Το ανησυχητικό στη Θεσσαλονίκη δεν είναι ότι δεν γίνονται τα εκατοντάδες έργα που σχεδιάστηκαν, μελετήθηκαν ή απλώς εξαγγέλθηκαν κατά καιρούς από την κεντρική διοίκηση και την αυτοδιοίκηση ή όσα γίνονται υλοποιούνται με απίστευτα μεγάλη καθυστέρηση. Το ανησυχητικό στη Θεσσαλονίκη της κρίσης πια είναι ότι επιμένουμε να γίνουν τα ίδια έργα που θεωρούσαμε ότι έπρεπε να γίνουν στις εποχές που το χρήμα έρεε άφθονο.
Το πρόβλημα είναι ότι η Θεσσαλονίκη (και σε αυτή εντάσσω την ευρύτερη περιοχή κι όχι μόνο το δήμο) παρέμεινε κολλημένη δέκα, δεκαπέντε ή και είκοσι χρόνια πίσω. Όταν πραγματικά είχαμε ανάπτυξη, είχαμε επενδύσεις, είχαμε χρήματα να διατίθενται από διάφορες πηγές, έστω και με επίπλαστο τρόπο, έστω και αν αυτά ήταν... αέρας, δανεικά ή προϊόντα... αρπαχτής.
Δημιουργήθηκε μια «ατζέντα» απαραίτητων έργων για την περιοχή, την υιοθέτησαν πολλοί, ορισμένα έργα έγιναν σημαίες και πορευτήκαμε με την ιδέα ότι κάποτε θα γίνουν, κάποτε θα τελειώσουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Πράγματι η πορεία πήγαινε μέχρις ενός σημείου κάπως έτσι. Και πράγματι κάποια έργα τελικά έγιναν, δρομολογήθηκαν και γίνονται.
Αν όλα αυτά τα βάλουμε σε ένα πλαίσιο, αυτό των προγραμματικών περιόδων, τότε θα δούμε ότι όντως υπάρχει μια διασύνδεση. Διασύνδεση, η οποία όμως σταματά με το τέλος της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου. Και γι' αυτό ευθύνεται η κρίση. Με την έλευση της κρίσης τα πράγματα έγιναν πολύ πιο δύσκολα στην υλοποίηση των έργων. Ακόμη και των πιο απλών, ακόμη και των πιο φτηνών.
Πολιτεία και ΟΤΑ από την έναρξη της κρίσης επιχειρούν ως προτεραιότητα πλέον να κλείσουν τις τρύπες που επί χρόνια έμεναν κενές, αφού λεφτά υπήρχαν, αλλά και όσες προέκυψαν με τον περιορισμό των χρηματοδοτήσεων, με την ύφεση, με την έλλειψη ρευστότητας, με τα χρέη, με την αποεπένδυση και τα διαρκή λουκέτα.
Η κρίση, που πλέον μετρά οχτώ χρόνια και θα συνεχιστεί άγνωστο για πόσες δεκαετίες, δεν προσγείωσε μόνο τα όνειρα πολιτικών και αυτοδιοικητικών. Φαντάζει να έχουν μείνει κολλημένοι στις παλιές καλές εποχές και συνεχίζουν ακάθεκτοι τις εξαγγελίες, τις διεκδικήσεις, τους αγώνες.
Δήθεν σκέφτομαι. Διότι αν δεν έγιναν έργα όπως η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου της Θεσσαλονίκης από το Αγγελοχώρι ως τα Μάλγαρα το 2004 και το 2014 λυπάμαι που το λέω αλλά δε θα γίνουν ούτε το 2024. Κάποιες αναπλάσεις και σημειακές παρεμβάσεις που ξεκίνησαν μπορεί και να ολοκληρωθούν, όμως αυτό που φανταζόμασταν, ένα ενιαίο παραλιακό μέτωπο, μοναδικό για το μήκος του, φιλόξενο για τους πολίτες και ελκυστικό για τους επισκέπτες, κάπως πρέπει να το προσγειώσουμε.
Όπως πρέπει να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα σε σχέση με τον εξωτερικό περιφερειακό δακτύλιο, την υποθαλάσσια, το πρώτο λιμάνι των Βαλκανίων, το αεροδρόμιο των εκατομμυρίων αφίξεων μηνιαίως, τα 40 πάρκινγκ, τους ανισόπεδους κόμβους και τις αερογέφυρες εντός αστικού ιστού κτλ.
