Φέτος συμπληρώνονται 99 χρόνια από τη διοργάνωση της πρώτης «Εμποροπανηγύρεως Θεσσαλονίκης» από τον Νικόλαο Γερμανό τον Οκτώβριο του 1926, που αποτέλεσε τη ληξιαρχική πράξη γεννήσεως της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης. Η διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo ήδη ξεκίνησε τον εορτασμό της 100ετηρίδας με τις σχετικές εκδηλώσεις να κορυφώνονται -όπως είναι φυσικό- του χρόνου, το 2026, στα… κανονικά 100χρονα.
Παράλληλα, με την ίδια αφορμή των πρώτων 100 χρόνων της ΔΕΘ, ανακοινώθηκε προ δύο ημερών η ίδρυση ενός μη κερδοσκοπικού σωματείου με την επωνυμία «Οι Φίλοι της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης» και τον διακριτικό τίτλο «Φίλοι της ΔΕΘ». Τα πρώτα 100 μέλη του σωματείου έχουν ήδη υπογράψει, ενώ στις περίπου 550 – 600 λέξεις της ανακοίνωσης εξηγούνται τόσο οι στόχοι του σωματείου όσο και οι τρόποι και οι ενέργειες μέσω των οποίων θα τους πετύχει.
Πέρα από το «καλή αρχή», που επιβάλλει η αστική ευγένεια κάθε φορά που ξεκινάει μία καλοπροαίρετη πρωτοβουλία, η συγκεκριμένη κίνηση δημιουργεί και κάποιες απορίες. Σημειώστε:
Πρώτον, η επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης του σωματείου διανεμήθηκε μέσα από τα επίσημα επικοινωνιακά κανάλια της ΔΕΘ – Helexpo. Κάτι που εξ’ ορισμού δημιουργεί ερωτηματικά για την ανεξαρτησία του σωματείου, καθώς η αίσθηση των συγκοινωνούντων δοχείων και της επίσημης στήριξης «νοθεύει» τις προθέσεις των ιδρυτών του.
Δεύτερον, οι συντάκτες της ανακοίνωσης προκειμένου να εξηγήσουν την ίδρυση του σωματείου χρησιμοποιούν την έκφραση «οι άνθρωποι που αγαπούν και στηρίζουν τον εκθεσιακό φορέα αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο» κλπ. κλπ. Και μόνο η χρήση του άρθρου «Οι» σημαίνει ότι η πρωτοβουλία ανήκει σε όσους «αγαπούν και στηρίζουν» τη ΔΕΘ – Helexpo και όχι σε «κάποιους που αγαπούν και στηρίζουν. Αυτός ο απόλυτος χαρακτήρας της έκφρασης βάζει άραγε απέναντι όλους τους υπόλοιπους, που δεν μετέχουν στο σωματείο ή πρόκειται απλώς για παρεξηγήσιμη έως άστοχη χρήση της ελληνικής γλώσσας;
Τρίτον, ο σκοπός του Σωματείου «Φίλοι της ΔΕΘ» -όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση- είναι να λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος μεταξύ της τοπικής κοινωνίας της Θεσσαλονίκης και της ΔΕΘ-HELEXPO, ενισχύοντας τη συνεργασία, την αλληλεπίδραση και την αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ των δύο πλευρών. Το ερώτημα είναι σε τι ακριβώς χρειάζεται αυτός ο «συνδετικός κρίκος»; Πώς εννοείται αυτού του τύπου η σύνδεση της ΔΕΘ - Helexpo με την κοινωνία της Θεσσαλονίκης, αφού ειδικά ο συγκεκριμένος οργανισμός διαθέτει ένα Διοικητικό Συμβούλιο στο οποίο με βάση τη νομοθεσία εκπροσωπούνται οι αυτοδιοικητικοί και παραγωγικοί φορείς της Θεσσαλονίκης, πρακτικά το σύνολο της κοινωνίας της πόλης; Και γιατί αυτός ο «συνδετικός κρίκος» χρειάστηκε τώρα και όχι τα προηγούμενα 99 – 100 χρόνια, όταν, μάλιστα, σε όλον αυτό τον αιώνα υπήρξαν μεγάλες περίοδοι που η επιρροή της ΔΕΘ στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης ήταν πολύ πιο έντονη απ’ ό,τι σήμερα;
