Για τη Θεσσαλονίκη το 2024 εξελίχθηκε σε σημαντική χρονιά, κάτι που έχει αντίκτυπο στις προοπτικές της πόλης για το 2025, το οποίο ξεκινάει με αρκετή αισιοδοξία σε συλλογικό επίπεδο πόλης. Οι βασικές εξελίξεις της περασμένης χρονιάς, που αναμένεται να επηρεάσουν και το 2025 είναι οι ακόλουθες:
Πρώτον, η ολοκλήρωση και κυκλοφορία της βασικής γραμμής του μετρό πριν από έναν μήνα επηρεάζει ήδη θετικά τη λειτουργία του κέντρου και το κυκλοφοριακό της πόλης. Επισήμως το έχουν χρησιμοποιήσει ένα εκατομμύριο επιβάτες και η μείωση των ΙΧ στο κέντρο έφτασε στο 15%. Ταυτόχρονα, η ολοκλήρωση ενός μεγάλου έργου λειτούργησε συμβολικά, αφού έσπασε την κατάρα των εκκρεμοτήτων, σε μια πόλη που δεκαετίες τώρα πορεύεται κατά βάσιν μέσω… εκκρεμοτήτων. Λειτουργεί, δηλαδή, για την ψυχολογική τόνωση της τοπικής κοινωνίας.
Δεύτερον, η αλλαγή σκυτάλης σχεδόν σε όλα τα βασικά πόστα της πόλης φέρνει εξ’ ορισμού έναν νέο αέρα στα πράγματα. Νέος δήμαρχος Θεσσαλονίκης, νέα περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, νέες πρυτανικές αρχές στα τρία πανεπιστήμια της πόλης, νέος Μητροπολίτης, νέος πολιτικός προϊστάμενος με έδρα τη Θεσσαλονίκη και αρμοδιότητα τη Μακεδονία και τη Θράκη. Επίσης, στα δύο από τα τρία Επιμελητήρια, στο Επαγγελματικό και στο Βιοτεχνικό, εξελέγησαν νέοι πρόεδροι. Λογικά όλοι αυτοί μέσα στο 2025 είτε θα αρχίσουν να αφήνουν το δικό τους αποτύπωμα είτε θα παρουσιάσουν τις πρώτες τους ιδέες για την πόλη.
Με αυτά τα δεδομένα στο ερώτημα «τι περιμένει η Θεσσαλονίκη το 2025;» υπάρχουν μερικές σαφείς απαντήσεις και ορισμένες αόριστες εικασίες. Σε επίπεδο έργων μία θεωρητικώς σίγουρη προοπτική είναι η βελτίωση των αστικών συγκοινωνιών της πόλης, με έργα συμπληρωματικά προς στη βασική γραμμή του μετρό. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει δεσμευθεί πως μέχρι το τέλος του 2025 θα έχει ολοκληρωθεί η πρώτη επέκταση του μετρό προς την ανατολική πλευρά του πολεοδομικού συγκροτήματος. Οι συρμοί προς Καλαμαριά και Μίκρα θα έχουν δρομολογηθεί, κάτι που αναμένεται να ελαφρύνει ακόμη περισσότερο το κυκλοφοριακό και να εξυπηρετήσει καθοριστικά τον πολυπληθέστερο δήμο της ανατολικής Θεσσαλονίκης. Στο ίδιο πλέγμα έργων μέσα στο 2025 θα έχει διαπλατυνθεί ο οδός Πόντου στην Καλαμαριά, θα έχουν δημιουργηθεί διευρυμένοι χώροι στάθμευσης τόσο στη Νέα Ελβετία, όσο και στη Μίκρα, ενώ θα έχει ολοκληρωθεί η αναδιάταξη των δρομολογίων του ΟΑΣΘ, ώστε να λειτουργούν συμπληρωματικά με το μετρό, αλλά και θα έχει καθιερωθεί -μέχρι τον Ιούνιο- το ενιαίο εισιτήριο που θα ισχύει και στο μετρό και στα λεωφορεία του ΟΑΣΘ.
Τι άλλο περιμένουμε με σχετική βεβαιότητα να συμβεί; Να ξεκινήσει η επέκταση της 6ης προβλήτας της ΟΛΘ ΑΕ, κάτι απολύτως απαραίτητο για την ουσιαστική αναβάθμιση και την αύξηση της φέρουσας ικανότητας του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για έργο που επρόκειτο να έχει ολοκληρωθεί το 2023, αλλά ούτε καν έχει ξεκινήσει, κάτι που οι εμπλεκόμενοι διαβεβαιώνουν ότι θα συμβεί εντός του 2025. Παράλληλα εκκρεμούν τόσο η οδική, όσο και η σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού με τα βασικά δίκτυα της χώρας, που αναμένεται να προωθηθούν λιγότερο ή περισσότερο αποφασιστικά φέτος.
