Η υπόθεση είναι λίγο πολύ γνωστή στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ του δήμου Θεσσαλονίκης. Η σημερινή διοίκηση έχει παράπονα -χρησιμοποιούμε ήπια έκφραση, στην πραγματικότητα είναι εξοργισμένη- με έναν εργολάβο, ο οποίος καθυστερεί επί χρόνια να ολοκληρώσει έργα που έχει αναλάβει επί των ημερών της προηγούμενης διοίκησης και συγκεκριμένα την αναμόρφωση της αγοράς Βλάλη (Καπάνι) και την κατασκευή δύο σχολικών κτηρίων μικρής δυναμικότητας.
Σχολιάζοντας την κατάσταση ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Πρόδρομος Νικηφορίδης σημειώνει ότι επειδή ο δήμος δεν μπορεί στη φάση που βρίσκονται τα έργα να κηρύξει έκπτωτο τον εργολάβο, διότι θα υπάρξουν πολύχρονες καθυστερήσεις και μεγάλο κόστος, προσπαθεί λίγο με το καλό και το φιλότιμο και λίγο με την πίεση να… σπρώξει τον εργολάβο ώστε κάποια στιγμή να ολοκληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Κάτι που, όπως ο ίδιος ο αντιδήμαρχος λέει, δεν έγινε τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή στην περίοδο Ζέρβα. Και δεν έγινε όχι μόνο από την προηγούμενη διοίκηση, αλλά ούτε από την υπηρεσία, διότι -όπως χαρακτηριστικά σημείωσε μιλώντας στον 102 FM της ΕΡΤ3- «όταν είναι νωθρή διοίκηση, είναι νωθρή και η υπηρεσία».
Στη συγκεκριμένη παρατήρηση βρίσκεται όλο το ζουμί και η ουσία της υπόθεσης. Διότι ο κάθε προμηθευτής του ελληνικού δημοσίου, όπως ο εν λόγω εργολάβος, κινείται αναλόγως του ρυθμού που του επιβάλλει η αναθέτουσα αρχή και όταν βλέπει και αισθάνεται χαλαρότητα εάν τον βολεύει είναι κι εκείνος… χαλαρός. Κάπως έτσι απομακρυνόμαστε από τη λογική -εν προκειμένω- των ευθυνών του εργολάβου, ο οποίος όντως καθυστερεί και ζητάει διαρκώς παρατάσεις, και προσγειωνόμαστε στο πραγματικό πρόβλημα, που είναι η ανεπάρκεια -σε πολλές περιπτώσεις τουλάχιστον- της δημόσιας διοίκησης.
Ο κ. Νικηφορίδης δεν είναι πολιτικός με τη στενή έννοια του όρου και ως εκ τούτου από τη θέση του αντιδημάρχου βλέπει τα πράγματα όπως ένα απλός και νοήμων πολίτης. Για αυτόν τον λόγο η παρατήρησή του έχει αυθεντική αξία. Όταν σε μία υπηρεσία ή έναν οργανισμό του ελληνικού δημοσίου υπάρχει στιβαρή και ενεργή διοίκηση τα πράγματα προχωράνε πιο γρήγορα. Εάν, αντιθέτως, η διοίκηση είναι γραφειοκρατικού και διεκπεραιωτικού τύπου τότε και οι υφιστάμενοί της συντονίζονται αναλόγως. Πρόκειται για την καλύτερη απάντηση -και ταυτόχρονα την πιο ρεαλιστική προσέγγιση- σε όσους πιστεύουν ότι η Ελλάδα, επειδή είναι δημοκρατία, δεν θα αντιμετωπίσει ποτέ πρόβλημα ακυβερνησίας, εάν μετά από κάποια εθνική εκλογική αναμέτρηση, οι συσχετισμοί κομμάτων δεν θα επιτρέπουν το σχηματισμό κυβέρνησης ή -στην καλύτερη περίπτωση- θα οδηγήσουν σε μια κυβέρνηση ακραίων ισορροπιών. Κάτι που σημαίνει ευνουχισμένους πολιτικούς προϊσταμένους -υπουργούς, υφυπουργούς, γενικούς γραμματείς- και από κάτω ένα κανονικό πάρτι αδιαφορίας, αμεριμνησίας και… χαβαλέ.
