Στην ομιλία του στην πολιτική επιτροπή της Νέας Δημοκρατίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιφύλαξε μια έκπληξη. Τοποθετήθηκε για τις εσωκομματικές εκλογές του ΚΙΝΑΛ, αλλά και για τα εσωκομματικά του ΣΥΡΙΖΑ, εκμεταλλευόμενος και την πολιτική συγκυρία.
Είναι λογικό να προκύψουν αντιδράσεις, καθώς ο κ. Μητσοτάκης αφενός δεν μας έχει συνηθίσει να ασχολείται με τα εσωκομματικά των άλλων κομμάτων, αφετέρου στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει να είναι περίπου απαγορευτικό για τον επικεφαλής ενός κόμματος να τοποθετείται επί της ουσίας για τα εσωτερικά ενός ή περισσότερων άλλων κομμάτων.
Αυτή τη συνήθεια, όταν οι εξελίξεις στα κόμματα αφορούν συνολικά στο πολιτικό σύστημα και στην πολιτική ζωή στη χώρα, δεν την κατάλαβα ποτέ και μου είναι δύσκολο να την αποδεχτώ. Ωστόσο, το ίδιο το πολιτικό σύστημα τη θεώρησε κομμάτι του «πολιτικού πολιτισμού».
Μπορεί ο καθένας να σχολιάζει και να τοποθετείται για τα τρέχοντα και τις εξελίξεις σε όλα τα κόμματα, όχι όμως οι επικεφαλής ή τα σημαίνοντα στελέχη των άλλων κομμάτων. Μια διαρκής υποκρισία, στην οποία δεν μπαίνει τέλος με μια ομιλία Μητσοτάκη, πλην όμως γίνεται ένα βήμα.
Ο πρόεδρος της ΝΔ δεν φημίζεται για τις ιδιαίτερα στενές σχέσεις του με το κόμμα. Οι σχέσεις έχουν περάσει από πολλά κύματα. Δεν είναι άγνωστη η γκρίνια των κομματικών για την απόσταση (έτσι τη χαρακτήρισαν) που κρατάει μέχρι σήμερα ως πρωθυπουργός ο κ. Μητσοτάκης από τον κομματικό μηχανισμό. Ακόμη και με το δεδομένο ότι ο σχηματισμός της κυβέρνησης και η επιλογή των προσώπων που την απαρτίζουν είναι της αποκλειστικής ευθύνης του πρωθυπουργού, οι κομματικοί δεν έκρυψαν τη δυσφορία τους ειδικά για τους μη «γαλάζιους» υπουργούς, υφυπουργούς και άλλα στελέχη της πρώτης κυβέρνησης Μητσοτάκη και της ανασχηματισμένης. Όπως, για παράδειγμα, δεν είναι άγνωστη η γκρίνια στη Θεσσαλονίκη για την «υποεπροσώπησή» της σε επίπεδο κυβέρνησης.
Αν κάποιος παρατηρήσει την πορεία του προέδρου της ΝΔ και πρωθυπουργού όμως θα διαπιστώσει ότι ο κ. Μητσοτάκης ενδιαφέρεται για τα εσωκομματικά, αλλά κάπου διαχωρίζει την κυβέρνηση από το κόμμα. Αν αυτό είναι καλό ή όχι θα το δείξει μόνο η πράξη. Είναι όμως πολιτική θέση. Άλλο ένα παράδειγμα: Δεν είναι τυχαίο ότι ο νυν πρόεδρος της ΝΔ άλλαξε τρεις προέδρους στο ανώτατο κομματικό όργανο της Θεσσαλονίκης, τη Διοικούσα Επιτροπή του νομού. Τον Μηνά Σαμαντζίδη αντικατέστησε η Βίκυ Ευταξά, την οποία διαδέχτηκε ο Αντώνης Γυφτόπουλος, για να πάρει τη θέση του ο σημερινός πρόεδρος, Τάσος Σπηλιόπουλος. Ποιος μπορεί να τον κατηγορήσει ότι δεν ασχολήθηκε με το κόμμα στη Θεσσαλονίκη; Από την άλλη, το θέμα με την υπουργοποίηση των βουλευτών του νομού είναι υπαρκτό.
Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Μητσοτάκης εν όψει συνεδρίου φρόντισε να εντείνει τις παρεμβάσεις του στον κομματικό οργανισμό της ΝΔ. Προηγήθηκαν οι εσωκομματικές εκλογές για την ανάδειξη των επικεφαλής των κομματικών οργανώσεων της ΝΔ σε όλη τη χώρα, οι οποίες μάλιστα εξελίχθηκαν χωρίς παρατράγουδα, κάτι που πιστώνεται και η ηγεσία του κόμματος, με τη στάση που κράτησε.