Στο ευρύτερο πλαίσιο ανάδειξης της Θεσσαλονίκης σε σημαντικό διαμετακομιστικό κέντρο στα Βαλκάνια και την ευρύτερη Νοτιοανατολική Μεσόγειο κομβικός είναι ο ρόλος των εμπορευματικών κέντρων, με κυριότερο λόγω μεγέθους το πρώην στρατόπεδο Γκόνου. Θεωρητικά ενδιαφερόμενοι υπάρχουν, πιθανότατα μέσα στη χρονιά θα βγει στον αέρα ο σχετικός διαγωνισμός, αλλά μάλλον είναι πολύ νωρίς για να μιλάμε με πρακτικούς όρους. Έτσι κι αλλιώς χωρίς την επέκταση της 6ης προβλήτας του λιμανιού οι υποδομές στα logistics της Θεσσαλονίκης έχουν συγκεκριμένες δυνατότητες και ελάχιστο περιθώριο ανάπτυξης.
Για την ανάπλαση της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης και την ενοποίηση του παραλιακού μετώπου από το Καλοχώρι μέχρι το Αγγελοχώρι αναμένονται τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα, που θα καθορίζουν τις χρήσεις γης. Έτσι θα μπει στην τελική ευθεία ο σχεδιασμός των δύο αυτών εμβληματικών έργων, που με βάση ένα χρονοδιάγραμμα «στο περίπου» θα έχουν υλοποιηθεί μέχρι το 2030 ή 2031. Σε κάθε περίπτωση το 2025 θεωρείται καθοριστικό, αφού η αρχή -εάν υποθέσουμε ότι ένα Π.Δ. συνιστά μια κάποια αρχή- (πρέπει να) είναι το ήμισυ του παντός.
Στο πεδίο των ηπιότερων παρεμβάσεων η Θεσσαλονίκη για το 2025 έχει να περιμένει αρκετά πράγματα, με βάση τις εξαγγελίες. Η καθαριότητα, που αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα για την πόλη και μόνιμο βραχνά για τη δημοτική αρχή, αναμένεται να βελτιωθεί, σύμφωνα με τον δήμαρχο Αγγελούδη και τον αντιδήμαρχο Δημαρέλλο. Επίσης, η Δημοτική Αστυνομία αναμένει ενίσχυση με 80 επιπλέον εργαζομένους, οπότε η ευταξία θα μπορεί να αστυνομεύεται και άρα να διατηρείται.
Ένα ακόμη μεγάλο στοίχημα της χρονιάς που ξεκινάει σήμερα για τη Θεσσαλονίκη είναι η βελτίωση του τουριστικού προϊόντος και η αύξηση της επισκεψιμότητας της πόλης. Μετά την αναδιάρθρωση του Οργανισμού Τουρισμού αναμένονται οι πρώτες κινήσεις, που θα στοχεύουν τόσο σε βραχυπρόθεσμα, όσο και σε μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα. Η μάχη θα δοθεί αφενός στη βελτίωση των λειτουργικών προβλημάτων που εντοπίζουν οι επισκέπτες -όπως για παράδειγμα η εικόνα του δημόσιου χώρου και η ηχορύπανση- και αφετέρου στην προβολή της πόλης με τρόπο παραγωγικό και αποτελεσματικό, ώστε όχι μόνο να έρθουν περισσότεροι επισκέπτες, αλλά και υψηλότερου οικονομικού επιπέδου.Κατεύθυνση στην οποία θα συμβάλλει η αναμενόμενη αύξηση των κρουαζιερόπλοιων που θα πιάσουν στο λιμάνι.
Δεδομένου ότι η εναλλαγή της χρονολογίας συνιστά απλώς ένα καπρίτσιο στο ημερολόγιο, καθώς ο χρόνος κυλάει αδιάσπαστος, το βασικό επίδικο για τη Θεσσαλονίκη του 2025 και των επόμενων ετών είναι η συνεχής και διαρκής εξέλιξη. Η στασιμότητα είναι κατάσταση που για μεγάλες περιόδους έχει εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη, που περίμενε επί μακρόν -και ως ένα βαθμό εξακολουθεί να περιμένει- το ένα ορόσημο μετά το άλλο, το ένα… θαύμα μετά το άλλο. Τόσο στο επίπεδο του προγραμματισμού και του σχεδιασμού έργων και δράσεων, όσο και στο πεδίο της υλοποίησης.
Το μπρα ντε φερ με την πραγματικότητα φέρνει την πόλη ηττημένη τις τελευταίες κρίσιμες δεκαετίες και η αντιστροφή της κατάστασης δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε αυτονόητη. Εξαιτίας αυτής της μακρόχρονης στασιμότητας η κυκλοφορία του μετρό έγινε δεκτή με τόση ικανοποίηση, ενδεχομένως υπερβολική σε κάποιες εκφάνσεις της. Σαν να λύθηκαν κάποιου τύπου μάγια, τουλάχιστον για όσους έχουν μεταφυσικές αγωνίες.