Τέσσερις δεκαετίες κλείνει ένας φούρνος στο Ντιτρόιτ ο οποίος κάνει μια ιδιότυπη δημοσκόπηση με τις εκλογές στις ΗΠΑ: ψήνει μπισκότα με μπλε και κόκκινο χρώμα και τους υποψηφίους επάνω, ξεπουλάει αναλόγως τον υποψήφιο και κάθε φορά πέφτει μέσα για το ποιος θα είναι ο επόμενος ένοικος του Λευκού Οίκου. Μοναδική εξαίρεση ήταν στις προηγούμενες εκλογές, το 2020, αφού τότε η πανδημία τα ρήμαξε όλα, οπότε δεν θα γλίτωνε ούτε ο φούρνος. Τα τελευταία 24ωρα μοσχομυρίζουν τα μπισκότα του με την Κάμαλα Χάρις και τον Ντόναλντ Τραμπ κι αναλόγως πώς πάνε οι πωλήσεις, θα ξέρει ο φούρνος τι ψήνεται για την επόμενη μέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι και αυτήν την ώρα πήγαιναν… μπισκότο με μπισκότο οι δύο υποψήφιοι πρόεδροι, όπως στήθος με στήθος πάνε και στις δημοσκοπήσεις. Ακόμη και στον φούρνο ντέρμπι έχουμε. Η αβεβαιότητα στο μεγαλείο της.
Δεν χρειάζεται δα και πτυχία διεθνούς πολιτικής ή γεωπολιτικής ή οικονομίας ή ιστορίας ή ό,τι άλλο υπάρχει πρόσφορο να έχει κανείς, για να αντιληφθεί πόσα πράγματα διακυβεύονται στις εκλογές των ΗΠΑ. Ως η μεγαλύτερη υπερδύναμη σε όλα τα επίπεδα, η Αμερική πάντα αποτελεί τον δείκτη για το πού πάει ο πλανήτης. Και η σημασία που δίνει ο πλανήτης στις σημερινές εκλογές των Αμερικανών δεν είναι προφανώς αδικαιολόγητη.
Σε λίγες ώρες θα ξέρουμε (;) ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος. Οι Αμερικανοί θα δείξουν ποιος θα πάρει τα ηνία στην Ουάσιγκτον. Αυτοί ψηφίζουν με το δικό τους σκεπτικό, με τα δικά τους συμφέροντα, τη δική τους λογική, τη δική τους καθημερινότητα. Μόνο που αυτοί ψηφίζουν και σε όλους εμάς τους υπόλοιπους, εκτός των 50 πολιτειών, μας κόβεται η ανάσα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, έτσι συνέβαινε πάντα, μιας και κάποιες πολιτείες, λόγω και του αριθμού των εκλεκτόρων που εκλέγουν, βγάζουν και τον επόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ. Οι ίδιοι προσδιορίζουν ως πολιτείες- κλειδιά για το αποτέλεσμα τρεις από αυτές, την Πενσυλβάνια, το Μίτσιγκαν και το Ουισκόνσιν, άλλοι προσθέτουν την Αριζόνα, τη Νεβάδα, την Τζόρτζια και τη Βόρεια Καρολίνα. Υπάρχουν κι άλλοι που κάνουν λόγο για 15 πολιτείες που θα κρίνουν το αποτέλεσμα. Τελικά, είτε 3 είτε 7 είτε 15, όλες μαζί, δηλ. οι 50, θα μας πουν ποιος θα είναι ο επόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ.
Δύο διαφορετικοί κόσμοι, δύο διαφορετικές πολιτικές, δύο διαφορετικοί υποψήφιοι, η Κάμαλα Χάρις και ο Ντόναλντ Τραμπ, κονταροχτυπιούνται σήμερα στις ΗΠΑ (και) για τις τύχες ενός κόσμου. Του υπόλοιπου πλανήτη. Κι επειδή στα ντέρμπι εάν δεν σφυρίξει λήξη, όλα παίζονται, ο κόσμος κοιτάει με κομμένη την ανάσα.
Για τις αμερικανικές εκλογές έχουν χυθεί τόνοι μελάνι. Έχουν γραφτεί τα πάντα. Έχουν αναλυθεί τα πάντα. Ωστόσο κανείς δεν ξέρει με σιγουριά ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα, αφού για πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία, μετά από δεκαετίες, οι δύο υποψήφιοι βρίσκονται τόσο κοντά στις δημοσκοπήσεις, που ούτε το όριο των στατιστικών αποκλίσεων δεν τους πιάνει.
