Το κόστος για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα από τον πόλεμο στην Ουκρανία θα είναι μεγάλο κι αυτό δεν κρύβεται, όσο κι αν ορισμένοι προσπαθούν να αξιοποιήσουν στατιστικά, τα οποία ελέγχονται.
Δεν είναι μόνο ο τουρισμός στη Χαλκιδική, την Πιερία και σε άλλες περιοχές ή στο Άγιον Όρος, είναι συνολικά η ουκρανική και ρωσική αγορά που απορροφά σημαντικό μέρος της πρωτογενούς και όχι μόνο παραγωγής της περιοχής κι αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.
Για τους κλάδους που πλήττονται πρέπει να ληφθούν εγκαίρως μέτρα, από τη στιγμή μάλιστα που φαίνεται πως ο πόλεμος αυτός δεν θα τελειώσει τόσο νωρίς όσο υπολογίστηκε αρχικώς και κυρίως οι επιπτώσεις του θα συνεχιστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στην παραγωγική διαδικασία και στην παροχή υπηρεσιών καλό είναι να μην στηρίζεται μια χώρα σε μεγάλο βαθμό σε μόνο μία άλλη ή σε λίγες άλλες χώρες. Κλάδοι, όπως ο τουρισμός, οι κονσερβοποιίες, οι γουνοποιοί, η εμπορία των φρούτων και λαχανικών, θα πρέπει να διασφαλίσουν εναλλακτικές (έπρεπε ήδη να το έχουν κάνει), διότι τέτοιου είδους έκτακτες καταστάσεις μπορούν να επιφέρουν σημαντικό πλήγμα, ανεξαρτήτως της απόστασης από το μέτωπο. Αυτό ως γενική παρατήρηση στο πλαίσιο του σχεδιασμού της ανθεκτικότητας μιας οικονομίας...
Από την άλλη υπάρχει και ένα σημαντικό κόστος για όλη τη χώρα από τις εισαγωγές σιτηρών και δημητριακών από τις δυο χώρες που είναι σε πόλεμο, ενώ το μεγάλο πλήγμα είναι στην ενέργεια και συνεπώς στην ακρίβεια.
Θα μείνω στο τελευταίο, διότι έτσι κι αλλιώς η ακρίβεια λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους ήδη συνιστούσε το νούμερο ένα πρόβλημα στη χώρα μας από πέρσι το φθινόπωρο. Ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα, λόγω των κλιματολογικών συνθηκών, το ενεργειακό κόστος κυρίως για τη θέρμανση είναι έτσι κι αλλιώς πολύ πιο μεγάλο συγκριτικά με την υπόλοιπη χώρα.
Τα οριζόντια μέτρα δίνουν μια μικρή έστω –στις αντοχές του προϋπολογισμού- αίσθηση ανακούφισης, όμως ούτε αρκούν, ούτε μοιάζουν δίκαια για τα νοικοκυριά. Κι αυτό επειδή το πλήγμα από την αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν αφορά μόνον στη βενζίνη ή στο πετρέλαιο κίνησης, αλλά στο πετρέλαιο θέρμανσης, στο φυσικό αέριο και στο ηλεκτρικό ρεύμα (ακόμη και στα καυσόξυλα), που το χειμώνα εκτοξεύουν το κόστος για τα νοικοκυριά κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα.
Στον ετήσιο συνολικό οικογενειακό προϋπολογισμό, ένα νοικοκυριό στη Βόρεια Ελλάδα έχει πολλαπλάσια έξοδα θέρμανσης, συγκριτικά με τα νοικοκυριά σε άλλες περιοχές της χώρας. Αυτή η συνθήκη είναι αναγκαίο να λαμβάνεται πάντα υπόψη στη χάραξη οικονομικής πολιτικής, για να μη δημιουργείται οικονομικό και κοινωνικό χάσμα και να μη βρίσκουν εύφορο έδαφος να αναπτυχθούν άγονες συγκρίσεις και διχαστικές λογικές.
Στη συγκεκριμένη συγκυρία αυτή η διάκριση ανάμεσα σε εκείνους που πλήττονται περισσότερο κι εκείνους που πλήττονται λιγότερο είναι απαραίτητη, για να κρατηθεί μια ισορροπία. Είναι προφανές ότι το μάρμαρο της κρίσης το πληρώνουμε όλοι μαζί. Κάποιοι όμως το πληρώνουν πολύ πιο ακριβά από κάποιους άλλους κι αυτό είναι τόσο εμφανές, που έχει αρχίσει να δημιουργεί άλλου είδους προβλήματα στην ίδια την ελληνική κοινωνία και τη συνοχή της. Είναι όπως τα μέτρα προστασίας των πιο ευάλωτων οικονομικά πληθυσμιακών ομάδων.
