Η υπερυψωμένη περιφερειακή οδός της Θεσσαλονίκης, το γνωστό, πλέον, Flyover, φαίνεται από την αρχή ότι έχει την τύχη όλων των μεγάλων έργων στη Θεσσαλονίκη. Κυρίως αμφισβητείται σε όλα τα επίπεδα. Θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού της πόλης, όταν ολοκληρωθεί; Πόσο θα επιβαρύνει το κυκλοφοριακό της πόλης κατά τη διάρκεια της κατασκευής του; Πόσα δέντρα θα κοπούν για να δημιουργηθεί χώρος; Πόση απόσταση θα έχει από ορισμένα σπίτια στα Κωνσταντινουπολίτικα; Πόσο θα κοστίσει και πόσο θα αυξηθεί τελικά ο προϋπολογισμός του; Πόσος είναι ο χρόνος κατασκευής του και πόσο στην πράξη αυτό το διάστημα θα επιμηκυνθεί; Κλπ., κλπ., κλπ. Τίποτε το περίεργο σε όλα αυτά, τουλάχιστον για τους παροικούντες τη… Θεσσαλονίκη, όπου -το έχουμε ξαναπεί και ξαναγράψει- τα μεγάλα έργα δεν έχουν τύχη. Κυρίως, όμως, για άλλη μια φορά ένα μεγάλο έργο αξιοποιείται ως άλλοθι για όλα τα στραβά κι ανάποδα που είτε δεν μας ενοχλούσαν πολύ, είτε τα παραβλέπαμε, είτε τα θεωρούσαμε δεδομένα, είτε και μας… βόλευαν.
Επτά παραδείγματα
Διότι με αφορμή την έναρξη των έργων κατασκευής του Flyοver, αλλά και πριν καν πιάσει δουλειά το πρώτο σκαπτικό μηχάνημα, είδαμε και ακούσαμε πολλά, μεταξύ των οποίων τα εξής:
Πρώτον, υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται στη μία πλευρά της πόλης και ζουν στην άλλη πλευρά. Όλοι αυτοί καθυστερούν, ταλαιπωρούνται και ξοδεύουν βενζίνη. Η μισή ώρα γίνεται μία και η ζωή τους υποβαθμίζεται. Λες και μέχρι τώρα όλα ήταν μια χαρά. Λες και όποιος δουλεύει στη μία πλευρά της Θεσσαλονίκης και ζει στην άλλη ή ακόμη πιο μακριά σε κάποιο από τα προάστια – χωριά, ήταν ευχαριστημένος με το μισάωρο, που συνήθως γινόταν 45 λεπτά, ή με το κόστος της βενζίνης. Προφανώς όταν βρήκε τη δουλειά ή το σπίτι αποδέχθηκε την κατάσταση, αφού δε γινόταν αλλιώς, ενώ τώρα έρχεται ένας νέος παράγων που του επιτρέπει να γκρινιάζει ανέξοδα για «το κράτος που δεν ενδιαφέρεται για τους πολίτες, παρά μόνο για τους εργολάβους» κλπ., κλπ., κλπ.
Δεύτερον, οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν με την αστική συγκοινωνία, επειδή ο ΟΑΣΘ είναι ανοργάνωτος, τα δρομολόγια αραιά, τα λεωφορεία λίγα και, πλέον, -εννοείται λόγω Flyοver- ο κόσμος στοιβάζεται σαν τα τσουβάλια. Κι αυτό ενώ μέχρι το καλοκαίρι ο ΟΑΣΘ διεκδικούσε το «χρυσό μετάλλιο» αστικής συγκοινωνίας στην εξυπηρέτηση του κοινού, κάτι που δεν κατάφερε μόνο και μόνο επειδή σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες τα πράγματα είναι λίγο -όσο πατάει η γάτα- καλύτερα!
Τρίτον, αίφνης τις τελευταίες ημέρες μάθαμε ότι εξαιτίας του Flyοver όσοι δουλεύουν στις διανομές προϊόντων και στην τροφοδοσία των επιχειρήσεων έχουν πρόβλημα, διότι η κίνηση στους δρόμους της Θεσσαλονίκης έχει αυξηθεί, αλλά κι επειδή τα σημεία που έχουν οριστεί για να εξυπηρετούν τα μικρά -έως 1,5 τόνο- αυτοκίνητα που μπορούν να τροφοδοτούν όλο το 24ωρο τις επιχειρήσεις, είναι κατειλημμένα από τα ΙΧ. Δηλαδή -αν αντιλαμβανόμαστε σωστά- μέχρι πριν από ένα μήνα το σύστημα των φορτοεκφορτώσεων στην πόλη δούλευε άψογα. Με τα ωράρια να τηρούνται, την κίνηση στο κέντρο της Θεσσαλονίκης να είναι άνετη και τα σημεία των δρόμων που προορίζονται για τις φορτοεκφορτώσεις να είναι ελεύθερα, ώστε οι επαγγελματίες να κάνουν απρόσκοπτα τη δουλειά τους, αλλά και ο φόρτος των εργαζομένων στον κλάδο ήταν στα λογικά και νόμιμα πλαίσια.
