Η λειτουργία του μετρό από μόνη της έχει ήδη φέρει κάποια θετικά αποτελέσματα στο μίγμα χρήσης των μέσων μετακίνησης στη Θεσσαλονίκη. Η συνολική εικόνα των μετακινήσεων όμως, ειδικά στο κέντρο της πόλης, ακόμα είναι υπό διαμόρφωση.
Περισσότερα και αισιοδοξούμε καλύτερα αποτελέσματα θα έχουμε όταν ολοκληρωθούν και μια σειρά από παρεμβάσεις, οι οποίες έχουν δρομολογηθεί και θα υλοποιηθούν το αμέσως επόμενο διάστημα και για τα επόμενα χρόνια.
Όσοι μετρούν την κίνηση στους δρόμους και την επιβατική κίνηση στο μετρό έχουν δώσει κάποια ενθαρρυντικά στοιχεία.
Μπορεί να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα με τα εκδοτικά μηχανήματα, μπορεί να είχαμε χθες την ακινητοποίηση του συρμού και τη μεγάλη αναστάτωση και ταλαιπωρία του κόσμου, αλλά το μέτρο είναι πλέον πραγματικότητα. Ο κόσμος σε αυτή τη φάση νομίζω ότι το χρησιμοποιεί ως μέσο μετακίνησης, επειδή αφενός είναι καινούργιο, αφετέρου αποτελεί μια ατραξιόν. Έτσι, παρά τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στην έναρξη λειτουργίας του και τα οποία πρέπει να διορθωθούν άμεσα, ήδη το νέο μέσο σταθερής τροχιάς δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο μετακινήσεων στην πόλη.
Απορροφά χρήστες τόσο από τα ΙΧ αυτοκίνητα και τις μοτοσικλέτες, όσο κι από τα αστικά λεωφορεία, τα οποία με τη σειρά τους, μετά την αναδιάρθρωση των λεωφορειακών γραμμών και των δρομολογίων βρίσκουν σταδιακά τον ρόλο τους στον νέο συγκοινωνιακό χάρτη της πόλης, όπως διαμορφώνεται.
Αυτές είναι οι αλλαγές τις οποίες ήδη βιώνουμε στη Θεσσαλονίκη, με την κίνηση στους δρόμους να έχει περιοριστεί και την κυκλοφορία να είναι πιο καλή σε σχέση με την προ μετρό εποχή. Αυτή δεν είναι μια πάγια συνθήκη, αλλά μια δυναμική κατάσταση, η οποία μπορεί και να αλλάξει, είτε προς το χειρότερο (περισσότερη χρήση ΙΧ), είτε προς το καλύτερο (περαιτέρω μείωση της χρήσης του ΙΧ). Και να μην παραλείπουμε ότι η κυκλοφορία στους δρόμους έχει και θα συνεχίσει για κάποια χρόνια ακόμα να έχει την επιβάρυνση από τα έργα για την κατασκευή του Flyοver στην περιφερειακή οδό. Συνθήκη η οποία δεν μας επιτρέπει έτσι κι αλλιώς να δούμε καθαρά τη συνολική εικόνα των μετακινήσεων στην πόλη και συνεπώς τα πραγματικά οφέλη του μετρό.
Μια εικόνα της καθημερινής χρήσης των μέσων μετακίνησης από τους πολίτες πιστεύω θα μπορούμε να την έχουμε μετά τον Ιανουάριο, όταν πλέον για τις μετακινήσεις τους για οποιοδήποτε λόγο οι πολίτες θα μπορούν να σχεδιάζουν και να χρησιμοποιούν, βάσει βαθμού πραγματικής εξυπηρέτησης, το μέσο της επιλογής τους. Τότε θα έχει πάψει το μετρό να είναι ατραξιόν, ελπίζω ότι θα πάψει να έχει και τα προβλήματα που παρουσιάζει και καθένας μας θα χρησιμοποιεί το μέσο που τον βολεύει για να μετακινηθεί στην κεντρική περιοχή του πολεοδομικού συγκροτήματος.