Ο πρόεδρος της ΝΔ προχώρησε μάλιστα σε δυο συμβολικές και ουσιαστικές κινήσεις, προφανώς έχοντας γνώση της περιρρέουσας ατμόσφαιρας και της μουρμούρας περί σχέσεων κυβέρνησης – κόμματος και περί δικής του «απόστασης» από τα στενά κομματικά. Νέος γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής είναι ο τέως πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ, Παύλος Μαρινάκης, ενώ η Ντόρα Μπακογιάννη ανέλαβε ως σύνδεσμος της κυβέρνησης με το κόμμα. Δυο κινήσεις, με τις οποίες ο πρωθυπουργός αναγνώρισε το «πρόβλημα». Με την αναβολή του συνεδρίου της ΝΔ, οι κινήσεις αυτές γίνονται εγκαίρως, ώστε αυτό να εξελιχθεί ομαλά, ενώ είναι και μια προληπτική, διορθωτική κίνηση εν όψει βουλευτικών εκλογών, που αποτελούν άλλωστε και το φόντο σε όλη αυτή τη διαδικασία.
Η ομιλία – παρέμβαση όμως Μητσοτάκη την προηγούμενη Παρασκευή σχολιάστηκε πολύ όχι μόνον εκτός ΝΔ, αλλά και εντός. Ρίχνοντας γέφυρες προς την όποια νέα ηγεσία του ΚΙΝΑΛ ο κ. Μητσοτάκης και κόβοντας την παραμικρή πιθανότητα για συναίνεση με τον ΣΥΡΙΖΑ, ξεκαθαρίζει τη στάση της ΝΔ στο μέλλον, παρά το γεγονός ότι οι ανατροπές, ειδικά όταν πρόκειται για την κυβερνησιμότητα της χώρας δεν είναι ούτε κάτι απίθανο, ούτε κάτι άγνωστο στην Ελλάδα.
Όταν εμείς είχαμε κυβερνήσεις συνεργασίας (πολυκομματικής μάλιστα), συναίνεσης ή ανοχής, οι θιασώτες του «φαναριού» είχαν «απόλυτα αφεντικά» και λειτουργούσαν με τη λογική ότι μόνο οι μονοκομματικές κυβερνήσεις διασφαλίζουν κυβερνησιμότητα, διάρκεια και σταθερότητα. Και δεν αναφέρομαι στη Γερμανία, όπου οι κυβερνητικοί συνασπισμοί τείνουν να γίνουν «μονόδρομος», αλλά στις περισσότερες άλλες δημοκρατικές χώρες.
Η επιλογή Μητσοτάκη να καταγγείλει σε «ανύποπτη» στιγμή τον ΣΥΡΙΖΑ για περιορισμένη «δημοκρατία» στα εσωτερικά του και να επικροτήσει το ΚΙΝΑΛ για τον δημοκρατικό τρόπο λειτουργίας του έχει βρει ήδη πολλές ερμηνείες. Από την ενίσχυση της εκπεφρασμένης από τον ίδιο λογικής περί διεκδίκησης της απόλυτης πλειοψηφίας στις επόμενες εκλογές, μέχρι την ανάδειξη του επόμενου κυβερνητικού εταίρου, σε περίπτωση που τα εκλογικά αποτελέσματα επιβάλλουν συνεργασίες για το σχηματισμό κυβέρνησης. Άλλοι μιλούν για κίνηση ματ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, άλλοι για εναγκαλισμό της νέας ηγεσίας του ΚΙΝΑΛ και για μεσοπρόθεσμο στόχο αλλαγής των κομματικών συσχετισμών στην κεντροαριστερά.
Πρέπει να δούμε τη συνέχεια αυτής της κίνησης Μητσοτάκη, η οποία δεν παύει να είναι βαθιά πολιτική και να προκαλεί ενδιαφέρον στην εγχώρια πολιτική σκηνή, δρομολογώντας εξελίξεις από νωρίς, αν κάποιος αναλογιστεί ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιμένει στη διενέργεια εκλογών στο τέλος της τετραετίας. Προφανώς προκάλεσε την αντίδραση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξη Τσίπρα, ενώ μάλλον θα προκαλέσει και αντίδραση από το ΚΙΝΑΛ μετά την ανάδειξη του νέου προέδρου του κόμματος.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, στον κ. Μητσοτάκη την ευκαιρία να παίξει το χαρτί της εσωκομματικής δημοκρατίας και των υγειών ή μη κομματικών οργανισμών, αλλά και να είναι αυτός που ανακατεύει την τράπουλα και μοιράζει τα χαρτιά των πολιτικών εξελίξεων, την έδωσε ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ. Κι αυτό στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης οφείλουν κάποια στιγμή να το δουν σοβαρά (έπρεπε να το είχαν κάνει ήδη), διότι είναι μια πληγή που δεν τους επιτρέπει να πάρουν πρωτοβουλίες και τους αναγκάζει σε ρόλο «παρακολουθήματος». «Ένας πολιτικός σχηματισμός που επί δυόμισι χρόνια αρνείται να εξετάσει γιατί ηττήθηκε στις κάλπες...». Δεν φταίει ο Μητσοτάκης που το λέει, φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ που δεν το έκανε. Αν θέλουν να δουν την αλήθεια κατάματα...