Η πραγματικότητα έχει ένα… κουσούρι. Αργά ή γρήγορα επιβάλλεται κόντρα σε δοξασίες, ιδεοληψίες και fake news. Κυρίως όμως απέναντι σε επιθυμίες, που βασίζονται μόνο στο θυμικό. Στην Ελλάδα το συγκεκριμένο έργο το έχουμε δει κατ’ επανάληψη, αλλά η ιστορία επαναλαμβάνεται, ενδεχομένως επειδή η κοινωνία συχνά επιδεικνύει ανεξήγητη ανωριμότητα. Ίσως όχι και τόσο ανεξήγητη, αφού το νεοελληνικό κράτος είναι μόλις 200 τόσων ετών. Κανονικό… βρέφος, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Μίκης Θεοδωράκης ζητούσε επιείκεια για την ανθρωπότητα, που ανέπτυξε πολιτισμό μόλις τα τελευταία 5.000 χρόνια!
Η υπόθεση των Τεμπών, όπως δείχνει να εξελίσσεται, συνιστά μία ακόμη ήττα των ψυχραιμότερων σε αυτή τη χώρα. Διότι μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες χλευάζονταν και υβρίζονταν ότι επέμεναν να αφεθούν οι αρμόδιοι, οι τεχνοκράτες και οι δικαστικοί παράγοντες, να κάνουν τη δουλειά τους και να καταλήξουν σε κάποια οριστικά συμπεράσματα, τα οποία θα υπογράφουν με τα ονόματα και τις ιδιότητές τους. Στη συνέχεια θα πάρουν σειρά η αμφισβήτηση και η κριτική. Διότι αυτό που συνέβη είναι το ακριβώς αντίστροφο. Προηγήθηκε η κριτική και η καταγγελία για συγκάλυψη ή ό,τι άλλο, πριν οι θεσμικώς υπεύθυνοι παράγοντες καταλήξουν σε κάτι συγκεκριμένο για το τι συνέβη και ποιοι ευθύνονται. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, που ανατρέπουν τη μυθολογία δύο ετών, απλώς εκθέτουν κάποιους. Δεν ελαφρύνουν καθόλου τον πόνο για το τραγικό δυστύχημα, ούτε ασφαλώς επιτρέπουν οποιουδήποτε χαρακτήρα πανηγυρισμούς. Η τραγωδία των Τεμπών είναι τόσο μεγάλη, που καταρρίπτει κάθε αφήγημα περί καλών και κακών. Πολύ σωστά εγγράφεται στο συλλογικό υποσυνείδητο μιας κοινωνίας, που στέκεται μπροστά στον καθρέφτη και αυτό που βλέπει δεν της αρέσει. Όπως, όμως, δεν της αρέσει και να περιμένει…
Σε μια ακόμη ευρύτερη υπόθεση -και σαφώς ενώπιον μιας μεγαλύτερης εικόνας- ανάλογες συμπεριφορές έζησε η χώρα μετά το 2010, την χρεοκοπία, τα Μνημόνια και τη διάσωση μέσω της Ευρώπης. Κι εκεί κάποιοι από την πρώτη στιγμή έδειχναν τους ενόχους, οι οποίοι όχι μόνο έριξαν τη χώρα στα βράχια, αλλά και μετά δεν έκαναν ό,τι έπρεπε για να τη σώσουν. Κάπως έτσι μετά τον Γιώργο Παπανδρέου, ήρθε ο Αντώνης Σαμαράς μέσω Ζαππείου για να υπογράψει το δεύτερο Μνημόνιο και ο Αλέξης Τσίπρας της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Προόδου μέσω δημοψηφίσματος για να υπογράψει το τρίτο Μνημόνιο. Και το δεύτερο και το τρίτο Μνημόνιο ήταν πιο σκληρά από το πρώτο και στοίχησαν στην ελληνική οικονομία και στη χώρα πολλά λεφτά, αλλά αυτή είναι λεπτομέρεια που αφορά λίγους. Διότι η πραγματικότητα, που κι εδώ επέβαλε την αλήθεια της, ενίοτε κοστίζει ακριβά. Για την ακρίβεια, η διαδικασία εξόδου από το… όνειρο και τις φαντασιώσεις ποτέ δεν είναι δωρεάν. Ούτε σήμερα. Το σχετικό αντίτιμο εξαρτάται από το πόσο μακριά από την πραγματικότητα κινείται κάθε φορά αυτός που ονειροβατεί και κάποια στιγμή συνέρχεται.
Σε μια ακόμη πιο σταθερή συνθήκη, που κρατάει από τη Μεταπολίτευση, δηλαδή 50 τόσα χρόνια, κάθε ελληνική κυβέρνηση χαρίζει, πουλάει, διχοτομεί, ακρωτηριάζει, πληγώνει το Αιγαίο και τη Θράκη. Διαπραγματεύεται με τους Τούρκους την παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενίοτε και μέρους της κυριαρχίας της χώρας. Κάθε πρωθυπουργός καταγγέλλεται ως υποχωρητικός και περίπου με κάθε αλλαγή κυβέρνησης μια ταπεινωτική εθνική ήττα στα ανατολικά σύνορα έρχεται πιο κοντά. Στην πράξη, βέβαια, τα πράγματα δεν αλλάζουν. Η Τουρκία με κάθε ευκαιρία εκφράζει διεκδικήσεις, ενίοτε άκομψα. Και η Ελλάδα τις απορρίπτει και τις αντιμετωπίζει. Η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται σε γενικές γραμμές με ανησυχητική περιοδικότητα, που περισσότερο θυμίζει επαγγελματική υποχρέωση, παρά αυθόρμητο και ειλικρινές καθήκον έναντι της ιστορίας.
Κάπως έτσι η Ελλάδα πορεύεται εν μέσω αστικών μύθων, που ορισμένες φορές βοηθούν την κοινωνία να διατηρήσει τη φόρμα της, μέσω επαναστατικής γυμναστικής. Να διατηρήσει σε κάποιο επίπεδο τα αντανακλαστικά της, κάτι που αν και συχνά γίνεται για λάθος λόγους, δεν είναι κακό. Ακόμη καλύτερο, βέβαια, θα ήταν αν αυτή η… προπόνηση αφορούσε στην απλή λογική και στον ορθολογισμό, που σαφώς εμφανίζονται σε πολλές περιπτώσεις στη χώρα μας σε ιδιαιτέρως ασθενική κατάσταση.