Τέταρτον, ακούμε ότι λόγω του Flyοver τα ταξί δυσκολεύονται να κυκλοφορήσουν εξαιτίας της μεγάλης κίνησης στους δρόμους, με αποτέλεσμα να χρεώνουν περισσότερο και να υπάρχουν εντάσεις με τους πελάτες. Δηλαδή μέχρι πριν από ένα μήνα όσοι εμπλέκονται με τα ταξί ήταν τρισευτυχισμένοι. Για την κίνηση, για τη δουλειά, για τις πιάτσες. Επίσης, τηρούσαν με θρησκευτική ευλάβεια τους κανόνες στους δρόμους, χωρίς -για παράδειγμα- να παραβιάζουν τα όρια στις δεκάδες πιάτσες που υπάρχουν στο κέντρο της πόλης.
Πέμπτο, μαθαίνουμε ότι η Τροχαία κόβει, πλέον, κλήσεις παντού, λόγω Flyοver. Ενοχλητικά σαφώς τα ροζ χαρτάκια, αλλά η παράνομη στάθμευση δεν ενοχλούσε μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες κανέναν. Ούτε το γεγονός ότι οι τροχονόμοι υπήρξαν για πολλά χρόνια είδος προς… εξαφάνιση, με αποτέλεσμα ασύδοτο πάρτι στους δρόμους της πόλης. Η Θεσσαλονίκη με το λαμαρινένιο κοστούμι της Μπανγκόκ, επίσης δεν ενοχλούσε κανέναν. Εκτός ίσως από κάποιους, λίγους, οι οποίοι δεν κυκλοφορούν με το αυτοκίνητό τους, θέλουν να περπατούν στην πόλη τους και επίσης δεν θέλουν να βλέπουν τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα να… μουντζουρώνουν την όποια καλή εικόνα προσφέρει η πόλη και έμεινε αλώβητη από τα τραπεζοκαθίσματα. Αλλά αυτοί -προφανώς- δεν έχουν κάποια αξία για τους υπόλοιπους.
Έκτο, ακούμε πως λόγω του κυκλοφοριακού προβλήματος που δημιουργεί η κατασκευή του Flyοver θα πληγεί η αγορά του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Λες και τα πολλά τελευταία χρόνια υπήρχε κάποιος που θα έμπαινε στο αυτοκίνητό του, θα προσέγγιζε με άνεση το κέντρο της πόλης, θα πάρκαρε εύκολα και δωρεάν και θα έφτανε στα καταστήματα χαρούμενος για να ψωνίσει! Πέρα, όμως, από αυτό, ο καθένας μπορεί να αναρωτηθεί εάν έχει υπάρξει έστω και μία φάση τα τελευταία 35 χρόνια που οι έμποροι της Θεσσαλονίκης να ήταν ευχαριστημένοι και δια των εκπροσώπων τους να μην γκρίνιαζαν; Και καλά την τελευταία 15ετία είχαμε την οικονομική χρεοκοπία της χώρας, τα μνημόνια, την πανδημία, τον υψηλό πληθωρισμό. Αλλά και στις δεκαετίες του 1990 και του 2000, όταν στην Ελλάδα έδεναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα, ο εμπορικός κόσμος έβρισκε λόγους για να μην είναι ευχαριστημένος. Από την απελευθέρωση των ενοικίων με την κατάργηση του ενοικιοστασίου, μέχρι την επιμήκυνση του ωραρίου, τη λειτουργία της αγοράς τις Κυριακές, την κατασκευή του μετρό και την εμφάνιση στους κεντρικούς δρόμους της Θεσσαλονίκης πολυκαταστημάτων, μεγάλων εγχώριων ή ξένων αλυσίδων, αλλά και εμπορικών κέντρων στα ανατολικά και στα δυτικά πάντα κάτι έφταιγε στους εμπόρους. Τώρα είναι το Flyοver!
Έβδομο, ακόμη και τα ασθενοφόρα δυσκολεύονται να προσεγγίσουν στα νοσοκομεία, λόγω του μποτιλιαρίσματος, που φυσικά δημιουργούν τα έργα για τον Flyοver. Τώρα βέβαια κάποιος πρέπει να απαντήσει για το πώς έφταναν τα ασθενοφόρα στον προορισμό τους χρόνια τώρα που το κυκλοφοριακό πρόβλημα στη Θεσσαλονίκη -της περιφερειακής οδού συμπεριλαμβανομένης- ήταν μονίμως θηριώδες;
Η δημοφιλής… γκρίνια
Η γκρίνια ως σπορ δεν είναι κάτι άγνωστο στη Θεσσαλονίκη. Το αντίθετο. Είναι δημοφιλής διαδικασία, απόλυτα συμβατή με την καφενειακή ατμόσφαιρα που την καλύπτει, αλλά και τις μικροπολιτικές στοχεύσεις και τις προσωπικές επιδιώξεις που αναφύονται. Οτιδήποτε έχει συμβεί στην «πόλη – πρωτεύουσα της ακινησίας» γίνεται αντικείμενο αρνητικής κριτικής. Ακόμη και από κάποιους που αντικειμενικά έχουν ευθύνες για τα κακώς κείμενα, αφού κατείχαν εξουσία στο κράτος και στην αυτοδιοίκηση. Όταν, μάλιστα, η ζωή προσφέρει στο… πιάτο την εργαλειοποίηση ενός θέματος ως άλλοθι, τόσο το καλύτερο!
