Η ολοκλήρωση της κυβερνητικής παρουσίας στην 88η ΔΕΘ με τη χτεσινή συνέντευξη τύπου του πρωθυπουργού δίνει την ευκαιρία για μια σειρά από συμπεράσματα, τα οποία δεν θα μας αφήσουν αδιάφορους στο μέλλον και σχετίζονται με την πολιτική συγκυρία, αλλά και με τις μελλοντικές εξελίξεις.
Προτού φτάσω στα απόνερα της συνέντευξης τύπου, που είναι και το πιο φρέσκο από τα... κουλούρια να κάνω εν τάχει μια σύνοψη της κυβερνητικής παρουσίας στην 88η ΔΕΘ.
Πρώτον ο πρωθυπουργός επέλεξε να κάνει δέκα μέρες πριν τα εγκαίνια τις όποιες ανακοινώσεις για τη Θεσσαλονίκη. Με εμφατικό τρόπο, με τρόπο που θα τον ζηλεύαμε στο παρελθόν και όλοι θα λέγαμε γιατί να μην αφιερώνει η κυβέρνηση μια μέρα για να εξηγήσει αναλυτικά στον κόσμο τι κάνει για τη Θεσσαλονίκη και ποιο είναι το σχέδιό της για την πόλη. Η εκδήλωση του Μεγάρου Μουσικής, που ο Μητσοτάκης έφερε όλους τους συναρμόδιους υπουργούς και τους έβαλε να μας πουν τι έκαναν, τι κάνουν και τι θα κάνουν για την πόλη και την ευρύτερη περιοχή ήταν εξαιρετικά επιτυχημένη. Έκλεισε δε εγκαίρως το κεφάλαιο Θεσσαλονίκη στη ΔΕΘ. Μακάρι η φετινή επιλογή να καθιερωθεί, διότι δίνει και νόημα στις συναντήσεις του πρωθυπουργού με τους φορείς.
Δεύτερον βγάζοντας από τη μέση τα ζητήματα της Θεσσαλονίκης δόθηκε η ευκαιρία η ΔΕΘ να αποτελέσει το βήμα για την εξαγγελία των οικονομικών μέτρων, που άλλωστε είναι στο επίκεντρο και δεν θόλωσε το μήνυμα. Το θέλουμε θεωρώ αυτό στην κεντρική ομιλία του πρωθυπουργού στα εγκαίνια της ΔΕΘ. Να επικεντρωθούμε στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, να ακούσουμε μέτρα (ακούσαμε φέτος 45), προτάσεις, αξιολογήσεις και τις όποιες εξαγγελίες. Επειδή αυτά όλα αφορούν σε όλη τη χώρα, η ΔΕΘ παύει έτσι να είναι μια τοπική (παρότι στο όνομά της είναι διεθνής) έκθεση και λαμβάνει τον υπερτοπικό, πανελλαδικό και διεθνή χαρακτήρα που της αρμόζει.
Τρίτον το παλιό αίτημα πολλών να διαχωριστεί το πολιτικό σκέλος από τα εκθεσιακά υφίσταται. Μπορεί να μην είναι αίτημα λόγω της ανυπαρξίας της αντιπολίτευσης, πλην όμως όταν επανέλθουν οι πολιτικές αντιπαραθέσεις, όταν δηλαδή συνέλθουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, θα επανακάμψει το αίτημα. Ο πρωθυπουργός επέλεξε λοιπόν αντί να πάει σε πολιτικά φόρουμ, σε ξενοδοχεία εκτός εκθεσιακού κέντρου και άλλες ιδέες του παρελθόντος, να δώσει το πολιτικό στίγμα στη συνέντευξη τύπου. Είναι μια λύση για τον διαχωρισμό του τριπλού χαρακτήρα της ΔΕΘ κάθε χρόνο...
Και πάμε τώρα στη χτεσινή συνέντευξη τύπου.
Τα 45 μέτρα, που αφορούσαν όχι μόνο την οικονομία, αλλά το σύνολο της κυβερνητικής πολιτικής με επίκεντρο τα οικονομικά ζητήματα και τα θέματα καθημερινότητας, που επίσης εν πολλοίς εξαρτώνται από τα οικονομικά ήταν ξεκάθαρα. Χρειάστηκε ο πρωθυπουργός στις σχετικές ερωτήσεις να δώσει ορισμένες διευκρινίσεις.