Επίσης, γι΄ αυτές τις εκλογές και τις καμπάνιες τους έχουν δαπανηθεί 16 δισεκατομμύρια δολάρια. Είναι σχεδόν κοντά στα μισά από αυτά που θα πάρει συνολικά η χώρα μας από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ για να… ανακάμψει. Μια λεπτομέρεια ακόμη που βάζει τις ΗΠΑ στο κάδρο της υπερδύναμης: από αυτό το ιλιγγιώδες ποσό κάποιες εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια δόθηκαν από επιφανείς ομογενείς μας για την ενίσχυση των δύο υποψηφίων. Κάποιοι είναι και υποψήφιοι με μια από τις δύο πλευρές. Η ελληνική ομογένεια αποτελεί το 0,96% των ψηφοφόρων συνολικά στις ΗΠΑ, αλλά ο λόγος της έχει ειδική βαρύτητα, αντιστρόφως ανάλογη με το μέγεθός της. Εξάλλου, το εκλογικό σώμα στις ΗΠΑ δεν μπορείς να το «πιάσεις» πολύ εύκολα κατατάσσοντάς στην όχθη της μιας πολιτικής η της άλλης. Αλλιώς ψηφίζουν οι Αφρομερικανοί, αλλιώς οι Πορτορικανοί. Αλλιώς οι γυναίκες, αλλιώς οι τάδε και οι δείνα ομάδες και πάει λέγοντας. Όπως αυτό που λέμε πως είναι μια χώρα μωσαϊκό οι ΗΠΑ, αυτό έχει την αντανάκλασή του και στο εκλογικό σώμα και στην τελική, στην κάλπη. Κι εάν ισχύει πως η κάλπη είναι άδεια και θα δούμε τι θα βγάλει, ήδη οι ειδικοί βάζουν σενάρια στο τραπέζι ακόμη και να μην αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα των εκλογών.
Το σίγουρο πάντως, ανεξαρτήτως του σημερινού αποτελέσματος είναι πως οι ΗΠΑ είναι διχασμένες και ο πυρετός δεν θα πέσει μετά την ανάδειξη του νέου ή της νέας προέδρου, αφού το κλίμα που επικράτησε μέχρι τώρα ήταν από πολωτικό και τοξικό μέχρι και εμφυλιοπολεμικό. Και είναι εξαιρετικά αμφίβολο το αν και πότε θα εξομαλυνθούν τα πράγματα, ανεξαρτήτως αποτελέσματος.
Παράλληλα, ο υπόλοιπος κόσμος κρέμεται από μια κλωστή κυριολεκτικά. Η Ευρώπη κάθεται σε αναμμένα κάρβουνα εν αναμονή του αποτελέσματος. Με έναν πόλεμο που συνεχίζεται στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή, είναι μέγα ζητούμενο ποια θα είναι η στάση των ΗΠΑ την επόμενη μέρα. Ομοίως και στο ΝΑΤΟ. Την ίδια ώρα, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την εμπλοκή του Ιράν στην κρίση, η αγωνία εκτοξεύεται για τη νέα αμερικανική διακυβέρνηση. Η αμφιβολία παραμένει και για τη στάση που θα κρατήσει η νέα προεδρία απέναντι στη Ρωσία, την Κίνα, την Ινδία και την Ιαπωνία.
Επειδή όμως μιλάμε για την απόλυτη υπερδύναμη λόγω της πανίσχυρης οικονομίας της, αναδύονται κι άλλου τύπου ερωτήματα. Με τον τεράστιο πλούτο που διαθέτει είτε σε ενεργειακά αποθέματα είτε σε χρυσό και πραγματικό χρήμα, οι διεθνείς αγορές είναι με το μάτι στο ταμπλό. Όλα αυτά έχουν επιπρόσθετα ένα περιτύλιγμα που λέγεται πυρηνικό οπλοστάσιο με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ποιος θα έχει τα κλειδιά του την επόμενη μέρα;
Φυσικά, ανάμεσα στα άλλα, έχει μεγάλη σημασία για τη χώρα μας και την Κύπρο, καθώς θα καθορίσει τις μελλοντικές μας σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά και εκ παραλλήλου τη σχέση της Ουάσιγκτον με την Άγκυρα. Οι αγωνίες για την κλιματική αλλαγή και η προστασία του πλανήτη είναι πάλι άλλο καπέλο και ο ρόλος των ΗΠΑ κι εδώ κομβικός.
Οι αμερικανικές εκλογές δεν είναι μόνο αμερικανικές, πλανητικές είναι. Με τη διαφορά ότι δεν ψηφίζει ο πλανήτης, αυτός μόνο υποδέχεται το σύννεφο από τον καπνό που βγάζει η καμινάδα του Λευκού Οίκου. Φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα ένα πράμα…