Μπροστά στο δίλημμα «αγορά ή ενοικίαση κατοικίας» βρίσκονται χιλιάδες νοικοκυριά στη Θεσσαλονίκη που βλέποντας την έλλειψη ακινήτων σε συνδυασμό με τις υψηλές αιτούμενες τιμές πώλησης, οδηγούνται συχνά σε μεταστροφή έναντι της αρχικής τους σκέψης για την απόκτηση κατοικίας, επιλέγοντας, τελικά - συχνά με βαριά καρδιά - τη μίσθωση.
Με δεδομένο πως η στέγαση αποτελεί την, πλέον, αδήριτη ανάγκη για κάθε νοικοκυριό, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ενδιαφερόμενοι αγοραστές αντιμετωπίζοντας δυσκολίες στην εύρεση κατοικίας που να τους ικανοποιεί, διαπιστώνοντας, μάλιστα, πως η ποιότητα των προσφερόμενων ακινήτων σε σχέση με την ζητούμενη τιμή πώλησης, δεν συμβαδίζουν, στρέφονται αναγκαστικά στη μίσθωση κατοικιών.
Ωστόσο η επιλογή της ενοικίασης έχει το σημαντικό αβαντάζ ότι δεν δεσμεύονται σε ένα ακίνητο αρκετές δεκάδες, σε κάποιες περιπτώσεις εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για την αγορά μιας κατοικίας, που, συχνά, αποτελεί λύση ανάγκης, καθώς δεν πληροί τις απαιτήσεις του αγοραστή.
Όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, πολλά από τα υφιστάμενα διαμερίσματα, ηλικίας άνω των 30 ετών, πωλούνται, συχνά, σε τιμές πολύ κοντά με εκείνες μιας νεόδμητης κατοικίας, π.χ. μόλις 10-15% φθηνότερα και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και παρόμοιες με ενός καινούργιου διαμερίσματος, ιδίως αν έχει πραγματοποιηθεί κάποια ανακαίνιση. Η εικόνα αυτή δημιουργεί στρέβλωση στην αγορά.
Την ίδια στιγμή και οι τιμές ενοικίασης ακολουθούν μια πορεία που συχνά τρομάζει τους ενοικιαστές.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ακινήτου στην ανατολική Θεσσαλονίκη, για το οποίο ο μισθωτής του κατέβαλε ενοίκιο 450 ευρώ, ωστόσο, λίγο, πριν τη λήξη του συμβολαίου ενημερώθηκε για την πρόθεση του ιδιοκτήτη να το αυξήσει στα 700 ευρώ. Ο μισθωτής αποχώρησε από την κατοικία, μόλις έληξε το μισθωτήριο, η οποία νοικιάστηκε, τελικά, στα 800 ευρώ. Το παραπάνω παράδειγμα, που δεν αποτελεί τη μοναδική περίπτωση, είναι ενδεικτικό τού τι συμβαίνει στην αγορά κατοικίας, που φαίνεται να βρίσκεται στο «απόγειό» της, την ώρα που ο προβληματισμός, για το τι μέλλει γενέσθαι, εντείνεται.
Έρχεται διόρθωση τιμών
Σε αυτό που συμφωνούν εκπρόσωποι της αγοράς ακινήτων είναι πως διαγράφονται σημαντικές πιθανότητες διόρθωσης των τιμών πώλησης κατοικιών από το 2026 και μετά, έχοντας ως δεδομένο ότι οι παράγοντες που προκάλεσαν και συντήρησαν τους υψηλούς ρυθμούς ανόδου, αρχίζουν να υποχωρούν. «Θα δούμε να μην καταγράφονται αλόγιστες αυξήσεις, ενδεχομένως οι αυξήσεις να βαίνουν μειούμενες σε σχέση με τη σημερινή εικόνα. Το πρόγραμμα "Σπίτι Μου" και η Golden Visa, ενίσχυσαν τη ζήτηση ακινήτων. Αποτελούν, μάλιστα, τις δυο βασικές παραμέτρους που συνέβαλαν, το τελευταίο διάστημα, στην αύξηση των τιμών πώλησης κατοικίας, που ούτως ή άλλως βρισκόταν σε ανοδική τροχιά» σημειώνει μιλώντας στη Voria.gr, o Στέλιος Καραπιπέρης, οικονομολόγος MBA, επικεφαλής του τομέα ερευνών και διαπραγματεύσεων του γραφείου Θεσσαλονίκης της Δανός| An alliance member of BNP PARIBAS Real Estate.
Όπως εξηγεί ο κ. Καραπιπέρης «το στεγαστικό πρόγραμμα "Σπίτι Μου" οδήγησε πολύ κόσμο στην αναζήτηση κατοικίας. Η αυξημένη ζήτηση ώθησε προς τα πάνω τις τιμές, συμπαρασύροντας και τις τιμές ενοικίασης των κατοικιών».
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς ακινήτων, χωρίς το "Σπίτι Μου" - είχε συζητηθεί έντονα πως κατά τη διάρκεια της 89ης ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός θα ανακοίνωνε το Νο 3 του προγράμματος κάτι που δεν έγινε τελικά - το οποίο ενίσχυσε τις υφιστάμενες στρεβλώσεις των τιμών, αλλά και με δεδομένο ότι ήδη η επενδυτική δραστηριότητα από το εξωτερικό, αρχίζει να επιστρέφει σε πιο φυσιολογικά επίπεδα -μετά την έξαρση της τελευταίας διετίας-, το επόμενο έτος δεν αποκλείεται να σηματοδοτήσει το σημείο καμπής στην κτηματαγορά, έπειτα από οκτώ διαδοχικά έτη ανόδου των αξιών.
Έλλειμα προσφοράς
Αξίζει να σημειωθεί πως στην αύξηση των τιμών καθοριστικός παράγοντας είναι το έλλειμμα οικιστικού αποθέματος, που καταγράφεται στη Θεσσαλονίκη. Το πρόβλημα επιτείνει το… έμφραγμα που προκάλεσε στην οικοδομική δραστηριότητα η απόφαση του ΣτΕ για τα μπόνους δόμησης, με αποτέλεσμα να παγώσουν οι οικοδομές πανελλαδικά για μήνες. Εφόσον ομαλοποιηθεί η κατάσταση, εκτιμάται πως θα επέλθει διόρθωση στην αγορά, ιδίως σε ό,τι αφορά τις ζητούμενες τιμές των μεταχειρισμένων και παλιότερων κατοικιών.
Καθοριστικής σημασίας παράμετρος είναι αν και κατά πόσο άμεσα θα πέσει στην αγορά το απόθεμα που έχουν συγκεντρώσει οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και οι τράπεζες, ζήτημα για το οποίο έχει χυθεί πολύ μελάνι, έχουν πραγματοποιηθεί συζητήσεις επί συζητήσεων, χωρίς όμως να διαφαίνεται στον ορίζοντα κάποια εξέλιξη