Αντί λοιπόν να προσαρμοζόμαστε, όπως θα ήταν φυσιολογικό, λόγω κρίσης (που μας δίνει και ένα αδιαμφισβήτητο επιχείρημα, το οποίο καλύπτει εύκολα και διαχρονικές ανικανότητες και ολιγωρίες) εμείς επιμένουμε να πουλάμε στον κόσμο όνειρα. Γιατί;
Φανταστείτε κάποιον να πάει να διεκδικήσει τη δημαρχία της Θεσσαλονίκης δίνοντας στον κόσμο μια ατζέντα χωρίς κάποια έργα βιτρίνας. Έχει ελπίδες να εκλεγεί; Αφού μας αρέσει όλους το παραμύθι... Αν δε σου πουλήσει κάποιος εκατό εκατομμύρια τουρίστες να καταναλώνουν σαν μανιακοί μέχρι και τις κατσαρίδες της Τσιμισκή τον ψηφίζεις; Αφού έτσι μάθαμε.
Κάθε υποψήφιος με μια ατζέντα σοβαρή που περιέχει πέντε εφικτά και υλοποιήσιμα έργα, χρήσιμα για την καθημερινότητα και την πρόοδο της πόλης του δεν μπορεί να εκλεγεί εξαιτίας της νοοτροπίας που καλλιεργήθηκε στους πολίτες επί δεκαετίες. Να ζουν με τα ψέματα. Αν δεν τον φλομώσεις τον άλλο στο ψέμα δεν σε ψηφίζει.
Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά όσοι κατεβαίνουν υποψήφιοι και γι' αυτό δίνουν στο λαό αυτό που ζητά. Όπως τα ΜΜΕ τα επικρίνει ο κόσμος για το σεξισμό που αναπαράγουν, για το αίμα και τη βία, για τη διαστρέβλωση κάποιες φορές της πραγματικότητας (μέσω της υπερβολής) και έχει εθιστεί στο προϊόν τους, έτσι γίνεται και με την πολιτική. Όλοι βρίζουν τους ψεύτες πολιτικούς και αυτοδιοικητικούς και αν κάποιος τους μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας δε θέλουν ούτε να τον βλέπουν.
Α, και υπάρχει πάντα η εύκολη δικαιολογία του μη χείρον βέλτιστον...
Τουλάχιστον αφού αποφασίζουμε να ζήσουμε με το ψέμα ας μην γκρινιάζουμε. Και τελεφερίκ θα γίνουν και αερόστατα θα πετάνε και αεροδρόμιο στα Κουφάλια βλέπω και το Σέιχ Σου τριπλάσιο και γέφυρα τύπου Σαν Φρανσίσκο που συνδέει το Αγγελοχώρι με το Καλοχώρι και υποθαλάσσιες και Βαρδάρι με πέντε έξι γέφυρες τη μια πάνω από την άλλη και τεχνητές νησίδες μπροστά από το άγαλμα του Μεγαλέξανδρου και δέκα χιλιάδες σκαφάρες στις μαρίνες της παραλίας και γιοτ στο Δενδροπόταμο και ουρανοξύστες στους Λαχανόκηπους και ποταμόπλοια στον Αξιό, μη σας πω και παραθαλάσσιο τον Μαραντόνα στη Χαλκηδόνα...
Θα με ρωτήσετε τι ήπια και τα γράφω ή μήπως θέλετε να ανατρέξουμε στους... σχεδιασμούς εκείνων που ψηφίζετε και στις κατά καιρούς εξαγγελίες τους;
Και κάτι ακόμη, που μου το επισημαίνει τακτικά πολιτικός, με εμπειρία και στην αυτοδιοίκηση, που είναι καθημερινός συνομιλητής μου: «Σκέφτηκες ποτέ εάν γίνονταν όλα αυτά τα έργα με ποια διεκδίκηση θα κατέβαιναν υποψήφιοι οι δήμαρχοι; Δε θα είχαν τι να εξαγγείλουν». Αυτή είναι η εξήγηση σε ένα άλλο θέμα: Γιατί τελικά δεν γίνονται (ή εμποδίζουν κάποιοι να γίνουν) τα έργα που ξεκινούν και σέρνονται τόσα και τόσα χρόνια...