Είθισται οι πλούσιοι άνθρωποι να έχουν ευχερέστερη πρόσβαση στο δημόσιο λόγο από τους κοινούς θνητούς ακόμη και στην εποχή των κοινωνικών δικτύων. Και ίσως κάτι τέτοιο να είναι δικαιολογημένο, αφού η κοινωνία έχει ανάγκη να ακούει απόψεις επιτυχημένων ανθρώπων, οι οποίοι για να φτάσουν να κατακτήσουν υψηλές κορυφές προφανώς έχουν και μυστικά και πρακτικές εμπειρίες. Δεν μιλούν με στρογγυλοποιημένα όμορφα λόγια. Πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για τον πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου, ο οποίος δραστηριοποιείται από τις ΗΠΑ. Διότι τις τελευταίες ημέρες ο Έλον Μασκ, με την ιδιότητα του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο που τον έφερε στη θέση πρωτοσυμβούλου και υπερυπουργού του Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρεί να χαράξει παγκόσμια πολιτική, παρεμβαίνοντας κυρίως στην Ευρώπη -τόσο στις χώρες της Ευρώπης, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση- υποδεικνύοντας πρόσωπα και αποφάσεις.
Προφανώς η στάση, το στιλ και οι επιδιώξεις του Έλον Μασκ ξεφεύγουν από τη στάση ενός πλούσιου ανθρώπου, ακόμη και του πλουσιότερου πάνω στη Γη. Είναι σαφές ότι ο γεννημένος στη Νότια Αφρική 55άρης στοχεύει πολύ μακρύτερα. Ενδεχομένως πιστεύει ότι μπορεί να κυριαρχήσει στη Γη και το Διάστημα, στο οποίο δραστηριοποιείται έντονα. Ίσως όλη αυτή η τρέλα και η… αυτοεκτόξευση σε θέση πλανητάρχη να είναι -κατά κάποιον τρόπο- δικαίωμά του, υπό την έννοια ότι στον σύγχρονο δημοκρατικό κόσμο ο καθένας αυτοπροσδιορίζεται όπως νομίζει και όπως του αρέσει. Το κρίσιμο θέμα δεν είναι το βίτσιο του καθενός, αλλά η ανθεκτικότητα του θεσμικού συστήματος και η αντίδραση των ανθρώπων που το εκπροσωπούν.
Διότι οι απόψεις του Μασκ θα είχαν πολύ λιγότερη απήχηση, εάν αυτοί στους οποίους αναφέρεται δεν απαντούσαν ή -καλύτερα- ήταν κατάλληλα οργανωμένοι για να του δώσουν να καταλάβει ότι ο πλανήτης Γη -ενδεχομένως και το Διάστημα, αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία- και οι οργανωμένες χώρες δεν είναι… ξέφραγο αμπέλι. Όταν όμως ο κάθε πολιτικός ή ηγέτης μιας χώρας απαντάει στα σχόλιά του -προφανώς επειδή ως ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο έγινε πρωτοσύμβουλος του πλανητάρχη- τότε του αποδίδει έναν διαφορετικό, αναβαθμισμένο ρόλο που δεν (πρέπει να) έχει. Κι όταν κάποιοι από αυτούς τον κολακεύουν και προσπαθούν να κερδίσουν την εύνοιά του, ποντάροντας σε οφέλη που ακόμη και οι ίδιοι να μην μπορούν άμεσα να προσδιορίζουν, τότε η κατάσταση αλλάζει.