Διότι ενώ οι πάντες τα βάζουν με όσους εμπνεύστηκαν και κατασκευάζουν την Flyοver, οι οποίοι ενδεχομένως και έχουν κάνει λάθη και να έχουν υποπέσει σε παραλήψεις, κανείς δεν ασχολείται με τους πολίτες που είναι… ερωτευμένοι με το αυτοκίνητό τους, αφού η αναλογία -από τις πιο υψηλές στην Ευρώπη- είναι 1,1 επιβάτης για κάθε αυτοκίνητο που κυκλοφορεί στους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Ούτε με τους ταξιτζήδες, οι οποίοι σταματούν όπου τους βολεύει. Ούτε με τους διανομείς και τους μαγαζάτορες, οι οποίοι κανονίζουν μεταξύ τους τα της τροφοδοσίας χωρίς να πολυνοιάζονται για δεσμευτικά ωράρια και άλλες λεπτομέρειες. Ούτε με τους εμπόρους που έχουν συνηθίσει να κάθονται στα μαγαζιά τους και να περιμένουν την πελατεία να φανεί, να ψωνίσει χωρίς πολλά πολλά και να πληρώσει αγόγγυστα. Ούτε φυσικά με όσους εργαζομένους γουστάρουν -και μακάρι να το καταφέρνουν- να ξυπνάνε το πρωί μισή ώρα πριν πιάσουν δουλειά και να κάθονται στο οικογενειακό τραπέζι ένα τέταρτο αφού φύγουν από τη δουλειά!
Βλέπετε όλοι αυτοί είναι οι πολλοί, οι… υπεύθυνοι πολίτες, οι ψηφοφόροι, αυτοί για τους οποίους υποτίθεται ότι ενδιαφέρονται και τους οποίους εκφράζουν όσοι γκρινιάζουν δημόσια. Πολύ περισσότερο κανείς από όσους γκρινιάζουν δημόσια δεν τολμάει ή δεν έχει τολμήσει στο παρελθόν, όταν μπορούσε, να πάρει πραγματικά -και ως εκ τούτου σκληρά- μέτρα που θα περιορίζουν τη χρήση του αυτοκινήτου. Κάτι που συνιστά το πραγματικό πρόβλημα μιας πόλης με τα χαρακτηριστικά της Θεσσαλονίκης, που έχει -τουλάχιστον στις κεντρικές περιοχές- λίγους και μικρούς δρόμους, αλλά και ελάχιστες θέσεις στάθμευσης, σε σχέση με τον αριθμό των αυτοκινήτων.
ΥΓ. Στη Βρετανία, στη Γαλλία, στην Ελβετία, στις ΗΠΑ και αλλού στην… τριτοκοσμική Ευρώπη και την υποβαθμισμένη Βόρεια Αμερική πολλοί εργάζονται σε απόσταση μεγαλύτερη της μίας ώρας από το σπίτι τους. Συχνά σε άλλη πόλη, πολιτεία, κομητεία ή περιοχή. Το ότι μετακινούνται με μέσα μαζικής μεταφοράς, κυρίως με μετρό, προαστιακό και τρένο, δεν σημαίνει ότι ξοδεύουν λιγότερο χρόνο απ’ ότι κάποιοι εργαζόμενοι στη Θεσσαλονίκη, που επιλέγουν ή αναγκάζονται να μετακινηθούν με ΙΧ. Το ότι στη χώρα μας γενικά και στην πόλη μας ειδικότερα οι πάντες θέλουν να ζουν στα πέντε λεπτά από τη δουλειά τους και να έχουν το αυτοκίνητο κάτω ακριβώς από το σπίτι τους και οτιδήποτε μακρύτερα τους φαίνεται κάτι σαν… κόλαση είναι μέρος της ιδιοτυπίας της φυλής, που κάποιοι ανάμεσά μας επιμένουν να βλέπουν ως… συγκριτικό πλεονέκτημα, έναντι των… κουτόφραγκων! Μόνο που ποτέ και πουθενά κανείς τους δεν μας είπε, δεν μας έδειξε και δεν μας υπέδειξε τους τομείς στους οποίους αυτή η γενικότερη ιδιοτροπία εκφράστηκε στην πράξη ως πλεονέκτημα. Πέρα από τους τέσσερις τοίχους ενός σπιτιού εννοείται!