Κάπως έτσι -δηλαδή μέσω Νικηφορίδη- δικαιώνονται και όσοι επιμένουν ότι ακόμη και σε κανονικές περιόδους, όταν, δηλαδή, η χώρα απολαμβάνει μια κανονική, σταθερή και ισχυρή κυβέρνηση, στην προεκλογική περίοδο που μοιραία κάποια στιγμή έρχεται, το αργότερο στο τέλος της τετραετίας, για κάποιους μήνες τα μολύβια… κατεβαίνουν. Είναι τότε που τα πολιτικά πρόσωπα ασχολούνται με την επανεκλογή τους και εκ των πραγμάτων η εποπτεία του χώρου ευθύνης τους είναι πλημμελής. Όταν, λοιπόν, αυτή νοοτροπία ισχύει στον δήμο Θεσσαλονίκης και προφανώς στους υπόλοιπους οργανισμούς της αυτοδιοίκησης, όπου και το αντικείμενο είναι μικρότερο και οι ευθύνες λιγότερες από την κεντρική διοίκηση, φανταστείτε τι συμβαίνει στα υπουργεία, που εκτός από τον δικό τους κεντρικό κορμό εποπτεύουν παράλληλα δεκάδες οργανισμούς, νομικά πρόσωπα και φορείς. Χάος!
Δικαιολογημένα η δημόσια διοίκηση της χώρας χαρακτηρίζεται «τέρας του Φρανκενστάιν». Διότι αφενός έχει στηθεί ανορθόδοξα, ως συγκόλληση -τυχαία συνήθως- ετερόδοξων καταστάσεων και με συνεχή μπαλώματα, ενώ αφετέρου η όποια αυτονόμησή της καταγράφεται αφορά αποκλειστικά τον εαυτό της. Τα ένστικτα και τις ανάγκες όσων την απαρτίζουν και όχι τις προτεραιότητες όσων (υποτίθεται ότι) είναι προορισμένη εξυπηρετεί. Με αυτά τα δεδομένα ο πυρήνας του ελληνικού προβλήματος βρίσκεται στο κράτος, το οποίο δεν είναι ούτε κατ’ ελάχιστον πελατοκεντρικό. Ένα κράτος που εδώ και δεκαετίες χρειάζεται εκσυγχρονισμό, ο οποίος, όμως, δεν θα συμβεί ούτε μετά από άλλες τόσες δεκαετίες.
Καλή η ψηφιακότητα, που σε ορισμένες περιπτώσεις απαλλάσσει τους πολίτες από την ταλαιπωρία της προσωπικής επαφής με το σύστημα του δημοσίου, αλλά το ουσιαστικό πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο. Ή μάλλον βρίσκεται αλλού. Στον περίφημο απογαλακτισμό του δημοσίου από την πολιτική διεύθυνση, κάτι που είναι η μεγάλη, ουσιώδης επανάσταση που χρειάζεται το ελληνικό κράτος. Μια επανάσταση που δεν θα γίνει ποτέ, όπως και τόσες άλλες αυτονόητες επαναστάσεις σε αυτή τη χώρα. Και δεν θα γίνει διότι ξεβολεύει όλους τους εμπλεκόμενους, τόσο τους πολιτικούς όσο και τους υπηρετούντες την δημόσια διοίκηση. Οι μεν, ό,τι και να δηλώνουν, δεν έχουν καμία διάθεση να χάσουν τον παρεμβατικό τους ρόλο ακόμη και στα πιο μικρά. Όσο για τους δε εννοείται ότι δεν διακρίνονται ούτε για τις πρωτοβουλίες ούτε για τις αυτενέργειες, ούτε για την υπευθυνότητά τους. Αντίθετα βολεύονται μια χαρά πίσω από την τυπολατρία και τη γραφειοκρατία, τις οποίες άλλωστε δεν πληρώνουν οι ίδιοι ως εργαζόμενοι στην ελληνική δημόσια διοίκηση, αλλά όσοι προσέρχονται στα… πόδια τους για να εξυπηρετηθούν.