Δευτερόλεπτα μετά την τελευταία υπόκλιση επί της θεατρικής σκηνής, ένας από τους συντελεστές της παράστασης διάβασε το μήνυμα των ηθοποιών. Αντιδρούμε, είπε, για το Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) που επιφέρει αλλαγές στα πτυχία των καλλιτεχνικών σχολών και τα εργασιακά μας δικαιώματα, κλιμακώνοντας πλέον τις κινητοποιήσεις μας. Η σκηνή είναι πραγματική, επαναλαμβάνεται στα θέατρα κι είναι μέρος των κινητοποιήσεων του κλάδου το τελευταίο διάστημα. Προηγήθηκαν 48ωρη απεργία, πορείες διαμαρτυρίας στους δρόμους κι η συγκρότηση ενός ευρύτερου μετώπου απέναντι στις επιχειρούμενες αλλαγές στον καλλιτεχνικό χώρο γενικότερα. Οι αντιδράσεις συνεχίζονται. Το χειροκρότημα στο τέλος έντονο από το κοινό. Η επόμενη μέρα όμως ποια θα είναι τελικά;
Όλα ξεκίνησαν μέσα στον Δεκέμβρη, όταν με ένα ΠΔ μπήκαν νέοι κανόνες στο τραπέζι, που επηρέαζαν τα πτυχία των καλλιτεχνικών, των δραματικών σχολών, των ωδείων, των σχολών χορού κ.ά. Με ένα… κλικ φαίνεται ότι κατέβαιναν μια βαθμίδα κι ισοφάριζαν με τα απολυτήρια λυκείου. Υπήρξαν προφανώς άμεσες αντιδράσεις κατά των Υπουργείων Εσωτερικών, Παιδείας και βέβαια του Πολιτισμού. Κι όμως, παρά τις αντιδράσεις, το μέτρο «έτρεχε», ήρθε κι η ανακοίνωση από τον Πρωθυπουργό από την Ιαπωνία για τη δημιουργία παραστατικών σχολών, ήρθε νέα τροπολογία, νέες δεσμεύσεις, αλλά τα πράγματα σύμφωνα με τους καλλιτέχνες δεν βελτιώθηκαν.
Λίγες μέρες νωρίτερα σε μια συνέντευξη που μου παραχώρησε ο Υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για Ανώτατα Θέματα Εκπαίδευσης, Άγγελος Συρίγος, μου είπε πως προσπαθούμε να βάλουμε μια τάξη, να ρυθμίσουμε εκκρεμότητες δεκαετιών, επιχειρούμε να βάλουμε θέματα διαβάθμισης, καθώς το τοπίο είναι χρόνια θολό.
Αμέτρητα είναι βέβαια τα ζητήματα που τρέχουν στην ελληνική κοινωνία κι είναι χρόνια αρρύθμιστα. Που πάνε στον… αυτόματο. Λειτουργούν μεν, στο περίπου δε. Κι όταν επιχειρείς να τα βάλεις σε τάξη, πολλές φορές γίνονται και χειρότερα.
Χαρακτηριστικές είναι δύο κορυφαίες τέτοιες περιπτώσεις. Η πρώτη, τα αυθαίρετα. Κάθε τρεις και λίγο επανέρχεται κάποια ρύθμιση που τακτοποιεί τα αυθαίρετα, όχι μόνον αυτά που έγιναν πριν από πέντε ή και έξι δεκαετίες, αλλά και τα «νεότερης γενιάς». Τη μια δεν έχουν τελεσιδικήσει υποθέσεις, την άλλη δεν έβρισκαν μπουλντόζα για το γκρέμισμα, την παράλληλη έριξαν απλώς έναν φράχτη της κακιάς ώρας σε ζωντανή σύνδεση. Και τα αυθαίρετα καλά κρατούν κι οι κυβερνήσεις πηγαινοέρχονται και το σύστημα δουλεύει στο περίπου. Η δεύτερη περίπτωση είναι το περίφημο κτηματολόγιο. Πάνω από μια δεκαετία ασχολούμαστε με το πού είναι το σπίτι, το χωράφι, το οικόπεδο, το δάσος. Και προσπαθούμε να αποτυπώσουμε μέσα στα 132.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της επικράτειας πού είναι το καθετί. Ακόμη ακριβώς δεν έχουμε κατασταλάξει. Στο περίπου είμαστε, το σύστημα στο περίπου λειτουργεί.
Χρειάζονται προφανώς τομές, απαιτούνται σοβαρές ρυθμίσεις σε πολλά πεδία και φυσικά και στον χώρο του θεάματος, του ακροάματος. Θα πρέπει όμως να καθίσουν όλοι στο ίδιο τραπέζι, να φωτίσουν ο καθένας από την πλευρά του κι όλοι μαζί τις πτυχές του ζητήματος, να ξεθαμπώσει η εικόνα με διάλογο, με προτάσεις στο τραπέζι. Ξεκινώντας από το πλέον βασικό, γιατί από αυτό ξεκίνησαν όλα: τα πτυχία των σχολών θεάτρου, χορού, ωδείων κ.λπ. δεν μπαίνουν στο ίδιο κάδρο με τα απολυτήρια λυκείων. Είναι σαν να παραδεχόμαστε πως σε όλους αυτούς τους χώρους, με εμπεδωμένη τη σχέση διδάσκοντα και μαθητευόμενου, απλώς… τζάμπα καίει η λάμπα!
Κι επίσης, ας μην ξεχνάμε πως ηθοποιοί, τραγουδιστές, μουσικοί, χορευτές δεν έχουν τη δύναμη που έχουν άλλοι κλάδοι επαγγελματιών, π.χ. οι ΔΕΗτζήδες που κατεβάζουν τον διακόπτη και υποφέρουμε όλοι. Τα φώτα του Πολιτισμού μας σιγοκαίνε διακριτικά, δεν ανάβουν κουζίνες και θερμοσίφωνες, ανάβουν όμως μέσα μας επιθυμία και κουράγιο για συνέχιση, βελτίωση της ζωής. Φαίνεται στο χειροκρότημά μας.