Όσοι προέτρεξαν λέγοντας πως αλλάζει πολιτική ο Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη, μετά την εμφάνιση του Αμερικανού ΥΠΕΞ στη Διάσκεψη του Μονάχου, διαψεύδονται από την εκτίμηση των ειδικών αναλυτών που κάνουν λόγο για λανθασμένη προσέγγιση…
Πριν από έναν χρόνο, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς πήγε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και μας τα έψαλε κανονικά με μια ομιλία-ράπισμα, που όμοιά της δεν είχαμε δει ποτέ, αφήνοντας αποσβολωμένους όλους τους Ευρωπαίους συμμετέχοντες. Είχαν περάσει μόλις λίγες μέρες από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιστρέψει στον Λευκό Οίκο και έστελνε τον Τζέι Ντι Βανς να δείξει ποιος είναι πλέον το αφεντικό, όχι φυσικά μόνο των ΗΠΑ αλλά του κόσμου ολόκληρου. Τότε, χωρίς μισόλογα παρουσίασε το πολιτικό «μανιφέστο» του νέου δόγματος Τραμπ για την Ευρώπη. Σε σχεδόν πολεμικούς τόνους, επιβεβαίωσε τις προβλέψεις για «επίθεση» στην ΕΕ αποκαλώντας την ευρωπαϊκή Δημοκρατία ελλειμματική, διότι κατά τη γνώμη του καταπατούσε τις θεμελιώδεις αρχές που η ίδια η Αμερική πρεσβεύει: την ελευθερία της γνώμης, του Τύπου, τον σεβασμό των πολιτικών αντιπάλων, των διαφορετικών φωνών, εκείνων, που όπως είπε, επιλέγει να στηρίξει με την ψήφο του ο λαός. Εκείνη την περίοδο μάλιστα έκλεινε το μάτι στο ακροδεξιό AfD που πήγαινε με φόρα για την Καγκελαρία της Γερμανίας, μόνον που οι Γερμανοί είχαν άλλη άποψη τελικά κι επέλεξαν τον Χριστιανοδημοκράτη Φρίντριχ Μερτς.
Φέτος, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιλέγοντας μια πιο «καθώς πρέπει» στάση. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ως «μάστορας» της διπλωματίας, άλλαξε αυτήν τη φορά τροπάρι και μίλησε σίγουρα πιο διπλωματικά. Στις αποσκευές του κουβάλησε κουβέντες που καλοβλέπουν και πάλι τη συμμαχία Ευρώπης - ΗΠΑ, μετά την περσινή «επίθεση». Ο Ρούμπιο, μεταξύ άλλων, τόνισε πως (οι ΗΠΑ) «θα είμαστε πάντα παιδιά της Ευρώπης» κι έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι υπάρχει ένας αδιάρρηκτος δεσμός μεταξύ μας. Βέβαια αυτός έσπασε κανονικότατα από πέρυσι, στην ίδια Διάσκεψη αρχικά αλλά και με όσα ακολούθησαν το περασμένο 12μηνο. Κι εάν απομονώσουμε την ευγένεια της Ουάσιγκτον διά του Ρούμπιο, η ουσία δεν νομίζω ότι άλλαξε. Και πάλι μας «πυροβόλησε» με σιγαστήρα για τις ευρωπαϊκές πολιτικές για το κλίμα, τα ενεργειακά, την άμυνα. Όσοι λοιπόν προέτρεξαν λέγοντας πως αλλάζει πολιτική ο Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη, διαψεύδονται από την εκτίμηση των ειδικών αναλυτών που κάνουν λόγο για λανθασμένη προσέγγιση.
