνα στον ωκεανό» και… λεπτομέρεια σε σχέση με τα πολύ σοβαρά προβλήματα που αναφύονται στην καθημερινότητα των Ελλήνων.
Αν και για τις 20 οικογένειες που το υφίστανται πρόκειται για σοβαρό θέμα –στην πραγματικότητα οι… αδικημένοι μαθητές στην περιοχή είναι 80- η ουσία βρίσκεται σε όλα όσα συμποσούνται, συμπεριλαμβάνονται ή ακόμη και υποκρύπτονται με αφορμή τη συγκεκριμένη υπόθεση. Την επώδυνη γραφειοκρατία. Τη διοικητική ανεπάρκεια. Την έκπτωση της έννοιας της αποκέντρωσης. Την πολιτική αναποτελεσματικότητα. Τον θρίαμβο του παραλογισμού. Διότι πρόκειται για καταστάσεις που οδηγούν ανθρώπους -τους γονείς των μαθητών- στα δικαστήρια για να φέρουν τα παιδιά τους σε κοντινό σχολείο, το οποίο υπάρχει, διαθέτει αίθουσες και εκπαιδευτικό προσωπικό, αλλά παραμένει εν μέρει παροπλισμένο. Οι ίδιες καταστάσεις επιτρέπουν σε δημόσιους λειτουργούς –μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας εν προκειμένω- να λειτουργούν με γνώμονα πρωτόγονα συναισθήματα επιβίωσης, αλλά και εξουσιαστικά σύνδρομα.
ΥΓ. Τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, όταν ξεκίνησαν οι αντιδράσεις, δεκάδες γονείς είχαν δεθεί στα κάγκελα του 3ου ΓΕΛ για να διαμαρτυρηθούν. Μαζί τους για συμπαράσταση ήταν και ο δήμαρχος Καλαμαριάς. Το… χάπενιγκ κάλυψαν οι κάμερες, οι φωτογράφοι, οι δημοσιογράφοι. Εννοείται πως στα κοινωνικά και διοικητικά θέματα ούτε η δημοσιότητα αποτελεί λύση. Μόνο η απλή λογική.
ΥΓ2. Ο δικαιωματισμός είναι γαλλικός όρος που εμφανίστηκε στα τέλη του 20ου αιώνα. Στην Ελλάδα ορίζει μια νοοτροπία που έχουν και ασκούν προς όφελος τους σχεδόν οι πάντες. Οι πάνω και οι κάτω. Όσοι βρίσκονται στα δεξιά και όσοι βρίσκονται στα αριστερά. Επίσης δεν αποτελεί λύση στα προβλήματα. Ούτε καν μέθοδος επίλυσής τους. Μόνο η συζήτηση, ο διάλογος και η σύνθεση απόψεων που καταλήγουν κάπου ενδέχεται να οδηγούν σε βιώσιμες καταστάσεις.