Την ταινία του Μικελάντζελο Αντονιόνι «Η περιπέτεια», σε αποκατεστημένη επανέκδοση, προβάλουν τη Δευτέρα 24 Ιουλίου οι «Σινεφίλ Δευτέρες» του Κέντρου Μελετών και Ερευνών για το Σινεμά, στον θερινό κινηματογράφο «Απόλλων», στη Θεσσαλονίκη.
Η προβολή θα γίνει στις 21:00 στο πλαίσιο του αφιερώματος «Σύμπαν θρυμματισμένο, έρημο». Η ταινία είναι ασπρόμαυρη, γυρισμένη το 1960 σε Ιταλία και Γαλλία, διάρκειας 144 λεπτών. Η διανομή είναι από τη New Star.
Στη σκηνοθεσία είναι ο Μικελάντζελο Αντονιόνι, ενώ στο σενάριο είναι οι Μικελάντζελο Αντονιόνι, Έλιο Μπαρτολίνι, Τονίνο Γκουέρα. Παίζουν οι ηθοποιοί Μόνικα Βίτι, Λέα Μασάρι, Γκαμπριέλε Φερτσέτι. Σημειώνεται ότι η ταινία έχει κατακτήσει το βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών,
Λίγα λόγια για την ταινία:
«Στη διάρκεια της εκδρομής με σκάφος μιας παρέας Ιταλών αστών στη Μεσόγειο, μία νέα γυναίκα εξαφανίζεται. Κατά την αναζήτησή της, ο εραστής της και η καλύτερή της φίλη νιώθουν να γεννιέται μεταξύ τους ερωτική έλξη.
Μοναδικό, διαχρονικό και πάλι επίκαιρο μνημείο του σινεμά, η "Περιπέτεια" - το πρώτο μέρος της τριλογίας της αποξένωσης ("Νύχτα", "Έκλειψη") - κάνει μια βαθιά τομή στη συναισθηματική ξηρασία με απίστευτες νεωτερικές και αφηγηματικές προσεγγίσεις και με δομή υπαρξιακού νουάρ».
Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση όπου ο Αλέξης Δερμεντζόγλου θα μιλήσει για την «περιπέτεια» των ανθρώπινων σχέσεων.
Στο κοινό θα διανεμηθεί το ακόλουθο, σχετικό με το θέμα, κείμενό του:
«Η επανεμφάνιση της «Περιπέτειας» (1960) του Μικελάντζελο Αντονιόνι μας ξαναφέρνει σε επαφή με τις εικόνες, τους λιτούς χώρους, τις περιπλανήσεις και τα απρόοπτα της επιθυμίας. Αν σήμερα αναφερόμαστε σε συγκρούσεις συναισθημάτων, μπερδεμένες καταστάσεις, ενοχοποίηση του εαυτού μας γιατί ότι νοιώθουμε, η «Περιπέτεια» περιμένει κορυφαίες απαντήσεις.
Δεσμοί και ενοχές
Ελλειπτικότητα, ρωγμώδης γραφή, συνεχής αναζήτηση της εξιλέωσης από μια Θεία Χάρη, ψάχνοντας το φως, την λάμψη που θα φέρει τα σπέρματα μιας λύσης, οι ήρωες του Αντονιόνι παγιδεύονται από την ίδια την δυστοπία που πάντα υπάρχει χωρίς να το γνωρίζουν. Νοιώθουν τώρα ελεύθεροι να επιλέξουν αλλά δεσμεύονται ενοχικά από τις ατέλειές τους, βρίσκουν τώρα την ευκαιρία να δραπετεύσουν μακριά από την αστική ευπρέπεια. Αν αυτό που αισθάνονται είναι αυθεντικό τι είναι εκείνο που τους κάνει να νοιώθουν ενοχές; Ακριβώς φοβούνται τον ίδιο τον εαυτό τους που ξεγυμνώνεται μπρός στα μάτια τους ως το φυλακισμένο τέρας της επιθυμίας. Το ένστικτο ελεύθερο περιτριγυρίζει και δεν γνωρίζει από οίκτο, ευπρέπεια, αυτοέλεγχο, λογοκρισία του πεδίου του πόθου.
Όταν χάθηκε εκείνη
Με την εξαφάνιση μιας νέας γυναίκας σε μια εκδρομή στη Μεσόγειο την αναζητούν ο γοητευτικός μνηστήρας και η πιο στενή της φίλη. Φθάνουν όμως μόνο δέκα ημέρες για να ξεχαστεί και η φιλίαι, η στενή σχέση και κάθε δεσμός. Ο έρωτας μεταξύ των δύο ιχνηλατών θα λυώσει κάθε δέσμευση και θα κομίσει νέο δίλημμα και ενοχές.