Μπορεί κάποιοι από τους Ευρωπαίους ηγέτες να πήραν δημοσίως μια ανάσα, αλλά τον χρόνο που πέρασε έγινε αντιληπτό τοις πάσι πως η σχέση ΗΠΑ και Ευρώπης έχει δυστυχώς διαρραγεί. Αυτά που θα δούμε το επόμενο διάστημα, θα επιβεβαιώσουν, νομίζω, πως η Ευρώπη σε αυτό το νέο παγκόσμιο γεωπολιτικό τοπίο είναι μόνη της. Και εξαιτίας αυτής της διαπίστωσης, ανασκουμπώνεται, τουλάχιστον αμυντικά, με ό,τι συνεπάγεται αυτό στο κομμάτι πρωτίστως των προϋπολογισμών και δευτερευόντως στο κομμάτι του συλλογικού φόβου. Γιατί όταν πια σήμερα η Ευρώπη συζητά τη θωράκισή της για πυρηνική (!) αποτροπή, τότε μάλλον εισερχόμαστε σε μια νέα φάση. Μόλις πέρυσι μιλήσαμε για επαν-εξοπλισμό της Ευρώπης και ήδη φέτος μιλάμε για πυρηνικά! Μιλάμε για πυρηνικά με μια απίστευτη ευκολία, που μοιάζει σαν να μιλάμε για παραγωγή… λεβάντας. Μιλάμε για ανάπτυξη της πολεμικής μηχανής της Γερμανίας, σαν να ξεχνάμε όσα προηγήθηκαν των δύο παγκόσμιων πολέμων και το πώς ενισχύθηκε με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα. Μιλάμε για εξωφρενικά ποσά υπέρ των αμυντικών (;) συστημάτων που αναγκαστικά θα κοπούν από αλλού, από το κοινωνικό γίγνεσθαι της Ευρώπης δηλαδή με τις παροχές και το χτίσιμο κοινωνιών πρόνοιας.
Μέσα σε όλα αυτά το Βερολίνο διεκδικεί και πάλι έναν ηγετικό ρόλο μεταξύ… ίσων θεωρητικά, προτάσσοντας την άποψη πως η Ευρώπη πρέπει να δείξει μια πολιτική ισχύος διεκδικώντας αυτοδυναμία και αυτονομία. Τώρα ποιους θα πάρει με το μέρος του το Βερολίνο είναι μεγάλη κουβέντα. Με έναν Μακρόν, ως τον κατεξοχήν ευρωπαϊστή, ηγέτη μιας πυρηνικής δύναμης όπως η Γαλλία, αλλά αποδυναμωμένο στο εσωτερικό της, κι έναν Στάρμερ στη Βρετανία με σειρά τα σκάνδαλα στην πλάτη του, ο Τραμπ ξέρει καλά ποιος είναι ο αδύναμος κρίκος.
Έχει ενδιαφέρον να κρατήσουμε κι όσα είπε στη φετινή -πρώτη του συμμετοχή- στη Διάσκεψη του Μονάχου ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ. Ο πυρηνικός επαν-εξοπλισμός δεν θα προστατεύσει κανέναν από τη Μόσχα και τον Βλαντιμίρ Πούτιν ισχυρίστηκε. Μάλιστα, βάζοντας και νούμερα στο τραπέζι, επισήμανε πως οι δυνάμεις δαπανούν περισσότερα από 11 εκατομμύρια δολάρια κάθε ώρα για πυρηνικά όπλα, ενώ οι ΗΠΑ θα δαπανήσουν 946 δισεκατομμύρια δολάρια για πυρηνικά όπλα μέσα στη δεκαετία. Ο ίδιος δεν δίστασε να αναφέρει στο Μόναχο και μια ιστορική φράση του αείμνηστου Αμερικανού πρόεδρου Ρόναλντ Ρίγκαν, ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί».
Συγκλονιστικά όλα όσα καταγράφονται στη διεθνή πολιτική σκακιέρα από τη μέρα που εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία, από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ ανέλαβε εκ νέου τη διακυβέρνηση των ΗΠΑ, από την ώρα που χτύπησε η Χαμάς το φεστιβάλ στο Ισραήλ, μετά την ισοπέδωση της Γάζας από το Τελ Αβίβ και τα όσα έγιναν στο Ιράν. Βαδίζουμε πάνω σε κινούμενη άμμο, οι παγκόσμιες σταθερές είναι πιο ασταθείς από ποτέ και αυτό που θεωρούσαμε κανονικότητα έχει πάρει ρεπό διαρκείας. Μαγική λύση δεν υπάρχει, όμως η μόνη λύση είναι στο «μαζί», με μια Ευρώπη πιο δεμένη από ποτέ.