Όταν ακόμη και στην μικρή, πτωχή πλην τίμια, Ελλάδα υπάρχουν πολιτικοί που θεωρούν ότι ο Έλον Μασκ πρέπει να κληθεί να μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο, στη Βουλή των Ελλήνων, πιθανότατα στην Ακρόπολη και τον Παρθενώνα και -γιατί όχι;- στην πλατεία Αριστοτέλους και τον Λευκό Πύργο, γιατί εκείνος να μην το πάρει επάνω του; Όταν του απαντούν ή συζητούν μαζί του για όλα τα μεγάλα θέματα ο Καναδός πρωθυπουργός, ο Βρετανός πρωθυπουργός, η Ιταλίδα πρωθυπουργός -μου μοιάζει ερωτευμένη μαζί του-, η πρόεδρος ενός δημοσκοπικά μεγάλου Γερμανικού κόμματος, που ποντάρει επάνω του τα εκλογικά της χαρτιά, γιατί να σταματήσει να θεωρεί τον εαυτό του σαν κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που πραγματικά είναι; Στο κάτω κάτω χωρίς πολύ κόπο παράγει αποτελέσματα…
Όπως λένε και οι φιλόσοφοι της καθημερινότητας «η αξία του αντιπάλου δίνει το πραγματικό μέγεθος της δόξας για τον νικητή». Εάν ισχύει αυτό ο Έλον Μασκ δεν θα έπρεπε να χαίρεται και πολύ, αφού είναι σαφές ότι ειδικά στην Ευρώπη παραβιάζει ανοιχτές θύρες. Κάτι που λογικά και φυσιολογικά δεν θα διαρκέσει πολύ, εκτός κι αν το πολιτικό και οικονομικό -στην ουσία πολιτισμικό- σύστημα που οικοδομήθηκε τους τελευταίους αιώνες «στην καλύτερη περιοχή του κόσμου για να ζει κανείς» θέλει να αυτοκτονήσει δια του… αυτοπυρπολισμού ή της σιδηροδέσμιας παράδοσης στον αντίπαλο. Εκείνο που επίσης υποστηρίζουν οι φιλόσοφοι της διπλανής πόρτας και ταιριάζει απόλυτα στην παρούσα συγκυρία της επέλασης Μασκ είναι ότι «τα κάστρα πέφτουν από μέσα». Οι υφιστάμενοι ηγέτες αδυνατούν να υπερασπιστούν τις κεκτημένες αξίες και πανικόβλητοι προσπαθούν μάλλον να εξευμενίσουν το θηρίο, παρά να το αντιμετωπίσουν με σθένος και σιγουριά. Διότι από στις δυτικές κοινωνίες του 21ου αιώνα είναι εμφανές ότι δεν υπάρχουν και πολλοί που να συμπίπτουν με το Καβαφικό υπόδειγμα, όπως καταγράφεται στο ποίημα «Θερμοπύλες»:
«Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των /
όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες. /
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·».
Ίσως επειδή τα τελευταία χρόνια οι δουλειές, τα μπόνους και η -έστω τεχνητή- μακροημέρευσή τους στην εξουσία, τους απασχολούν περισσότερο από έννοιες όπως η παιδεία, ο πολιτισμός και η στρατηγική. Όσο για τον ίδιο τον Μασκ, που όπως και ο Τραμπ, κινείται ως «ταύρος εν υαλοπωλείο», δηλαδή όπως κάποιος που λειτουργεί σαν καταστρεπτικός παράγοντας, που λόγω βιασύνης ή θυμού ή και των δύο μαζί προκαλεί ζημιά στα πάντα γύρω του, βασίζεται στον αιφνιδιασμό, που ως μέθοδο κατέχει άριστα από τον κόσμο των επιχειρήσεων. Ο ίδιος γνωρίζει πως σε αυτό το κλίμα και αυτό το περιβάλλον κάθε εξέλιξη τελικά θα καταγραφεί υπέρ του, έστω και προσωρινά. Άλλωστε το πραγματικά φιλοσοφημένο και ρεαλιστικό μάθημα ζωής που διατύπωσαν οι αρχαίοι Έλληνες με το «μέτρον άριστον» δεν είναι το… φόρτε ούτε του χαρακτήρα, ούτε των μεθόδων των οποίων μετέρχεται.