Του Νίκου Κουρέτα*
Έρχεται η στιγμή που το Μετρό θα ενταχθεί στην καθημερινότητα της πόλης και των πολιτών. Για πρώτη φορά η Θεσσαλονίκη θα αποκτήσει ένα μέσο μαζικής μεταφοράς αποδοτικό, μιας και μεταφέρει περισσότερους επιβάτες από λεωφορεία και αυτοκίνητα σε μικρές αποστάσεις με μεγάλη ταχύτητα. Ένα μέσο αξιόπιστο, ώστε οι επιβάτες να μπορούν πάντα να υπολογίζουν ότι θα φτάσουν στον προορισμό τους εγκαίρως. Με μέση ταχύτητα 30-40 km/h και μέγιστη τα 80Km/h, οι επιβάτες θα μετακινούνται σε μεγάλες αποστάσεις γρήγορα και εύκολα. Αποτελεσματικό, με ποσοστά απόδοσης των δρομολογίων στην ώρα τους άνω του 99% σε πολλές μεγαλουπόλεις. Ασφαλές, με τη χρήση των πλέον καινοτόμων συστημάτων παγκοσμίως. Φιλικό στο περιβάλλον, μιας και κινείται αποκλειστικά με ηλεκτρική ενέργεια με αποτέλεσμα τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα κατά 137.000 τόνους ετησίως.
Διαβάστε την έντυπη Voria σε ψηφιακή μορφή εδώ
Η λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης θα συνδυαστεί με τον ανασχεδιασμό των λεωφορειακών γραμμών της πόλης, έτσι ώστε το σύνολο των μέσων μαζικής μεταφοράς να λειτουργούν συνδυαστικά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η πρώτη περίοδος λειτουργίας του Μετρό και η κυκλοφορία των 110 σύγχρονων ηλεκτρικών λεωφορείων στους δρόμους της Θεσσαλονίκης είναι δυνατόν να διαμορφώσουν νέες συγκοινωνιακές συνθήκες και υπό προϋποθέσεις να οδηγήσουν σε άλμα του ποσοστού χρήσης της δημόσιας συγκοινωνίας, από το 15% που είναι σήμερα στο 50%. Για να μπορέσει δε να λειτουργήσει ομαλά το νέο μέσο με τα λεωφορεία ετοιμάζεται η «διαλειτουργικότητα», δηλαδή ο επιβάτης θα κινείται με ένα κοινό εισιτήριο από μέσο σε μέσο. Πρόκειται για μια ουσιαστική μετάβαση στη βιώσιμη αστική κινητικότητα, για μια κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση του κέντρου της Θεσσαλονίκης και για μια σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της.
Η κατασκευή του έργου του Μετρό έχει συμβάλει πολλαπλώς στην αναβάθμιση - ανάπλαση των περιοχών πέριξ των σταθμών του και στην αξία των ακινήτων που βρίσκονται σε ακτίνα ακόμα και μέχρι 500 μέτρων από αυτούς. Ταυτόχρονα επιλύει ένα χρόνιο αίτημα του Δήμου Θεσσαλονίκης και των κατοίκων της πόλης που είναι η διάνοιξη της οδού Ψελλού και η ανάπλαση της ευρύτερης περιοχής του σταθμού Νέα Ελβετία, όπου θα γίνεται μετεπιβίβαση των πολιτών στους συρμούς του μετρό από ΙΧ αυτοκίνητα και αστικά λεωφορεία.
Με το Μετρό η Θεσσαλονίκη εντάσσεται στο δίκτυο των «έξυπνων πόλεων» και στον τομέα των μεταφορών. Σε αυτές δηλαδή που χρησιμοποιούν την εφαρμογή τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των πολιτών και των επισκεπτών της, μέσω της ευρείας χρήσης αισθητήρων Internet of Things και Big Data για τη συλλογή και ανάλυση της τεράστιας ποσότητας των δεδομένων που απαιτούνται για τη βέλτιστη διαχείριση όλων των διαθέσιμων πόρων.
Όσον αφορά το Μετρό, η έξυπνη διαχείριση των συστημάτων και των τρένων μελετάται και εφαρμόζεται σε κάθε ένα από τα κρίσιμα συστήματα (Σηματοδότηση, Έλξη, Αερισμός σηράγγων, Συστήματα Επιτήρησης & Ελέγχου, καθώς και στα ίδια τα τρένα που είναι αυτόματα χωρίς οδηγό), χωρίς τη χρήση ΑΙ, αλλά με παρόμοιους αλγόριθμους, με σκοπό τη μεγιστοποίηση της ασφάλειας και την εξοικονόμηση ενέργειας.
Η γραμμή του Μετρό θα αποτελέσει έναν νέο, παγκόσμιο πολιτιστικό προορισμό. Η πορεία του διασχίζει το κέντρο της πόλης, ακολουθεί τον άξονα του κυριότερου δρόμου του πολεοδομικού ιστού της αρχαίας πόλης που πλαισιωνόταν με κιονοστοιχίες και στοές, είχε οδόστρωμα πλάτους 16μ, ξεκινούσε από τη Χρυσή Πύλη, τη σημερινή πλατεία Βαρδαρίου και κατέληγε στην Κασσανδριωτική Πύλη, στη σημερινή Πλατεία Σιντριβανίου. Σε όλη αυτή την περιοχή οι εργασίες κατασκευής των σταθμών του Μετρό έφεραν στο φως αρχαιότητες που ανήκουν σε διάφορες χρονικές περιόδους, με πιο σημαντικές αυτές που βρέθηκαν στους σταθμούς Βενιζέλου και Αγίας Σοφίας. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να πραγματοποιηθεί η μεγαλύτερη αρχαιολογική ανασκαφή που συντελέστηκε ποτέ στη Β. Ελλάδα, καλύπτοντας επιφάνεια 20.000 τ.μ. και φέρνοντας στο φως 130.000 αρχαιολογικά ευρήματα. Πολλά από αυτά τα ευρήματα θα εκτίθενται σε ειδικές προθήκες στους σταθμούς του Μετρό. Σημειώνεται ότι ο σταθμός Βενιζέλου είναι ο μοναδικός σταθμός στον κόσμο που έχει υπόγειο αρχαιολογικό χώρο σε τέτοια έκταση και στη θέση ακριβώς που βρέθηκε.
Καταληκτικά, η λειτουργία του μετρό, πέρα από την ανακούφιση του σημαντικού κυκλοφοριακού προβλήματος που αντιμετωπίζει η πόλη και την εξυπηρέτηση των πολιτών, εργαζομένων και επισκεπτών, με μετακινήσεις που εξασφαλίζουν ασφάλεια, ακρίβεια, συνέπεια και ταχύτητα σε ιδανικές συνθήκες, θα αφήσει στην πόλη της Θεσσαλονίκης ένα πολύ σημαντικό θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και μια μοναδική πολιτιστική κληρονομιά.
*Ο Νίκος Κουρέτας είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικό Μετρό ΑΕ