Μόνον οι φωτογράφοι. Αυτοί ίσως καραδοκώντας να απαθανατίσουν κάποιο μειδίαμα, σφιχτά χείλη, ποιος θα απλώσει πρώτος το χέρι, ποιος θα το τραβήξει πίσω και ποιον θα καρφώσει ένα γερακίσιο βλέμμα, αυτοί ίσως «βγάλουν» κάτι. Μόνον από αυτούς περιμένουμε το «κάτι το ιδιαίτερο» από την επικείμενη συνάντηση μεταξύ Μητσοτάκη – Ερντογάν αύριο, στο περιθώριο της 80ήςΣυνόδου του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Δεν περιμένουμε τίποτε άλλο από αυτήν τη συνάντηση. Φυσικά ούτε και οι δύο ηγέτες.
Η εξήγηση είναι απλή και καθαρή. Κανένα θέμα από αυτά που απασχολούν και τις δύο πλευρές, ελληνική και τουρκική -αλλά κυρίως τη δική μας-, κανένα θέμα από αυτά που ανήκουν στην κατηγορία «τζιζ», από αυτά που καίνε δηλ., δεν πρόκειται να μπει στην αίθουσα όπου θα βρεθούν ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Τούρκος πρόεδρος αντάμα. Το μόνο που ίσως αναδειχτεί και το ακούμε κάνα δυο μέρες στα δελτία ειδήσεων θα είναι πως συμφώνησαν σε ήρεμα νερά στο Αιγαίο και πως οι προσπάθειες επικοινωνίας των δύο χωρών θα συνεχιστούν. Μετά κόπων και βασάνων, στο διηνεκές. Μετά θα σβήσουν τα φλας, τα φώτα, οι κάμερες και life goes on…
Για να είμαστε πάντως ειλικρινείς, ποτέ δεν βγήκε κάτι περισσότερο από τέτοιου τύπου συναντήσεις μεταξύ των αρχηγών των δυο κρατών. Ούτε στις Συνόδους του ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ και των υπόλοιπων διεθνών φόρουμ, αφού πάντοτε γίνονταν στο περιθώριο, με ένα τραπεζάκι, τις δύο σημαιούλες και πέντε - έξι φωτογραφικά καρέ. Ή για την ακρίβεια δεν μαθαίναμε ποτέ και τίποτε περισσότερο. Οι «ειδήσεις», που λέμε δημοσιογραφικά, κάθε φορά προέκυπταν σε αυτές καθαυτές τις συναντήσεις κορυφής είτε στην Αθήνα είτε σε Άγκυρα - Κωνσταντινούπολη. Και πάλι όμως όλα αυτά αφορούν το κατεξοχήν τυπικό του πράγματος.
Αλήθεια, όμως, ποιο θέμα θα μπορούσε να θέσει ο πρωθυπουργός στον πρόεδρο της γείτονος σε αυτήν την δεδομένη στιγμή; Πολλά ή μάλλον κανένα. Κι εξηγώ τι θα έπρεπε να ειπωθεί, τι αποφεύγεται και ποια θα ήταν η αναμενόμενη πολιτική απάντηση: 1) το καλώδιο που δεν ποντίζουμε, το οποίο θα συνδέει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο και κατ΄ επέκταση με την ΕΕ; Αυτό θα τσάτιζε τον Ερντογάν, αλλά ταυτόχρονα δεν τα έχουμε βρει και με την Λευκωσία οπότε δώρο άδωρο. 2) οι έρευνες γύρω από την Κάσο; Εκεί να δεις αντίδραση ο σουλτάνος. 3) να μαζέψουν οι Τούρκοι το «Πίρι Ρέις» που βγήκε τάχα για επιστημονικές έρευνες και θα σουλατσάρει στο Αιγαίο; Να αποσύρουν τις προκλητικές τους απανωτές NAVTEX στα ίδια και πάλι νερά; Οι αντιδράσεις τους θα ήταν στο ίδιο μοτίβο. 4) να βγάλουν από το λεξιλόγιό τους τα περί μειονότητας στη Θράκη και την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών μας; Από το ένα αυτί θα έμπαιναν κι από το άλλο θα έβγαιναν. 