Μεγαλώσαμε ακούγοντας κάθε τρεις και λίγο πως η Μέση Ανατολή φλέγεται. Όπως επίσης και το ότι το Μεσανατολικό είναι άλυτο πρόβλημα εδώ και δεκαετίες. Από το Σάββατο μπήκαμε σε μια αχαρτογράφητη περιοχή, με τους βομβαρδισμούς και τα πυραυλικά χτυπήματα κατά της Τεχεράνης και άλλων πόλεων του Ιράν από την κοινή, συντονισμένη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, να αλλάζουν εντελώς τα δεδομένα στην περιοχή. Τα ιρανικά αντίποινα, με σπασμωδικές κινήσεις και βομβαρδισμούς σε στόχους στο Ισραήλ και άλλες γειτονικές χώρες τουλάχιστον τα πρώτα 24ωρα, συμπληρώνουν τη χαοτική κατάσταση. Το τι θα ακολουθήσει ένας Θεός ξέρει. Το τι έχει σχεδιαστεί και ποια θα είναι η επόμενη μέρα επίσης. Ένα τυραννικό καθεστώς μουλάδων που κυβερνούσε δεκαετίες φαίνεται ότι ξηλώνεται, είναι όμως πολύ νωρίς για οποιαδήποτε εκτίμηση. Τα χτυπήματα εκατέρωθεν συνεχίζονται και με κομμένη την ανάσα παρακολουθούμε τις εξελίξεις.
Το Σάββατο σκοτώθηκαν στους βομβαρδισμούς, πέραν των άμοιρων αμάχων στις ιρανικές περιοχές, οι κεφαλές του θεοκρατικού και στρατιωτικού καθεστώτος της Τεχεράνης. Η δολοφονία του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπως και του ανώτατου διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης δημιουργούν νέες συνθήκες διακυβέρνησης της χώρας, που κανείς όμως δεν μπορεί να σταθμίσει αυτήν τη στιγμή. Τα συναισθήματα ανάμεικτα στο Ιράν, με το πένθος να διαρκεί 40 ημέρες για τον χαμό του Χαμενεΐ. Βλέπουμε εικόνες με χιλιάδες ανθρώπους να κλαίνε και να οδύρονται και στον αντίποδα χιλιάδες αντιπάλους του να πανηγυρίζουν. Το ποιοι αναλαμβάνουν τώρα τις τύχες του Ιράν, έστω και προσωρινά, δείχνει πως το προηγούμενο καθεστώς είναι βαθιά ριζωμένο στο πολιτικό -θρησκευτικό σύστημα. Η απαγκίστρωση του Ιράν από αυτό - κατά τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου αποτελούσε το νούμερο ένα εχθρό και κίνδυνο - δεν δείχνει προς ώρας να επιτυγχάνεται. Ποιος μας λέει ότι δεν θα εμφανιστεί στο προσκήνιο ο επόμενος ηγέτης της Τεχεράνης που θα είναι ακόμη πιο σκληρός; Όλα αυτά βεβαίως είναι σε εξέλιξη και κανείς δεν βάζει το χέρι του στη φωτιά για το μέλλον.
Φοβάμαι πως ποτέ στο διάβα της ιστορίας δεν προχώρησαν οι όποιες προσπάθειες επιβολής δημοκρατικών καθεστώτων μέσω στρατιωτικής επέμβασης. Ποτέ δεν «περπάτησε» αυτό που λέμε «democracy by force». Η ιστορία μάς έχει διδάξει ότι τέτοιες ενέργειες έχουν αποτύχει, μιας και η δημοκρατία έχει κοινωνικές και πολιτισμικές ρίζες, δεν απλώς μια εκλογική διαδικασία. Στο Ιράν, από το 1979, με την απομάκρυνση του Σάχη και την ανάληψη της εξουσίας από τους μουλάδες και τον Χομεϊνί, ξέρουμε πολύ καλά με τι όρους λειτουργούσε η «δημοκρατία» κι είναι καλό που φαίνεται ότι φεύγουν οι μουλάδες. Θα έρθει όμως στην ευγενέστερη μορφή της η δημοκρατία με πυραυλικά χτυπήματα στη χώρα;
Πέραν του φόβου και των συνεπειών που έχει ήδη ο πόλεμος στο Ιράν, έχει τεράστια σημασία η στιγμή κατά την οποία ξεκίνησε η στρατιωτική επιχείρηση. Και φυσικά από ποιους: την ώρα που υποτίθεται ότι στη Γενεύη βλέπαμε να εξελίσσεται μια συνάντηση Αμερικανών και Ιρανών για το πυρηνικό οπλοστάσιο των δεύτερων κι όλα τα υπόλοιπα θέματα της διένεξής τους. Αυτά που ζητούσαν οι Αμερικανοί είχαν να κάνουν με τα εξής: πρώτα απ΄ όλα, την ολοσχερή καταστροφή και των τριών πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο Φάρντοου, τη Ναντάνζ και το Ισφαχάν. Επίσης ζητούσαν τη μεταφορά όλου του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ. Παράλληλα, την απαγόρευση στο διηνεκές για το Ιράν οποιασδήποτε δραστηριότητας που έχει να κάνει με τον εμπλουτισμό ουρανίου. Κι ενώ όλα τα παραπάνω ήταν στο τραπέζι, κι ακόμα κι αν τα δέχονταν οι Ιρανοί χωρίς αντιρρήσεις, η Ουάσιγκτον δεν θα είχε καμία υποχρέωση να άρει τις οικονομικές κυρώσεις της. Ίσως, η μοναδική υποχρέωση που θα αναλάμβαναν οι ΗΠΑ θα ήταν στο μακρινό μέλλον, χωρίς χρονικές δεσμεύσεις, να αρχίσει αργά και σταδιακά η άρση των οικονομικών κυρώσεων. Εν κατακλείδι, τίποτε που να μπορούσε να δεχτεί η Τεχεράνη. Άρα τα χτυπήματα ήταν θέμα χρόνου κι η συζήτηση προσχηματική.
Εκτιμώ πως πέρα από όσα έχουμε ακούσει μέχρι τώρα σε ανώτατο επίπεδο, η φράση του Ισραηλινού πρωθυπουργού πως 40 χρόνια το επεδίωκε αυτό για το Ιράν -τόσο κρατάνε και οι απειλές της Τεχεράνης κατά του Τελ Αβίβ- τα λέει όλα. Βέβαια, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί για το τι θα γίνει από εδώ και πέρα.
Είναι η εποχή της απόλυτης αβεβαιότητας. Προς τα παρόν θα βλέπουμε χτυπήματα και πλήγματα εκατέρωθεν, αναχαιτίσεις και συντρίμμια. Χτυπήματα επίσης στην παγκόσμια οικονομία. Και ανησυχία για τα όρια των βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς - κι εμείς δεν είμαστε πολύ μακριά, ας μην το ξεχνάμε.
Εάν ζούσε σήμερα ο Αρθούρος Ρεμπώ, θα ξανάγραφε, νομίζω, κάποιες ενότητες στο έργο του «Μια εποχή στην Κόλαση» και εκεί θα συμπεριλάμβανε τον θάνατο του διεθνούς δικαίου και την εκκωφαντική αφωνία πολλών δημοκρατικών χωρών.
