Ο τουρισμός είναι βασική πηγή εισοδήματος, αναπτυξιακός πυλώνας και προσοδοφόρα υπηρεσία για τη χώρα μας, κρίσιμη για την τοπική, περιφερειακή και εθνική οικονομία.
Το μοντέλο «ήλιος – θάλασσα» έχει εξαντλήσει εδώ και χρόνια τα όρια ανάπτυξής του. Δεν είναι παρωχημένο, αλλά το αξιοποιήσαμε στο έπακρο κι όσο αποδίδει, που θα αποδίδει για πολλές δεκαετίες ακόμη, θα συνεχίσει να είναι η ναυαρχίδα της αναπτυξιακής διαδικασίας.
Στην Κεντρική Μακεδονία, έγινε εγκαίρως αντιληπτό ότι κάτι που μπορούμε να κάνουμε καλά, πρέπει να το κάνουμε και διαφορετικά. Χαλκιδική και Πιερία, αλλά και οι δήμοι Θερμαϊκού και Βόλβης στη Θεσσαλονίκη, αποτελούν πυλώνες του συγκεκριμένου μοντέλου και έχουν αξιοποιήσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουν υπηρετώντας το συγκεκριμένο μοντέλο.
Η Θεσσαλονίκη ως πόλη, επίσης έχει προσαρμοστεί στις σύγχρονες απαιτήσεις του τουρισμού διεθνώς, ανακαλύπτοντας ξανά τον εαυτό της και παρέχοντας στους επισκέπτες ένα προϊόν ιδιαίτερο, που μπορεί να είναι ελκυστικό για city break τουρισμό, συνεδριακό, ιατρικό, πολιτιστικό, αρχαιολογικό κτλ.
Επίσης, έχουμε στην περιοχή μας το Άγιον Όρος, τον πυρήνα του θρησκευτικού τουρισμού, καθώς και παγκοσμίου φήμης θρησκευτικά μνημεία, τα οποία αποτελούν πόλο έλξης σε δωδεκάμηνη βάση για εκατομμύρια επισκεπτών από όλο τον κόσμο.
Σε αυτά προστίθενται αρχαιολογικοί χώροι μείζονος σημασίας, από την Πέλλα και το Δίον μέχρι την Αμφίπολη και τον δήμο Αριστοτέλη, που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον όχι μόνο όσων ασχολούνται με την Αρχαιολογία ή την Ιστορία, αλλά εκατομμυρίων πολιτών σε όλο τον κόσμο.
Ζούμε όμως τον τουριστικό μας μύθο στην Κεντρική Μακεδονία;
Όλα αυτά και πολλά άλλα είναι επιτυχίες ενταγμένες σε μια συνολική προσπάθεια, την οποία καρπωθήκαμε όλοι μας, αλλά σήμερα οφείλουμε να την πάμε στο επόμενο επίπεδο.
Στον επόμενο στόχο, που εμπνευσμένα έθεσε η διοίκηση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και ο περιφερειάρχης, Απόστολος Τζιτζικώστας, από την έναρξη της προηγούμενης θητείας.
Ως ένας από τους τρεις βασικούς αναπτυξιακούς πυλώνες της Κεντρικής Μακεδονίας, ο τουρισμός είχε την προσοχή που του έπρεπε. Και σε επίπεδο υποδομών και σε επίπεδο βελτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών και σε επίπεδο σχεδιασμού και σε επίπεδο οράματος. Ένα όραμα, που διατυπώθηκε πολύ εύστοχα: Δωδεκάμηνος τουρισμός, 365 μέρες το χρόνο, με αξιοποίηση των τοπικών συγκριτικών πλεονεκτημάτων και της γεωγραφικής θέσης της Περιφέρειας, με βιώσιμο πρόσημο και ανάπτυξη των σύγχρονων εναλλακτικών μορφών τουρισμού όπως διαμορφώνονται παγκοσμίως.
Εκεί οφείλουν όλοι όσοι εμπλέκονται ενεργά με τον τουρισμό να βάλουν το δικό τους λιθαράκι για να πάρουμε επιτέλους αυτό που μας αξίζει από τη συγκεκριμένη πολύτιμη δραστηριότητα και μάλιστα όχι αποσπασματικά, αλλά σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Οι υποδομές βελτιώνονται. Από τους δρόμους και το αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης, μέχρι τις συνδέσεις των περιοχών μεταξύ τους, το αστικό τοπίο και την προστασία και ανάδειξη του φυσικού πλούτου. Η Πολιτεία, η Αυτοδιοίκηση, οι φορείς ανταποκρίνονται. Το πρόγραμμα προβολής και προώθησης του τουριστικού προϊόντος των επτά περιφερειακών ενοτήτων είναι μια ολοκληρωμένη και διαρκώς εξελισσόμενη δουλειά, που έχει πιάσει τόπο. Οι διεθνείς επαφές είναι στοχευμένες, νέες αγορές έχουν ανοίξει παγκοσμίως, ενώ πρωτοβουλίες, όπως το Film Office, η μετατροπή του λιμανιού της Θεσσαλονίκης σε home port για την κρουαζιέρα και άλλες αποτελούν το εχέγγυο για την πραγματοποίηση του οράματος όλων.