5) να παραδεχτούν ότι κατέχουν τη μισή Κύπρο παράνομα, κόντρα σε όλο το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις του ΟΗΕ και να ξεχάσουν τις λύσεις αλά Τούρκα που επιχειρούν να βάλουν στο τραπέζι; Σιγά μην ίδρωσε το αυτί του Ερντογάν. 6) να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι μπορούμε να ασκήσουμε πιέσεις κι αν το χοντρύνουμε, να ασκήσουμε μέχρι και βέτο ώστε να μην ενταχθούν στο πρόγραμμα SAFE που αφορά δισεκατομμύρια ευρώ κι έχει να κάνει με την αμυντική θωράκιση της ΕΕ; Θα μας θυμίσουν πως με καραμπόλα μπήκαν ήδη στο θέμα επιχειρηματικά μέσω της εξαγοράς της ιταλικής αμυντικής βιομηχανίας. 7) να ανοίξει τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης; Θα συνεχίσουν το δούλεμα. 8) να καταλάβουν πως το Δίκαιο της Θάλασσας δεν είναι ένα κείμενο κενό περιεχομένου, αλλά αφορά ζητήματα που έχουν να κάνουν με την υφαλοκρηπίδα και τις θαλάσσιες ζώνες και είναι διά γυμνού οφθαλμού με το μέρος μας; Μια από τα ίδια θα μας πουν. 9) να καταλάβουν πως οι τελωνειακές σχέσεις με την ΕΕ περνούν από την Ελλάδα; Θα μας πουν πως διά της πλαγίας έτσι κι αλλιώς τα καταφέρνουν. Και 10) να καταλάβουν πως δεν μπορεί «Γαλάζια Πατρίδα», Casus Beli, αναθεωρητισμοί και ψευτο-τουρκολυβικά μνημόνια να συνυπάρχουν σε μια συζήτηση δύο πλευρών που επιθυμούν σχέσεις καλή γειτονίας και μάλιστα δύο μελών, συμμάχων -υποτίθεται- στο ΝΑΤΟ. Εδώ, η απάντησή τους θα είναι ξερή, του τύπου «αυτοί είμαστε, δεν θα αλλάξουμε τώρα».
Για όλους εμάς λοιπόν που βρισκόμαστε στην αίθουσα αναμονής και περιμένουμε να γεννηθεί κάτι -καλό φυσικά- για τα μελλούμενα στις σχέσεις μας με την Τουρκία το καλάθι πρέπει να είναι μικρό στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στη Νέα Υόρκη. Ή για να το πούμε και πιο σκληρά, ούτε καν μικρό ούτε καν καλάθι.
Βέβαια, «καλαθάρα» θα πρέπει να κρατά ο Ερντογάν στη συνάντηση που θα ακολουθήσει στον Λευκό Οίκο με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Από ό,τι φαίνεται, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα με τα μαχητικά τελευταίας γενιάς F-35 είναι σχεδόν προαποφασισμένη. Γιατί μπορεί η Άγκυρα, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης των ΗΠΑ από τον Τζο Μπάιντεν, να πετάχτηκε έξω, τώρα όμως τα πράγματα άλλαξαν. Ο ένοικος του Λευκού Οίκου είναι φίλος από παλιά με τον σουλτάνο και οι παλιές αγάπες δεν ξεχνιούνται. Βέβαια, ακόμη κι εάν ανακοινωθεί κάτι τέτοιο τα επόμενα 24ωρα, θα πρέπει να περάσει από το Κογκρέσο κι εκεί είναι πιο δύσκολα λίγο τα πράγματα. Βέβαια ο Τραμπ είναι ο… Τραμπ και ξέρουμε πολύ καλά πως το λειτουργικό του είναι διαφορετικό, είναι τουλάχιστον απρόβλεπτος.
Τα επόμενα 24ωρα είναι κρίσιμα για ό,τι… δεν θα δούμε με τα μάτια μας. Θα δούμε τα καρέ των φωτογράφων, αλλά το τι πραγματικά θα συμβεί το προσεχές διάστημα θα το νιώσουμε αργότερα. Τότε που θα ξετυλίγεται το κουβάρι των εξελίξεων και των συμφωνιών, αυτών που εξυφαίνονται πίσω από τα «κλικ» και πιθανότατα όχι με μας ως πρωταγωνιστές.