Από εκεί και πέρα πρέπει να επισημάνουμε ότι οι αρμόδιοι λειτουργούν με έναν προγραμματισμό και με σχέδιο αναφορικά με το κυκλοφοριακό και τις μετακινήσεις στη Θεσσαλονίκη. Το σχέδιο αυτό δεν περιλαμβάνει μόνον τα έργα που είναι σε εξέλιξη, όπως η επέκταση του μετρό στην Καλαμαριά, που θα αλλάξει εκ νέου το τοπίο των μετακινήσεων και τους κρίσιμους αριθμούς του κυκλοφοριακού στην καθημερινότητα της πόλης ή το Flyover, που θα επιφέρει ριζικές αλλαγές όταν παραδοθεί σε χρήση τα επόμενα χρόνια.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μια σειρά παρεμβάσεων, ακόμα και προσωρινών, οι οποίες συμβάλλουν αποφασιστικά στη διαμόρφωση του νέου τοπίου στις μετακινήσεις στη Θεσσαλονίκη. Από τη μια υπάρχει η αναδιαμόρφωση στα αστικά λεωφορεία, από την άλλη υπάρχουν τα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις εργασίες στην περιφερειακή οδό και ειδικά τα νέα πάρκινγκ που ανακοινώθηκαν και θα λειτουργήσουν το επόμενο διάστημα.
Θέλω να σταθώ στο θέμα της στάθμευσης, που είναι κρίσιμο για όλους κι όχι μόνο για εκείνους που επιμένουν να χρησιμοποιούν το ΙΧ μέσο τους για τις μετακινήσεις τους. Άμεσα ωφελούμενοι είναι οι συγκεκριμένοι πολίτες από την προσθήκη νέων θέσεων στάθμευσης στον κεντρικό τομέα της πόλης ή στις παρυφές του, αλλά έμμεσα ωφελημένοι θα βγουν όλοι, εφόσον συμβάλλουν αυτές οι παρεμβάσεις στη βελτίωση των κυκλοφοριακών συνθηκών.
Η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης θεωρώ ότι χρειάζεται να μνημονευτεί για τη συμμετοχή της σε αυτή την προσπάθεια, που δεν είναι μεμονωμένη, αλλά συλλογική κι αυτό έχει την αξία του.
Ο δήμος Θεσσαλονίκης όχι μόνο συνεπικουρεί το Συντονιστικό για το Flyοver, αλλά αναλαμβάνει και μια σειρά από πρωτοβουλίες για το θέμα της στάθμευσης. Δεν είναι μόνο ο έλεγχος της παράνομης στάθμευσης, ούτε η προσθήκη νέων προσωρινών μεγάλων χώρων στάθμευσης. Είναι η αξιοποίηση πολλών δημοτικών οικοπέδων, όπου δημιουργούνται μικρά πάρκινγκ σε γειτονιές με μεγάλες ελλείψεις, λογική η οποία συμβαδίζει με την προηγούμενη διοίκηση, αλλά κυρίως η όλη φιλοσοφία αντιμετώπισης του κυκλοφοριακού και των συνθηκών που το διαμορφώνουν.
Η ανακοίνωση για την προσθήκη 610 νέων θέσεων στάθμευσης σχεδόν σε όλο το κέντρο της πόλης για μοτοσικλέτες είναι μια κρίσιμη παρέμβαση. Διότι αφενός λύνει ένα ζήτημα κινητικότητας για μοτοσικλετιστές και πεζούς, αφετέρου δημιουργεί τις συνθήκες για την αύξηση της χρήσης μοτοσικλετών, που είναι ένα μέσο ευέλικτο, εύχρηστο για τη Θεσσαλονίκη, λιγότερο ρυπογόνο σε σχέση με το αυτοκίνητο και φυσικά με πολύ μικρότερη κατάληψη χώρου σε σχέση με τα άλλα οχήματα που κυκλοφορούν στους δρόμους.