Δεν αρκούν αυτά. Οφείλουμε όλοι να προσελκύσουμε επενδύσεις στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Να δώσει η Πολιτεία τα κίνητρα και να ακολουθήσει ο ιδιωτικός τομέας με πίστη στα συγκριτικά πλεονεκτήματα ενός ευλογημένου τόπου.
Οι χειμερινοί προορισμοί δεν μπορούν να είναι ικανοποιημένοι από την προσέλκυση εγχώριων επισκεπτών, που ανακυκλώνουν το χρήμα εντός των συνόρων. Ενώ η ευκαιρία και οι δυνατότητες υπάρχουν, τα χιονοδρομικά κέντρα της περιοχής μας, δεν έχουν καταφέρει να αναπτυχθούν σε ανταγωνιστικό βαθμό με αντίστοιχα του βαλκανικού περίγυρου.
Οι περιπατητικές διαδρομές, τα μονοπάτια, η δασική αναψυχή, οι αγροτουριστικές μονάδες δεν έχουν αναπτυχθεί, ενώ διαθέτουμε τη βάση για να το κάνουμε πράξη.
Στον συνεδριακό τουρισμό υπάρχει έλλειμμα παροχής ποιοτικών υπηρεσιών. Αν όχι στη Θεσσαλονίκη, εμφανώς σε άλλα αστικά κέντρα της Περιφέρειας.
Οι προσπάθειες αθλητικού τουρισμού περιορίστηκαν σε κάποιες διοργανώσεις, οι οποίες παρότι δημιούργησαν brand name και αποδείχτηκαν εξαιρετικά επιτυχημένες, μείναμε να δρέπουμε τους καρπούς τους, χωρίς να αποτελούν το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται μια νέα «βιομηχανία».
Οι οινοποιητικές μονάδες και οι αμπελώνες περιορίζονται σε εκδηλώσεις αύξησης της επισκεψιμότητας σε έναν μοναχικό όμως αγώνα.
Οι δήμοι δεν έχουν ολοκληρωμένα σχέδια τουριστικής ανάπτυξης με δωδεκάμηνο πρόσημο. Δεν έχουν επενδύσει όσο θα έπρεπε σε αυτό τον τομέα, ώστε να ενταχθούν στο περιφερειακό (και συνεπώς εθνικό) τουριστικό προϊόν.
Αν είναι αναγκαίο ένα πολιτιστικό καλεντάρι στην Κεντρική Μακεδονία, όπως έχω ήδη προτείνει, ακόμη πιο αναγκαία είναι η λεπτομερής καταγραφή των αξιοποιήσιμων τοπικών στοιχείων σε τουριστικό επίπεδο. Είναι ένα πρώτο βήμα για να οδηγηθούμε στο ζητούμενο: τον ολόχρονο τουρισμό, την αύξηση της επισκεψιμότητας, πάντα με όρους βιωσιμότητας, σε όλη την Κεντρική Μακεδονία.
Όταν μπορεί ένας τόπος να παρέχει ποικιλία δραστηριοτήτων, εικόνων και εμπειριών στον επισκέπτη, διαφορετικά ενδιαφέροντα και ικανοποιητικές υπηρεσίες, τότε μπορεί να προσφέρει μια μοναδική ολοκληρωμένη εμπειρία σε κάθε εποχή του χρόνου, για κάθε γούστο και να αποτελέσει έτσι πόλο έλξης παγκοσμίου ενδιαφέροντος σε όλες τις εκφάνσεις της έννοιας τουρισμός.
Και σε αυτή τη διαδικασία οφείλουν να συμμετέχουν όλοι οι πολίτες, διότι όλοι έχουν δικαίωμα και όφελος από την ανάπτυξη. Από τις επιχειρήσεις εστίασης και αγροδιατροφικού τομέα, μέχρι όσους ασχολούνται με τη φιλοξενία και τον δευτερογενή τομέα ή ασκούν μεταφορικό έργο, όπως για παράδειγμα τα ταξί, που έχω προτείνει να γίνουν μέρος του τουριστικού προϊόντος, μέρος της εμπειρίας του επισκέπτη στον τόπο μας.
Στη νέα πενταετία, το μεγάλο στοίχημα όλων μας είναι να βάλουμε τον τουρισμό σε νέα βάση στην Κεντρική Μακεδονία.
Χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς απουσίες από την κοινή προσπάθεια που προοιωνίζεται οφέλη για κάθε περιφερειακή ενότητα, για κάθε χωριό. Διότι δυνάμει τουριστική είναι κάθε περιοχή αυτού του ευλογημένου τόπου, αρκεί να το πιστέψουμε και να βάλουμε τα δυνατά μας στην έμπρακτη στήριξη ενός συνολικού σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης 365 ημερών το χρόνο στην Κεντρική Μακεδονία.
Σε ένα τουριστικό brand, όλα τα επιμέρους, διότι οι αποσπασματικές προσπάθειες είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της υπεραξίας.
*O Θεόδωρος Μητράκας είναι πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας.