Την ταινία «Η πηγή των παρθένων» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν στο πλαίσιο του αφιερώματος «Σύμπαν θρυμματισμένο, έρημο» προβάλουν οι Σινεφίλ Δευτέρες του Κέντρου Μελετών και Ερευνών για το Σινεμά, σε ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια DCP.
Η προβολή θα πραγματοποιηθεί -για τελευταία φορά φέτος- στον θερινό κινηματογράφο «Απόλλων», στη Θεσσαλονίκη, τη Δευτέρα 16 Οκτωβρίου στις 20:00.
Η ταινία γυρίστηκε το 1960, είναι ασπρόμαυρη και διάρκειας 89 λεπτών. Η διανομή είναι από τη Weird Wave.
Σκηνοθεσία: Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Σενάριο: Ούλα Ίζακσον. Παίζουν: Μαξ Φον Σίντοφ, Μπριγκίτα Βάλμπεργκ, Γκούνελ Λίντμπλομ. Βραβεία: Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, υποψηφιότητα για Όσκαρ κουστουμιών. Ειδική μνεία στο Φεστιβάλ των Καννών. Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας. Βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ του Βαγιαδολίδ.
Λίγα λόγια για την ταινία:
Η ιστορία της ταινίας διαδραματίζεται στη Σουηδία του 14ου αιώνα, στο σπίτι ενός αφοσιωμένου χριστιανού που θα στείλει την παρθένα - σύμφωνα με το έθιμο - κόρη του να μεταφέρει τα κεριά στην εκκλησία της περιοχής. Η Κάριν, αθώα, ανέμελη και πρόσχαρη με όλους, θα πάρει μαζί της την έγκυο ψυχοκόρη της οικογένειας, που έχει αρχίσει να πιστεύει στον παγανισμό και μαζί θα ξεκινήσουν για να εκπληρώσουν την θεάρεστη αποστολή τους.
Η σύντομη κριτική αποτίμηση του Αλέξη Δερμεντζόγλου είναι η ακόλουθη: «Φαινομενικά διαφοροποιημένο από τα άλλα έργα του, αλλά τραχύ, μοναχικό, δυστοπικό, φιλοσοφικό αριστούργημα του Μπέργκμαν που αναδεικνύει το ζητούμενο μέσα από την ανελέητη, σκληρή φωτογραφία του Σβεν Νίκβιστ. Το μυθοπλαστικό σύμπαν των ΄Ιζακσον – Μπέργκμαν θρυμματίζεται, η ευημερία μένει έρημη και ο μόνος τρόπος να επανασυγκοληθεί είναι βία που νομιμοποιείται και δικαιολογείται. Η σύμπτωση, οι αναλογίες με τον Κουρουσάουα , το τυχαίο και το απρόβλεπτο, το καταφύγιο που μετατρέπεται σε σφαγείο, δίνουν το gore στίγμα του Μπέργκμαν που αποδεικνύεται πρωτοπόρος του είδους με σκηνές χωρίς έλεος. Καθόλου τυχαίο που προέκυψαν δυό πολύ σκληρά σπλάτερ με τον ίδιο τίτλο «Το τελευταίο σπίτι αριστερά» στα 1972 από τον Γουές Κρέιβεν και στα 2009 από τον Ντένι Ηλιάδη.
Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση, όπου ο Αλέξης Δερμεντζόγλου θα αναλύσει το θέμα: «Ο Μπέργκμαν ανακαλύπτει την εφιαλτική πλευρά του».
Στους θεατές θα διανεμηθεί η κάτωθι κριτική του Χρήστου Μήτση από το ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ.
«Χριστιανική τραγωδία εκδίκησης σκηνοθετημένη με σοκαριστικό για την εποχή ρεαλισμό. Πρόκειται για την πιο σκληρή φιλοσοφική πραγματεία του Μπέργκμαν πάνω στην πίστη και το πρώτο από τα τρία συνολικά ξενόγλωσσα Όσκαρ της καριέρας του.
Στην απόλυτη δημιουργική ωριμότητά του, ο 42χρονος Ίνγκμαρ Μπέργκμαν κάνει ποδαρικό στη δεκαετία του '60 με μια ταινία εποχής της οποίας δεν υπογράφει κατ' εξαίρεση το σενάριο. Αυτό ανήκει στη συγγραφέα Ούλα Ίζακσον, με την οποία ο σκηνοθέτης είχε ξανασυνεργαστεί πριν δυο χρόνια για το "Στο Κατώφλι της Ζωής", και βασίζεται σε μια σουηδική λαϊκή μπαλάντα του 13ου αιώνα. Περιορίζοντας τις μελοδραματικές για τις μέρες μας υπερβολές της, το στόρι της Ίζακσον αφηγείται τον τραγικό θάνατο της Κάριν, νεαρής κόρης των εύπορων χωρικών Τόρε και Μαρέτα, οι οποίοι την στέλνουν μαζί με την ψυχοκόρη τους Ίνγκερι να πάει τα κεριά της πρωινής λειτουργίας στην εκκλησία. Η Κάριν όμως θα μείνει μόνη της στο δάσος, όπου δυο γιδοβοσκοί θα της επιτεθούν, θα τη βιάσουν και θα τη σκοτώσουν. Μαζί με το μικρό τους αδελφό, αυτοί θα καταφύγουν το βράδυ της ίδιας μέρας στο σπίτι της οικογένειας της κοπέλας, η μάνα της οποίας θα αναγνωρίσει το ματωμένο φόρεμά της.
Εκείνο το οποίο εντυπωσιάζει εξ αρχής σ' αυτό το σκοτεινό παραμύθι είναι ο τραχύς ρεαλισμός με τον οποίο ο Μπέργκμαν απεικονίζει το μεσαιωνικό ευρωπαϊκό βορρά. Αντανακλώντας τα ακατέργαστα συναισθήματα ανθρώπων που θα δοκιμαστούν ανελέητα για τα πιστεύω και τις αξίες τους (οι γονείς της Κάριν είναι πιστοί Χριστιανοί), τα ημιφωτισμένα εσωτερικά, τα γεμάτα κοντράστα κλόουζ απ και η λασπωμένη ύπαιθρος υποβάλλουν μια απειλητική, μακάβρια αίσθηση. Όταν η βία ξεσπάσει, λοιπόν, θα είναι απόλυτα δικαιολογημένη, σοκάροντας με την ωμότητά της (στην εποχή της η ταινία λογοκρίθηκε σε πολλές χώρες), αλλά και δίνοντας σ' αυτή τη χριστιανική αλληγορία μια βαθιά τραγική, υπαρξιακά συγκλονιστική διάσταση. Πρόκειται για την πιο σκληρή φιλοσοφική πραγματεία του Μπέργκμαν πάνω στην πίστη, την πρώτη του συνεργασία με τον διευθυντή φωτογραφίας - alter ego του Σβεν Νίκβιστ και το πρώτο από τα τρία συνολικά ξενόγλωσσα Όσκαρ της υπέρλαμπρης καριέρας του.