«Για να πιεις» σημαίνουν κυριολεκτικά στα γαλλικά οι δύο λέξεις “pour boire”. Το πουρμπουάρ πέρασε και στην ελληνική γλώσσα κι από το «για να πιεις» έγινε το γνωστό μας πλέον φιλοδώρημα. Είτε για να πιει κάτι, είτε για να αξιοποιήσει ο εργαζόμενος που σερβίρει κατά πώς τον βολεύει το ποσό που θα του αφήσει ο πελάτης. Ο τελευταίος εκφράζει έτσι την ευχαρίστησή του από την περιποίηση, τη φροντίδα που του έδειξαν και υπακούοντας σε έναν άγραφο νόμο ή, καλύτερα, «εθιμικώ δικαίω» αφήνει ένα πουρμπουάρ. Φυσικά, ανάλογα με το ύψος έρχονται τα χαμόγελα ή και το απλό μειδίαμα στα χείλη, εν προκειμένω, του σερβιτόρου.
Στη χώρα που έχει βαλθεί να κυνηγά φορολογικά οτιδήποτε πετά, κινείται ή κολυμπά, όπως λέμε πολλές φορές, προκειμένου να γεμίζει τα ταμεία της εφορίας, σιγά να μην έμενε απ’ έξω το πουρμπουάρ. Έτσι κρίθηκε σωστό να προχωρήσουμε και στη φορολόγησή του. Βάζει η εφορία ένα πλαφόν στα 3.600 ευρώ ετησίως κι οτιδήποτε ξεπερνά αυτό το ποσό πλέον θα μπαίνει στο φορολογητέο εισόδημα κι έτσι θα φορολογείται.
Φαίνεται πως διαπίστωσε η εφορία ότι με τις πληρωμές που γίνονται πλέον παντού με POS υπάρχει κι εδώ… ψωμί. Είδε πως πολλοί πελάτες, μαζί με την πληρωμή ενός λογαριασμού σε κατάστημα εστίασης ως επί το πλείστον, πληρώνουν κατά τι περισσότερο, για να πάει ως πουρμπουάρ στον εργαζόμενο. Άρα η εφορία είδε επιπλέον εισόδημα κι άρχισε να τρίβει τα χέρια της. Παρότι βέβαια εδώ δεν μιλάμε για την κότα με τα χρυσά αβγά, αλλά για μια… κοτούλα ψιλο-ξεπουπουλιασμένη που βγάζει και κανένα δίκροκο! Έτσι προκύπτει κι η λυπητερή στα πουρμπουάρ.
Ωστόσο, εάν νομίζει κανείς πως μπορεί να εφαρμοστεί αυτό πλήρως στην καθημερινότητα ενός εργαζόμενου που συγκεντρώνει ένα άλφα ποσό με τα πουρμπουάρ, εκτιμώ πως είναι το λιγότερο γελασμένος. Ποιο πουρμπουάρ και ποιο εισόδημα; Ραντεβού στα τυφλά είναι κατά τη γνώμη μου όλο το θέμα. Και άντε, κύριε Έφορα, κατάφερες να προσεγγίσεις καλύτερα το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων, μιας και από τις πληρωμές μέσω POS δεν γλυτώνει τίποτα, όλα δηλώνονται κι επομένως μπορείς να τα φορολογήσεις. Στην περίπτωση όμως πληρωμών cash, δηλαδή με τα μετρητά, κι άρα και φιλοδώρημα cash, τι μπορεί να γίνει; Τίποτα. Απολύτως τίποτα. Το πουρμπουάρ γίνεται κανονικό πουρμπουάρ κι είναι «για να πιει» πραγματικά ο εργαζόμενος.
Εκτιμώ πως η φορολόγηση των πουρμπουάρ λειτουργεί περισσότερο ως μια φωτεινή επιγραφή που αναβοσβήνει, θυμίζοντάς μας πως όλα φορολογούνται. Εμπεδώνεται, ας πούμε, η αντίληψη πως, αφού φορολογούν και τα πουρμπουάρ, τότε δεν γλυτώνει κανείς.
Υπό το πρίσμα της εφορίας όμως, και προκειμένου να εισπράξει ποσά από αδήλωτα εισοδήματα, ίσως να δούμε να μπαίνουν και POS στους δίσκους που βγαίνουν τις Κυριακές στις εκκλησίες; Ή ακόμη και ταμειακές και στα παγκάρια με τα κεριά….
Εάν βέβαια θέλουμε να είμαστε πραγματιστές, θα πρέπει να ομολογήσουμε πως τελικώς κανονικό κι ολόκληρο φόρο πληρώνουν μόνο ορισμένοι -το δείχνουν και τα στοιχεία που ανακοινώνουν κάθε χρόνο οι αρμόδιες υπηρεσίες. Τη νύφη την πληρώνουν οι μισθωτοί, στους υπόλοιπους πέφτει ο πέλεκυς επί δικαίων και αδίκων -βλ. τέλος επιτηδεύματος κά- άλλο ένα ραντεβού στα τυφλά μεταξύ της εφορίας και των φορολογουμένων.
Θυμίζω μια φράση που έλεγαν παλιότερα, «όσο πιο πολλά χρωστάς στην εφορία, τόσο καλύτερα τη βγάζεις τελικά». Κι εννοούσαν τις αιώνιες ρυθμίσεις χρεών, τις απαλλαγές, τις τακτοποιήσεις προστίμων και πολλές φορές ακόμη και διαγραφές τεράστιων ανείσπρακτων φόρων.
Δύσκολα θα βρούμε κάποιον που θα διαφωνήσει στη φορολόγηση των «μαύρων» χρημάτων, που κάποιοι αποκομίζουν από αγοραπωλησίες ή υπηρεσίες χωρίς να καταβάλλουν ούτε σεντς στην εφορία. Η φορολόγηση των πουρμπουάρ όμως είναι πολύς θόρυβος για το τίποτα. Στο φινάλε, το πουρμπουάρ ή ελληνιστί το φιλοδώρημα είναι και κάτι σαν δώρο. Ας τους αφήσουμε τους ανθρώπους να το χαρούν και «να το πιούν» στην υγειά τους κι ας σταματήσουμε τις βαρύγδουπες ανακοινώσεις περί φορολόγησής τους, γιατί και πάλι δεν αφορά όλους αυτό το μέτρο.
ΥΓ: Τον καιρό που σπούδαζα, ως εργαζόμενος στον ευρύτερο χώρο της εστίασης, κατάφερνα να συγκεντρώνω αρκετά χρήματα με το σύστημα… «για να πιεις». Φανταστείτε να μου ‘ρθει καμιά ρύθμιση για παλιά, μη δηλωθέντα εισοδήματα, να τρέχω και να μη φτάνω…