Το γεγονός ότι ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης δεν έκανε παρά ήσσονος σημασίας αναφορές στα τεκταινόμενα στα κόμματα της αντιπολίτευσης στην ομιλία του Σαββάτου και ότι έδειξε να μην τον αφορούν ή τέλος πάντων να αποφεύγει τον σχολιασμό, αφού τον βολεύει η εσωστρέφειά τους, η σφαγή στα δυο μεγαλύτερα αντιπολιτευτικά κόμματα και οι χαμηλές πτήσεις με τον κατακερματισμό στα δεξιά της ΝΔ, δεν επέτρεψε και πολλή πολιτική συζήτηση στη συνέντευξη τύπου.
Οι λίγες ερωτήσεις από τα λίγα μέσα της Θεσσαλονίκης είχαν ως αποτέλεσμα να μην είναι η πόλη πρωταγωνίστρια ούτε στη χτεσινή συνέντευξη τύπου. Και μάλιστα εδώ θα ήθελα να επισημάνω ως συμμετέχων στη συνέντευξη τύπου ότι θα μπορούσε η κυβέρνηση να σκεφτεί να συμπληρώσει την εκδήλωση του Μεγάρου Μουσικής με μια συνέντευξη τύπου σε δημοσιογράφους από τη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία, ώστε εκεί να τίθενται τα ζητήματα της πόλης και της ευρύτερης περιοχής και να ξεμπερδεύει με γκρίνιες, με μουρμούρα και με όλα όσα συνοδεύουν την καθιερωμένη συνέντευξη τύπου. Θα απάλλασσε κι εμάς τους δημοσιογράφους των τοπικών ΜΜΕ από την ανάγκη στην κεντρική και πανελλαδικώς μεταδιδόμενη συνέντευξη τύπου της ΔΕΘ να βάλουμε ερωτήσεις συναφείς με την τοπική ατζέντα στον πρωθυπουργό, αλλά να τον ρωτήσουμε για πολιτικά και οικονομικά θέματα της κεντρικής πολιτικής σκηνής, που αφορούν σε όλη τη χώρα, σε όλους τους πολίτες.
Ελλείψει σοβαρής πολιτικής επικαιρότητας, ούτε οι αναφορές στα ελληνοτουρκικά, ούτε οι αναφορές στην εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας (ο κ. Μητσοτάκης επέμεινε στο άνοιγμα της συζήτησης από το νέο έτος), ούτε η απουσία των πρώην (Καραμανλή και Σαμαρά) από την ομιλία των εγκαινίων, ούτε καν οι αναφορές στο πολιτικό μέλλον του ιδίου στάθηκαν ικανές να δώσουν μεγάλο ενδιαφέρον στη χτεσινή συνέντευξη τύπου.
Ουσιαστική ήταν. Ειδήσεις δεν είχε και ήταν άνευρη. Αυτά, σε συνδυασμό με την επιλογή που έγινε για την κεντρική ομιλία του Σαββάτου και την ατζέντα που έβαλε ο πρωθυπουργός (τα ανέλυσα αυτά σε χτεσινό κείμενο), οδήγησαν ορισμένους να πουν ότι τελικά ο Μητσοτάκης και η κυβέρνηση είναι κουρασμένοι.
Στην ουσία ο Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του ασχολούνται με το έργο τους και έχουν βάλει στόχο να πετύχουν όσα έχουν εξαγγείλει σε ετήσια βάση και με ορίζοντα την τριετία. Στρώνουν δηλαδή το δρόμο για τις επόμενες εθνικές εκλογές, όπου – εφόσον κάνουν τη δουλειά – θα έχουν μια γεμάτη ατζέντα με απτά έργα για να πείσουν τους πολίτες να τους εμπιστευτούν και πάλι.
«Εφικτός στόχος η αυτοδυναμία»
Μένω σε κάτι που είπε χτες ο πρωθυπουργός και πέρασε στα ψιλά. Είπε ότι η αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές δεν είναι ανέφικτος στόχος. Και νομίζω αυτός είναι ο στόχος που έχει θέσει ο πρωθυπουργός. Να κερδίσει και τις επόμενες εθνικές εκλογές με ποσοστό αυτοδυναμίας.
Μπορεί οι δημοσκοπήσεις σήμερα να απέχουν πολύ από αυτό το στόχο, πλην όμως έχουμε μπροστά μας τρία χρόνια για να το γυρίσει. Και τρία χρόνια, όπως είπε και ο πρωθυπουργός, είναι πολύς χρόνος πολιτικά.