Ο Αντιονιόνι κινηματογραφεί σε χώρους (βράχια, θάλασσα, κορυφές, τρένα) που καταφέρνει άνετα να αποδώσει την ψυχολογική διαταραχή των ηρώων του και να κάνει την ταινία του ανέγγιχτη από τον χρόνο, αληθινή, γνήσια, τωρινή, παντοτινή. Τα ερωτήματα φθάνουν μετωπικά προς τους θεατές.
Το πιο απλό είναι «νοιώσατε ποτέ έτσι και τι πράξατε;» Η υπαρξιακή αγωνία ξεπερνάει την ηθική, η ενοχική κατάσταση την νεύρωση και το άτακτο που εφορμά το εύρυθμο και το τακτοποιημένο, το αποδεκτό.
Οι επίγονοι
Η «Περιπέτεια» επηρέασε όλο το σύγχρονο σινεμά και τροποποιήθηκε πολλές φορές από ιδιοφυείς δημιουργούς. Δεν είναι μόνο ο θαυμαστής και μαθητής του Μικαλάντζελο ο Βιμ Βέντερς που τον ακολουθεί βασικά με τον «Φόβο του τερματοφύλακα πρίν από το πέναλτι» αλλά και ο μέγας Πέτερ Χάντκε στην «Αριστερόχειρα γυναίκα» είναι 100% Αντονιόνι με πρόσθετα στοιχεία από «Έκλειψη». Ο δικός μας Θόδωρος Αγγελόπουλος, πάντα θαυμαστής του Αντονιόνι, θα μας δώσει τον «Μελισσοκόμο».
Κι εδώ λοιπόν η αποξένωση, η συναισθηματική ξηρασία, το να παύεις να νοιώθεις σε οτιδήποτε, το να μην έχεις καμιά αναστολή, να ξεκόβεις από όλους και απ΄ όλα. Μια τεράστια ελληνική δυστοπική δημιουργία, αληθινή, πικρή, χωρίς λύτρωση.
Στα 1988 ο Μπέλα Ταρ προσφέρει το ιδιοφυές «Κολαστήριο», μια καθαρά μετααντονιονική σπουδή πάνω στο πως σκηνοθετούμε μια «περιπέτεια» στη ζωή μας προκειμένου να δραπετεύσουμε από τον συναισθηματικό βάλτο, να αποδράσουμε από τις φυλακές της κατάθλιψης.
Φίντσερ και Ταρκόφσκι
Εξαφάνιση μιας συζύγου και στο «Κορίτσι που έφυγε» (2014). Ο μέγας αναλυτής της δυστοπίας Ντέιβιντ Φίντσερ αξιοποιεί την εξαφάνιση μιας συζύγου που τελικά βρίσκεται. Ήταν πάντα εκεί, αλλά χαμένη ως εικόνα, πηγή έμπνευσης, ασφάλεια αλλά και αοριστία. Στο «Μια σφαίρα ένα αντίο» (1973) ο Ρόμπερτ ΄Ολτμαν, πίσω από την εξαφάνιση ενός στενού φίλου, του βασικού ήρωα, ανιχνεύει το οριστικό τέλος της φιλίας και εμπιστοσύνης. Στα 1969, ο άλλος φιλόσοφος και ανατόμος των σχέσεων ΄Ινγκμαρ Μπέργκμαν, απαντάει στον φίλο του Αντονιόνι με το αξεπέραστο «Πάθος». Άνθρωποι χωρίς παρελθόν, ήρωες απροσδιόριστοι, αισθήματα τελματωμένα σ΄ένα από τα πιο δυστοπικά φίλμ όλων των εποχών.
Ο Ταρκόφσκι έχει τη δική του πρόταση με το «Σολάρις» (1972), όπου στο μεγάλο πουθενά του διαστήματος νεκραναστένεται η χαμένη-νεκρή σύζυγος. Κι αν επιθυμούμε να δούμε και την αντονιονική πρόταση της Ασίας, τότε επιλέγυμε τον «Ποταμό του έρωτα» (2000) του Κινέζου Γιέν Λυν που μας μεταφέρει στη Σαγκάη, ιστορία μιας έφηβης ερωτευμένης που πηδάει στο ποτάμι. Και το σινεμά συνεχίζεται και η «Περιπέτεια» του Αντονιόνι μας κοιτάει πάντα αγέρωχη και επικριτική».