Τέταρτον, ανάμεσα στους στόχους του σωματείου είναι να ενθαρρύνει και να διευκολύνει τη συμμετοχή των πολιτών, των συλλόγων, των επιχειρήσεων και των φορέων της Θεσσαλονίκης στις εκδηλώσεις, τις δράσεις και τα προγράμματα της ΔΕΘ-HELEXPO, να προωθεί την αμφίδρομη ενημέρωση και επικοινωνία μεταξύ της ΔΕΘ-HELEXPO και της τοπικής κοινωνίας, μεταφέροντας τις ανάγκες, τις προτάσεις και τις προσδοκίες των κατοίκων προς τη διοίκηση της Έκθεσης και άλλα ανάλογα… φιλολογικού χαρακτήρα. Αλήθεια χρειάζεται αυτή η διαμεσολάβηση ανάμεσα στους πολίτες και μια εταιρεία που οργανώνει τις εκθεσιακές, συνεδριακές και πολιτιστικές της εκδηλώσεις και καλεί τον κόσμο να συμμετάσχει ή να τις παρακολουθήσει με κάθε πρόσφορο μέσο δημοσιότητας;
Αυτά τα ερωτήματα μπορεί να έχουν ή να μην έχουν νόημα, αφού κάποιος μπορεί να υποστηρίξει ότι -εν πάση περιπτώσει- κάποιοι επιθυμούν την ενδυνάμωση και δι’ αυτής της οδού της σχέσης ανάμεσα στη ΔΕΘ και την κοινωνία της Θεσσαλονίκης. Ακόμη κι αν ανάμεσα σε αυτούς τους… κάποιους συμπεριλαμβάνονται πρόσωπα από τη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo τι πειράζει; Μάλλον σε τίποτα, αφού η Θεσσαλονίκη είναι συνηθισμένη σε πρωτοβουλίες, που ξεκινούν με τις καλύτερες προθέσεις, και καταλήγουν μια απλή σφραγίδα πριν ξεχαστούν. Όπως είναι συνηθισμένη σε φαινόμενα που ο αξέχαστος Μανόλης Ρασούλης κωδικοποίησε με το δίστιχο «Στον καθρέφτη σου κοιτιέσαι / κι από μόνη σου αγαπιέσαι».
Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, υπάρχει και ο παράγοντας της συγκυρίας, διότι ο χρόνος που διανύουμε ως προς τη ΔΕΘ – Helexpo μόνο ουδέτερος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Διότι σε μια περίοδο κατά την οποία αναπτύσσεται -δημοσίως, αλλά και υπογείως- μια συζήτηση για το χωροταξικό μέλλον της ΔΕΘ – Helexpo, κάθε κίνηση μετράει. Από τη μια η κυβέρνηση που οσονούπω θα ανακοινώσει τις τελικές της επιλογές για το μέλλον του εκθεσιακού κέντρου και -ας μη γελιόμαστε- της ίδιας της ΔΕΘ – Helexpo ερήμην της διοίκησής της. Από την άλλη δήμαρχοι από τα δυτικά και τα ανατολικά προβάλλουν διεκδικήσεις σε αυτό το μέλλον κι έφτασαν να μαλώνουν μεταξύ τους, λες και πρόκειται για δικό τους… αχυρώνα, αγνοώντας επίσης τη διοίκηση της ΔΕΘ - Helexpo. Την ίδια ώρα κάποιοι συμπολίτες μας μαζεύουν οργανωμένα υπογραφές για να θέσουν την επιλογή αυτού του ίδιου… μέλλοντος στην κρίση των Θεσσαλονικέων μέσω δημοψηφίσματος, κάτι που δεν αποκλείεται να επιτύχουν. Σε αυτό, λοιπόν, το επιβαρυμένο -έως εκρηκτικό- κλίμα, η ίδρυση του σωματείου «Οι Φίλοι της ΔΕΘ» λειτουργεί αντισταθμιστικά, αλλά και πολωτικά. Περιχαρακώνει στρατόπεδα. Επιχειρεί να επηρεάσει συσχετισμούς και ισορροπίες με έναν τρόπο κάπως πολιτικό και κάπως… άχαρο, πέρα από τις κοινωνικές συμβάσεις. Είμαστε, λοιπόν, μια ωραία ατμόσφαιρα, η οποία προοιωνίζεται ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι ενδιαφέροντες. Τόσο που οι περισσότεροι δεν έχουμε παρά να χαλαρώσουμε για να τους απολαύσουμε.