*Του Αθανάσιου Μόλαρη
Η «αθλητική βία» αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία και τις αθλητικές διοργανώσεις εδώ και πολλά χρόνια. Αυτό, όμως, που μας προβληματίζει περισσότερο σε κοινωνικοπολιτικό επίπεδο είναι ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σημαντικά τα περιστατικά βίας που έχουν τελεστεί εκτός των στενών ορίων των αθλητικών εγκαταστάσεων και όχι στο πλαίσιο ούτε κατά τη διάρκεια μίας αθλητικής εκδήλωσης.
Προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτό το μείζον κοινωνικό πρόβλημα -αμέσως μετά την περίπτωση της δολοφονίας στη Θεσσαλονίκη του 19χρονου Άλκη Καμπανού- θεσπίστηκαν αυστηρότερες διατάξεις με το Νόμο 4908/2022. Με βάση αυτές έχει καταστεί σαφές ότι η αθλητική βία δεν είναι πλέον μία απλά παράνομη και ποινικά κολάσιμη πράξη. Αντιθέτως, ο δράστης της αθλητικής βίας αντιμετωπίζει πολύ αυστηρές ποινικές κυρώσεις, οι οποίες μπορούν να τον οδηγήσουν στη φυλακή και να τον υποχρεώσουν σε πραγματική έκτιση στερητικής της ελευθερίας ποινής.
Οι νομικές συνέπειες επεκτείνονται πλέον και σε περιστατικά βίας που εκδηλώνονται εκτός των αθλητικών χώρων, πλην, όμως, ενέχουν σαφές αθλητικό υπόβαθρο ή οποιαδήποτε αθλητική αναφορά. Η διαφοροποίηση έγκειται στη διάταξη σύμφωνα με την οποία η ποινική ευθύνη για αδικήματα αθλητικής βίας δεν περιορίζεται μόνο σε πράξεις που τελούνται εντός ή γύρω από αθλητικές εγκαταστάσεις, αλλά επεκτείνεται και σε περιστατικά που λαμβάνουν χώρα σε οποιονδήποτε τόπο και χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι φέρουν σαφή αθλητική αναφορά και συνδέονται με οπαδική αντιπαλότητα ή με αφορμή σχετική με αθλητική δραστηριότητα. Με τον τρόπο αυτό ο νομοθέτης θεσπίζει ένα διευρυμένο πλαίσιο προστασίας, αναγνωρίζοντας ότι η αθλητική βία αποτελεί φαινόμενο που υπερβαίνει τα όρια του γηπέδου και εκδηλώνεται και σε χώρο «ουδέτερο», όταν υποκινείται από οπαδικά ή αθλητικά κίνητρα.
Σε αυτά τα περιστατικά βίας, ο δράστης έχει την ίδια (αυστηρότερη) δικονομική μεταχείριση και απειλείται με τις αυξημένες ποινές που προβλέπονται για αντίστοιχες πράξεις, όταν αυτές τελούνται κατά τη διάρκεια αθλητικής εκδήλωσης.
Για παράδειγμα, για τα αδικήματα αθλητικής βίας δεν επιτρέπεται ούτε αναστολή εκτέλεσης της ποινής, ούτε μετατροπή της ποινής σε κοινωφελή εργασία, ενώ παράλληλα ορίζεται ότι σε περίπτωση καταδίκης του δράστη η ασκηθείσα από αυτόν έφεση κατά της καταδικαστικής απόφασης, δεν αναστέλλει την εκτέλεση της ποινής, πράγμα που σημαίνει ότι αυτή θα πρέπει να εκτιθεί άμεσα με τρόπο πραγματικό και επομένως ο δράστης θα πρέπει να οδηγηθεί άμεσα στο αρμόδιο σωφρονιστικό κατάστημα κράτησης.
Στο σημείο αυτό όμως τίθεται το εξής ερώτημα: Εφόσον ο αθλητικός νόμος έχει αυστηροποιηθεί αρκετά σε σημείο που ο δράστης και παραβάτης του, να μπορεί να οδηγηθεί άμεσα στη φυλακή και να υποχρεωθεί σε πραγματική έκτιση της ποινής, γιατί εν τέλει εξακολουθούν να λαμβάνουν χώρα περιστατικά αθλητικής βίας;
Γιατί παρά το αυστηρότερο νομικό πλαίσιο που έχει θεσπιστεί μετά τις σοκαριστικές και στυγερές δολοφονίες του νεαρού Άλκη και εν συνεχεία του άτυχου αστυνομικού Γιώργου Λυγγερίδη, τα περιστατικά αθλητικής βίας όχι μόνο δεν έχουν εξαλειφθεί, αλλά αντιθέτως εξακολουθούν να λαμβάνουν χώρα, με πιο πρόσφατο παράδειγμα, τη δολοφονία του νεαρού Μάριου πριν από λίγες ημέρες στη Χαλκίδα, μετά από άγρια συμπλοκή οπαδών δύο αντίπαλων ομάδων;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν μονοσήμαντη. Το πρόβλημα της αθλητικής βίας είναι βαθύτερο και πιο περίπλοκο. Είναι προφανές ότι το αυστηρό νομικό πλαίσιο, όσο απαραίτητο κι αν είναι, δεν επαρκεί από μόνο του για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και ουσιαστικά το φαινόμενο της αθλητικής βίας αλλά απαιτείται συστράτευση της κοινωνίας και των θεσμών για την αποτροπή της. Η μέχρι σήμερα εμπειρία αποδεικνύει ότι οι τιμωρητικές ρυθμίσεις δεν αρκούν όταν δεν συνοδεύονται από μια βαθύτερη, συστηματική και διαρκή κοινωνική μέριμνα.
*Ο Αθανάσιος Μόλαρης (athanasiosmolaris94@gmail.com) είναι Δικηγόρος Παρ’ Εφέταις και μέλος του «Ομίλου Νομικών Σωκράτη Προβατά και Μαριάννας Αθανασάκη»