Η κυβέρνηση μέχρι τώρα έχει λάβει σειρά μέτρων για την αναχαίτιση ως ένα σημείο του κύματος ακρίβειας που πλήττει όλα τα νοικοκυριά. Είναι προφανές ότι δεν προτίθεται να λάβει το αποτελεσματικότερο μέτρο της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, στη λογική ότι έτσι θα αδειάσουν τα ταμεία κι αυτό θα αποδειχθεί καταστροφικό. Δεν είναι λανθασμένη η προσέγγιση, όμως ο κόσμος δεν πρόκειται να την κατανοήσει και να την υιοθετήσει από τη στιγμή που η τσέπη του έχει πάρει φωτιά.
Η τιμή της βενζίνης στα 2 ευρώ το λίτρο συνιστά μια βίαιη οικονομική αφαίμαξη για όλους μας. Συνδυαστικά με τους λογαριασμούς ρεύματος, αερίου, πετρελαίου θέρμανσης και τις αυξήσεις των τιμών σε σχεδόν όλα τα είδη κατανάλωσης το επόμενο διάστημα αναμένεται να προκαλέσει σημαντικούς τριγμούς. Οι πρώτοι εκκαθαριστικοί των καταναλώσεων στα νοικοκυριά από τους χειμερινούς μήνες απειλούν την... υγεία μας.
Ας μην απορήσουν ορισμένοι εάν αυτοί οι τριγμοί είναι μεγαλύτεροι στη Βόρεια Ελλάδα. Άλλωστε τα στοιχεία από τη λεγόμενη ενεργειακή φτώχεια για την περιοχή ήταν ήδη απογοητευτικά... Η εξήγηση είναι δεδομένη. Οι κάτοικοι της περιοχής βιώνουν στο πετσί τους μια βαθύτερη πληγή σε σχέση με την πληγή των υπολοίπων κι αυτό μεγεθύνει τη δυσαρέσκεια και κάνει πιο σκληρό τον αγώνα επιβίωσής τους. Συνυπολογίστε σ' όλα αυτά και τις χαμηλότερες αμοιβές στην περιοχή κι έχετε ένα εκρηκτικό μίγμα, το οποίο ήδη έχουν σπεύσει να εκμεταλλευτούν διάφοροι θιασώτες των εύκολων λόγων και των ατέρμονων κατηγοριών.
Η κυβέρνηση οφείλει να παρέμβει στοχευμένα. Οι οριζόντιες παρεμβάσεις χωρίς διάκριση μπορεί να φαίνονται δίκαιες δεν είναι όμως. Διότι τα προβλήματα μπορεί να είναι ίδιας φύσης δεν είναι όμως ιδίου μεγέθους. Και ασχολούμαι μόνο με τα νοικοκυριά και ελάχιστα με τον παραγωγικό κόσμο, διότι ο παραγωγικός κόσμος έχει εκπροσώπους, που έχουν πρόσβαση στην κυβέρνηση και μπορούν να θέσουν τα ειδικότερα ζητήματα που ανακύπτουν, αναζητώντας λύσεις. Το μείζον τώρα είναι ο εργαζόμενος, τα νοικοκυριά, που βιώνουν πολύ δύσκολες συνθήκες και το πορτοφόλι τους αδειάζει απρόσμενα γρήγορα.
Η εναπόθεση της ελπίδας για ανάκαμψη στον τουρισμό είναι εξαιρετικά επισφαλής απόφαση. Και το αρμόδιο κυβερνητικό επιτελείο είναι προφανές πλέον ότι πρέπει να σχεδιάζει τάχιστα ανταποκρινόμενο στις διαρκείς προκλήσεις. Η κυβέρνηση χρειάζεται μια task force, που θα μπορεί να ανταποκρίνεται με άμεσες παρεμβάσεις στις κρίσεις που δημιουργούνται και θα μπορεί να σχεδιάζει επίκαιρα, συνεκτιμώντας τις ιδιαίτερες συνθήκες ανά περιοχή, πληθυσμιακή ομάδα κτλ.