«Και τώρα τι θα γίνει με την Έκθεση;». Την ερώτηση μου την έθεσαν πολλοί από αυτούς που συνάντησα μέσα στη ΔΕΘ το περασμένο Σαββατοκύριακο. Φίλοι, γνωστοί, Θεσσαλονικείς αλλά και μη που τριγύριζαν μέσα στη ΔΕΘ, μετά τη δεύτερη-τρίτη κουβέντα μας, έβαζαν και τον προβληματισμό, περισσότερο από άγνοια φυσικά, για το ποιο μπορεί να είναι το μέλλον της, ποιο μπορεί να είναι το επόμενο πρόσωπό της. Όλα αυτά φυσικά με αφορμή την 89η διοργάνωση, που τρέχει αυτήν την εβδομάδα κι επειδή βρέθηκαν ξανά μέσα στα περίπτερα, στους διαδρόμους, στα κυλικεία και περπάτησαν στα πλακόστρωτά της. Ένα παραπάνω που άκουσαν τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού μια εβδομάδα πριν από τα φετινά εγκαίνια για το μέλλον της ανάπλασης. Είναι μια εύλογη ερώτηση λοιπόν, που πλανάται στον αέρα της φετινής διοργάνωσης.
Ας έρθουμε όμως στο προκείμενο. Η απάντηση έχει ακόμη πολλά θολά σημεία, αλλά έχει και μια ξεκάθαρη πτυχή που προοιωνίζεται την επόμενη μέρα. Ξέρουμε πλέον πως η ΔΕΘ δεν μετακομίζει ούτε δυτικά ούτε ανατολικά, ούτε πάνω ούτε κάτω. Μένει εδώ. Ξέρουμε επίσης πως θα γίνει μητροπολιτικό πάρκο με 90 -110 στρέμματα πρασίνου. Ξέρουμε επίσης ότι ο εθνικός εκθεσιακός μας φορέας θα μείνει εδώ. Ότι τα ξενοδοχεία-μαμούθ, τα εμπορικά κέντρα και τα συναφή σχέδια πήγαν στην… ανακύκλωση. Μαθαίνουμε επίσης πως θα γίνει λίφτινγκ στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης» και θα γίνουν δύο ή και τρεις νέοι εκθεσιακοί χώροι. Ότι όλα αυτά θα γίνουν με χρήματα εξασφαλισμένα από εθνικούς πόρους, αφού, όπως φάνηκε, το κυνήγι για ιδιωτικά κεφάλαια με γιγαντιαίους προϋπολογισμούς δεν έβγαινε με κανέναν τρόπο.
Παράλληλα σε όλα αυτά, πρέπει να προσθέσουμε πως η αναδίπλωση του πρωθυπουργού για την αλλαγή ρότας στην υπόθεση της ανάπλασης εδραιώθηκε, όπως είπε ο ίδιος, επειδή αφουγκράστηκε αφενός την άποψη του δημάρχου Θεσσαλονίκης, Στέλιου Αγγελούδη, αφετέρου -θα έλεγα εγώ- «άκουσε» την κινητοποίηση φορέων που υποστήριξαν και συνεχίζουν να παλεύουν για τη δημιουργία πάρκου πρασίνου. Αναμφίβολα, το μεγαλύτερο εμπόδιο ήταν το τεράστιο ποσό που απαιτούσε το σχέδιο της ανάπλασης -φτάσαμε να συζητάμε μέχρι και για 370 εκατ. ευρώ-, αλλά δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε πως, όταν άρχισαν να πληθαίνουν οι αντίθετες σε μια φαραωνική ανάπλαση φωνές και μπήκε στη δημόσια συζήτηση το σχεδιαζόμενο δημοψήφισμα, φάνηκε ότι κάτι αλλάζει.
Πώς θα φτάσουμε στη ΔΕΘ της επόμενης μέρας; Πώς θα είναι το νέο… Central Park της Θεσσαλονίκης; Μπαίνουν πολλές μεταβλητές σε αυτήν την εξίσωση, όπως θα λέγαμε στα μαθηματικά και σταδιακά θα πρέπει να αρχίσουμε να τις συνεξετάζουμε.
