Επιβεβαιωμένα οι νεκροί του Πολυτεχνείου του 1973 με το αίμα τους μούλιασαν και ξήλωσαν τον γύψο της Χούντας που σφετερίστηκε τη δημοκρατία στη χώρα μας για μια επταετία. Αυτοί οι φοιτητές που όρθωσαν το ανάστημά τους μπροστά στο τανκ όταν τσαλάκωσε την καγκελόπορτα προμηνύοντας θάνατο, γέννησαν ξανά στον τόπο τη Δημοκρατία.
Σήμερα, εμείς όλοι οι τυχεροί που δεν γνωρίσαμε δικτατορίες κι άλλους φαιδρούς επίορκους αξιωματικούς της, που άρπαξαν με την αμορφωσιά τους, τη θρασυδειλία τους και τα όπλα την τύχη του τόπου, καταλύοντας κάθε δημοκρατική λειτουργία κι ελεύθερη σκέψη, τουλάχιστον οφείλουμε να μην ξεχνάμε.
Η σημερινή επέτειος το επιβάλλει να σκεφτόμαστε το απλό: έχουμε Δημοκρατία όχι από τύχη, αλλά χάρη στον αγώνα που έδωσαν πολλοί. Όχι όλοι, αλλά ούτε και λίγοι. Πολλοί από αυτούς τους λίγους το πλήρωσαν με αίμα, αλλά κι άλλοι με πληγές που κουβάλησαν για καιρό και είναι και κάποιοι άλλοι που τις κουβαλούν ακόμη πάνω τους, 52 χρόνια μετά.
Το ότι αυτός ο τόπος που μετράει σήμερα 51 χρόνια Δημοκρατίας και ουσιαστικά διανύει τη μεγαλύτερή της διάρκεια χωρίς χούντες κι ανελεύθερα κινήματα ή άλλα πολιτικά τερτίπια τύπου αποστασία δεν είναι μικρό και εύκολο πράγμα. Η μεταπολίτευση ζει και μακροημερεύει.
Σήμερα αν κάποιος -βουτηγμένος ίσως στην άγνοιά του- θεωρεί πως όλα έγιναν μαγικά κι αυτόματα με έναν… αλγόριθμο, τότε είναι βαθιά νυχτωμένος. Η Δημοκρατία δεν «αγοράστηκε» από καμιά πολιτική μπουτίκ κοψοχρονιά μια… Black Friday στο κέντρο της Αθήνας εκείνες τις μέρες του ’73. Κρίμα από τη μια να υπάρχουν τέτοιες εντυπώσεις, αλλά και χρέος όλων των υπολοίπων που ξέρουμε να θυμόμαστε και να τους βοηθάμε να καταλάβουν.
Λέμε και ξαναλέμε «πρέπει να ξέρουμε την ιστορία μας για να σχεδιάζουμε το παρόν και το μέλλον μας», μόνο έτσι δεν θα την ξαναπατήσει ο τόπος. Ναι, η Δημοκρατία, το καλύτερο πολίτευμα παγκοσμίως μέχρι τώρα, έχει εύθραυστες πλευρές και χρειάζεται προστασία, την προστασία όλων μας σε κάθε περίοδο.
Μπορεί σήμερα να διαπιστώνουμε πως υπάρχει μεγάλη κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, να πιστοποιείται καθημερινά πως ο αγώνας για τον επιούσιο είναι σκληρός και βασανιστικός, να αδιαφορούμε για πολλά, ο χρόνος να μην φτάνει σε κανέναν, να τρέχουμε από δω κι από κει, να νιώθουμε απογοητευμένοι και απλώς να σεργιανίζουμε ατελείωτες ώρες στα social media. Μπορεί να μας παρασέρνει η καθημερινότητα, αλλά ας μην μας διαφεύγει τουλάχιστον σήμερα ότι όλα αυτά, ακόμη κι έτσι, τα έχουμε επειδή είμαστε ελεύθεροι και δεν ορίζει κανένας… χουντικός συνταγματαρχάκος τη ζωή μας. Κι οι φοιτητές του Πολυτεχνείου έπαιξαν ρόλο σε αυτό.
Έχουν γραφτεί τα πάντα για το Πολυτεχνείο εκείνων των ημερών, κυρίως για το πόσοι από εκείνη τη γενιά της Μεταπολίτευσης χρησιμοποίησαν τη συμμετοχή τους ως διαβατήριο για κάθε λογής διαδρομές στα χρόνια που ακολούθησαν. Χωρίς να δίνουμε ψευτοσυγχωροχάρτι, μπορούμε και φέτος να αναλογιστούμε το μεγάλο καλό που έκαναν στον τόπο, ε, και ας παν στην ευχή τα -υπόλοιπα- παλιά, που λέει και το τραγούδι. Σήκωσαν τη Δημοκρατία, ανέτρεψαν τη Χούντα. Τελεία.
Σήμερα κάπου στο Τik Τok, ανάμεσα σε προσφορές για κινεζικά κοκαλάκια του ενός ευρώ και reel για την περμανάντ που έκανε η τάδε στο κατοικίδιό της ή για τα κολοκυθάκια που θέλουν λιγότερο λεμόνι αν βράσουν στον ατμό, μέσα σε αναπαραγωγές καβγάδων στα τηλεπαράθυρα επί παντός του επιστητού, μπορεί να εμφανιστούν και μηνύματα για το Πολυτεχνείο. Ίσως και video από τον κόσμο που θα τιμά στις πορείες τους νεκρούς του. Αξίζει να πατήσουμε play, να αφιερώσουμε μερικά δευτερόλεπτα παραπάνω στο θέμα και να χτυπήσουμε και κάνα like παραπάνω.
Υ.Γ.: Μόλις 12 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το 1985, τότε που τελείωνα το 22ο Λύκειο στη Νεάπολη, τρέχαμε να πάρουμε τον δίσκο «Ρίσκο» των «Φατμέ», στον οποίο ο Νίκος Πορτοκάλογλου είχε γράψει το αξεπέραστο τραγούδι «Υπάρχει λόγος σοβαρός». Σ’ αυτό νομίζω εντελώς προφητικά ο στίχος πήγαινε ως εξής:
«… Χούντα δε θυμάμαι μα ούτε ελευθερία/
της μεταπολίτευσης καημένη γενιά/
άχρωμα όλα και λειψά γι’ αυτό σου λέω/
υπάρχει λόγος σοβαρός που ήμουν νέος χλιαρός/…».
Οπότε σήμερα, 40 χρόνια μετά το τραγούδι και 52 από το Πολυτεχνείο μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πως πάντα θα «υπάρχει λόγος σοβαρός» να βάζουμε πλάτη στη Δημοκρατία και στην ελευθερία…