Με ποιον αναμετράται ο πρωθυπουργός και η ΝΔ; Με τον εαυτό τους. Ο κόσμος εκφράζει δυσαρέσκεια για κάποιες επιλογές τους. Λένε πήραν το μήνυμα των ευρωεκλογών. Αν το αποδείξουν στην πράξη (τον χρόνο τον έχουν...), τότε ο κόσμος θα γυρίσει. Και μάλιστα εύκολα. Διότι ένα μέρος του κόσμου μπορεί να έφυγε, αλλά δεν πήγε κάπου αλλού. Και πού να πάει;
Έτσι όπως πηγαίνουν τα πράγματα η ΝΔ θα στοχεύσει όχι στην επιστροφή όσων έχασε στις ευρωεκλογές, αλλά και σε νέες ψήφους από κόσμο που επέλεξε τα κόμματα της σπαρασσόμενης αντιπολίτευσης.
Συνεπώς ο στόχος της αυτοδυναμίας μπορεί να είναι ή να γίνει εφικτός.
Η αλήθεια είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη φετινή ΔΕΘ είχε την ευκαιρία για το one man show, αλλά επέλεξε να κρατήσει την μπάλα χαμηλά. Και δεν το έκανε λόγω λουμπάγκο, αλλά συνειδητά. Επειδή κι ο ίδιος γνωρίζει ότι παίζει μπάλα μόνος προς το παρόν και πρέπει να συνομιλεί με την κοινωνία κι όχι να μπαίνει σε αχρείαστες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Με ποιον άλλωστε; Ο ίδιος είπε ευθέως ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εναλλακτική απέναντι στην πρόταση διακυβέρνησης της ΝΔ, που εφαρμόζεται στην πράξη. Άρα αναμετράται με τον εαυτό του. Κι αυτή είναι μια συνθήκη εξαιρετικά δύσκολη και με πολλούς κινδύνους να ελλοχεύουν. Με πρώτους την κούραση, τη χαλάρωση κτλ. Δηλαδή η κυβέρνηση και η ΝΔ κινδυνεύουν να ατονίσει το σύνθημα της φετινής ΔΕΘ: "πιο δίκαια, πιο γρήγορα, πιο αποτελεσματικά".
Αφορά την κοινωνία ότι δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι σε αυτή που έχει ο Μητσοτάκης; Θα έπρεπε, αλλά προφανώς όχι. Διότι έχει αποδομήσει τα κόμματα, επειδή τα ίδια τα κόμματα δεν έχουν την υπόσταση που θα έπρεπε. Ποια είναι η κυβερνητική πρόταση της αντιπολίτευσης, ποια είναι η εναλλακτική, ποιος είναι αυτός που θα την εφαρμόσει;
Ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη τύπου είπε ότι η αξιωματική αντιπολίτευση δεν καταθέτει κάποια πολιτική πρόταση και ασχολείται με την παραπολιτική, ευρισκόμενη σε ένα σπιράλ εσωστρέφειας και πλέον ψάχνει και για αρχηγό, ενώ το ΠΑΣΟΚ επίσης ψάχνει για αρχηγό, βάζοντας κάποια πολιτικά ζητήματα, πολλά από τα οποία καλύπτει η κυβερνητική πρόταση, παρότι τα καταψηφίζουν οι βουλευτές του. Τα υπόλοιπα κόμματα βλέψεις διακυβέρνησης δεν έχουν, οπότε...
Οπότε ο Μητσοτάκης προβάλλει το έργο του, τη συνέπεια λόγων και πράξεων, τη σταθερότητα και τον μονόδρομο στη διακυβέρνηση της χώρας, για να μην επιστρέψουμε σε εποχές χάους και αδόκιμων κυβερνητικών συνεργασιών, που αποδείχτηκαν κατώτερες των περιστάσεων και των αναγκών. Εξάλλου και το άνευρο της φετινής παρουσίας έχει κι αυτό τη σημασία του: δείχνει σταθερότητα και σιγουριά. Έτσι, κάνει το αυτονόητο: παλεύει τη φθορά της πολυετούς εξουσίας με απαντήσεις στις ανάγκες της κοινωνίας. Συνομιλεί με τους πολίτες, βλέπει τα προβλήματα και προσπαθεί να τα λύσει, επιμένοντας στις μεταρρυθμίσεις, επιμένοντας να είναι ένας χρήσιμος πρωθυπουργός. Από τη μια είναι μια πολυτέλεια που δεν την είχαν πολλοί στο παρελθόν. Από την άλλη την αναγκαία πίεση πρέπει να την ασκεί ο ίδιος στον εαυτό του και την κυβέρνησή του, κάτι που δεν είναι και τόσο εύκολο. Σε κάθε περίπτωση έχει και το καρπούζι και το μαχαίρι...