Η διοίκηση του Στέλιου Αγγελούδη σε αυτόν τον τομέα έχει κάνει εξαιρετική δουλειά. Διότι γνωρίζω πως οι νέες θέσεις στάθμευσης για μοτοσικλέτες επρόκειτο να είναι 500, αλλά τελικά αυξήθηκαν έστω κι αν χρειάστηκε να εξαντλήσουν την ευρηματικότητά τους οι αρμόδιοι της δημοτικής αρχής. Κι αυτή η λογική δείχνει ότι το κυκλοφοριακό αντιμετωπίζεται με τον σωστό τρόπο από τον δήμο, δηλαδή ως πρόβλημα πολυπαραγοντικό κι όχι μονοδιάστατο, εφόσον συμμετέχουν σε αυτό όχι μόνο οι αστικές συγκοινωνίες, το μετρό και το ΙΧ αυτοκίνητο, αλλά και οι μοτοσικλέτες και οι πεζοί και τα πατίνια και τα ποδήλατα, για τα οποία η ίδια διοίκηση έχει αναλάβει πρωτοβουλίες.
Με την προσθήκη των νέων θέσεων στάθμευσης μοτοσικλετών, στο κέντρο της πόλης θα υπάρχουν πλέον 1.400 θέσεις. Αριθμός ικανός να εξυπηρετήσει τους χρήστες μοτοσικλέτας και να αφαιρέσει πολλά από αυτά τα μέσα από τα πεζοδρόμια, διευκολύνοντας και τις πεζή μετακινήσεις και αποδεσμεύοντας πολύτιμο ελεύθερο χώρο.
Σήμερα στη Θεσσαλονίκη δημιουργείται από όλους τους εμπλεκόμενους ένα νέο τοπίο μετακινήσεων, πιο ορθολογικό, πιο ελπιδοφόρο για το μέλλον (και για το εγγύς μέλλον...). Ένα μέλλον που τους περιλαμβάνει όλους, αντιμετωπίζοντας το κυκλοφοριακό πρόβλημα σε μια πιο σωστή βάση σε σχέση με ό,τι έχει γίνει στο παρελθόν. Κυρίως όμως το αντιμετωπίζει χωρίς εμμονές, αποκλεισμούς, προκαταλήψεις και προτιμήσεις, διότι οι παρεμβάσεις είναι σε όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν τις συνθήκες μετακίνησης, κάτι που δείχνει ότι όλα γίνονται στη βάση ενός συνολικού σχεδίου. Ενός σχεδίου που το περιμέναμε για πολλά χρόνια στη Θεσσαλονίκη και δεν ερχόταν. Για να είμαι πιο σαφής, το περιμέναμε από το 2000 που η σημαντικότατη Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη ανακοινώθηκε και έκτοτε ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ, παρά μόνο αποσπασματικά.
Πλέον όλα κουμπώνουν πάνω στη νέα Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη, που παρουσιάστηκε τον προηγούμενο Μάιο από την κυβέρνηση και τη διοίκηση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και τώρα σταδιακά αρχίζουμε να βλέπουμε την αξία της στην καθημερινότητα της πόλης. Και πέρα από το σχέδιο αποδεικνύεται η αξία της συνεργασίας των συναρμόδιων και εμπλεκόμενων φορέων. Η συγκυρία δείχνει να είναι ευνοϊκή για τους λόγους που προανάφερα, αλλά και για έναν επιπλέον, ο οποίος έχει να κάνει με την αποφασιστικότητα που επιδεικνύεται για να γίνουν έργα και πράξεις και να μη μένουν όλοι θεατές και καταγραφείς των προβλημάτων, πετώντας ο ένας το μπαλάκι των ευθυνών στον άλλο και υπολογίζοντας δυσανάλογα το πολιτικό κόστος από όσους επιμένουν σε λογικές μηδενικού έργου και διαρκούς μπλα μπλα.
Κάτι αλλάζει στη Θεσσαλονίκη και είναι καθοριστικό για τη λειτουργία της και την ποιότητα της καθημερινότητάς μας. Δεν το λες και λίγο.