Έχουμε δύο ντόπια παραδείγματα που ίσως μας φανούν χρήσιμα για το επόμενο διάστημα. Το ένα λέγεται «αρχαία της Διοικητηρίου», που λάσπωσαν στις καλένδες του Δημοσίου κι όλο φτιάχνονται κι όλο επισκέψιμα θα είναι κι όλο και περισσότεροι νοσταλγούν τελικά τα «μάρμαρα» στα όποια έπαιζαν μικροί μπάλα κι όλο αργούν και φως δεν βλέπουμε.
Το άλλο λέγεται Flyover, που παρά τις σημαντικές αντιδράσεις για τη σκοπιμότητα του έργου και παρόλο που μας άλλαξε τα φώτα στις καθημερινές μας κυκλοφοριακές συνθήκες, το έργο πάει τρέχοντας και δείχνει πως η κατασκευή του μέσω ΣΔΙΤ φέρνει αποτελέσματα, απτά και ταχύτατα. Οι δύο αυτές υποθέσεις μπορούν να αποτελέσουν οδηγό για τη ΔΕΘ και το μητροπολιτικό μας πάρκο. Κι αυτό γιατί, παρόλο που η ανάπλαση δεν είναι έργο ΣΔΙΤ, δηλ. δεν θα συμπράξει το Δημόσιο με τον ιδιωτικό τομέα, η ανάληψη της υπόθεσης από το Υπερταμείο ίσως λειτουργήσει προωθητικά για την επόμενη μέρα.
Μόλις το περασμένο Σάββατο, τη μέρα των εγκαινίων της ΔΕΘ, ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου σε σχετική συζήτηση μέσα στην Έκθεση, είπε πως «αυτό που σχεδιάζουμε (σ.σ. είχε προηγηθεί συνάντηση με τη διοίκηση της ΔΕΘ παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη) είναι αυτό που χρειάζεται η Θεσσαλονίκη». Ο επικεφαλής του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, πρόσθεσε πως «δεν θα φύγουμε από εδώ να πάμε αλλού, θα μείνουμε εδώ. Στόχος είναι η ισορροπία ανάμεσα στη λειτουργικότητα και το αισθητικό αποτέλεσμα. Δημιουργούμε ένα εκθεσιακό κέντρο ούτε φαραωνικό ούτε μικρό, που δεν θα υπολείπεται των ανταγωνιστικών εκθέσεων, αποδίδοντας παράλληλα πολύ περισσότερο πράσινο στην πόλη». Επίσης, κι αυτό είναι το σημαντικό, σημείωσε πως μέσα στο 2026 εκτιμάται ότι θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την ανάπλαση κι είθε να τρέξει η υπόθεση και να μην γίνει… Διοικητηρίου.
Είμαστε λοιπόν μπροστά σε ένα νέο επεισόδιο σε αυτό που λέμε ανάπλαση της ΔΕΘ, είμαστε μπροστά στο… πρασίνισμά της.
Τα χρόνια αυτά που το συζητάμε, το σχεδιάζουμε, το ξανασχεδιάζουμε ας τα δούμε σαν εμπειρία για το τι να αποφύγουμε από εδώ και πέρα. Κι η περαιτέρω εμπλοκή του Υπερταμείου, που, ας μην κρυβόμαστε, λειτουργεί τουλάχιστον με όρους αγοράς και ιδιωτικοοικονομικά χαρακτηριστικά, δίνει την εντύπωση πως τα πράγματα μπορούν και θα τρέξουν γρήγορα.
Γιατί πια δεν περισσεύει ούτε στιγμή για τα γνωστά μνημόσυνα για μαύρες μπίρες, λουκάνικα και παγωτό χύμα, όπως πολλοί μερακλήδες της παλιάς εποχής θα θυμούνται. Η ΔΕΘ είναι πλέον αιωνόβια, σβήνει φέτος τα 100 κεράκια της, κι ο επόμενος αιώνας τής «δείχνει» άλλα αζιμούθια τόσο στον ρόλο όσο και στη λειτουργικότητα της.