H προσυμφωνία της Κυριακής με τους Ευρωπαίους εταίρους βάζει οριστικά τέλος στη γενικευμένη ψευδαίσθηση ότι η Ελλάδα και στην ευρωζώνη μπορεί να είναι και του κεφαλιού της μπορεί να κάνει.
Η μυθολογία του αντιμνημονιακού παραδείσου μέσα στο κοινό νόμισμα, που καλλιεργήθηκε αρχικά από τον Αντώνη Σαμαρά και έφθασε στην κορύφωσή της από τον Αλέξη Τσίπρα, κατέρρευσε με πάταγο. Και τούτο διότι, στη δεύτερη περίπτωση, αυτός ο μύθος, ως μεταμοντέρνος προσωπικός (Βαρουφάκης) και ιδεοληπτικός (Τσίπρας) βολονταρισμός, δεν έμεινε στην αντιπολίτευση, αλλά επιχειρήθηκε να μετατραπεί σε πολιτική διακυβέρνησης. Αλλά, ως τέτοιος, δεν μπορούσε παρά να συγκρουστεί με την πραγματικότητα και να ηττηθεί κατά κράτος, επιφέροντας βέβαια πρωτόγνωρα διαλυτικά φαινόμενα στην οικονομία.
Εγκλωβισμένος αρχικά από τις ανεδαφικές προεκλογικές του εξαγγελίες και στη συνέχεια (και) από το θεώρημα Βαρουφάκη περί των παιγνίων, ο Έλληνας πρωθυπουργός βίωσε την απόλυτη αυτοπαγίδευση: Έπαιξε καθυστέρηση στη διαπραγμάτευση, νομίζοντας ότι κέρδιζε χρόνο ενώ ουσιαστικά έχανε. Αντί να χτίζει συμμαχίες, δημιουργούσε μόνο εχθρούς. Προχώρησε σε ένα δημοψήφισμα-παρωδία που μάλλον προτιμούσε να χάσει, αλλά το κέρδισε πανηγυρικά. Αντέστρεψε αναγκαστικά το ΌΧΙ σε ΝΑΙ στο τετράγωνο, για να εισπράξει τελικά ένα μεγαλοπρεπές ΟΧΙ από ένα μέρος του κόμματός του.
H προηγούμενη εβδομάδα πρέπει να ήταν πραγματικά δραματική για τον κ. Τσίπρα. Μετά από επίπονη εσωτερική μάχη και ταλάντευση, ευτυχώς συνειδητοποίησε ότι έξοδος από το ευρώ ισοδυναμεί με ανατίναξη της χώρας. Κάπως έτσι, έστω την ύστατη ώρα, βρήκε το θάρρος και ανέλαβε τις ευθύνες του, υπογράφοντας μία σκληρή συμφωνία, που γλυτώνει όμως την Ελλάδα από μία ανείπωτη τραγωδία για την οποία, αν έκανε αλλιώς, θα ήταν ο ίδιος αποκλειστικά υπεύθυνος.
Το δίλημμα
Και τώρα τι, με το «Αριστερό Μνημόνιο»; Τώρα είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία για τη χώρα μας να φτιάξει ένα σύγχρονο κράτος και μία ανταγωνιστική οικονομία, ικανή να σταθεί όρθια στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης.
Ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να ξεκαθαρίσει, από σήμερα κιόλας, τους εσωκομματικούς λογαριασμούς, ξεκινώντας από τους υπουργούς εκείνους που έχουν το θράσος να μην παραιτούνται, παρότι αρνήθηκαν να του δώσουν την εξουσιοδότηση να διαπραγματευτεί.
Παρά τα τεράστια λάθη των έξι αυτών μηνών, ο πρωθυπουργός παραμένει κυρίαρχος του παιχνιδιού στην Ελλάδα. Είναι τόσο μεγάλη η απαξίωση του παραδοσιακού πολιτικού κατεστημένου, που πολλοί πολίτες είναι έτοιμοι να δώσουν στον Αλέξη Τσίπρα ακόμα μια ευκαιρία, καθώς διακρίνουν, αν μη τι άλλο, ειλικρινείς προθέσεις. Πρέπει, όμως, τούτη την κρίσιμη ώρα να ανταποκριθεί στην υπευθυνότητα της αντιπολίτευσης και να υπερβεί τις κομματικές γραμμές, συγκροτώντας μία κυβέρνηση εθνικής ενότητας από την παρούσα Βουλή.
Ο κ. Τσίπρας έχει μπροστά του δύο επιλογές: Μπορεί να αναδειχθεί σε νέο ηγέτη της ελληνικής Κεντροαριστεράς, προχωρώντας σε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις σε όλα τα μήκη και πλάτη του δημόσιου βίου (χτύπημα της διαφθοράς και φοροδιαφυγής, αποκομματικοποίηση του κράτους, άνοιγμα επαγγελμάτων και αγορών, ιδιωτικοποιήσεις), και κλιμακώνοντας παράλληλα, αργά αλλά σταθερά, την εφαρμογή πολιτικών αναδιανομής που θα εμπεδώσουν την κοινωνική δικαιοσύνη. Άλλωστε, μόνο με τέτοιες μεταρρυθμίσεις μπορούν να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις των υφεσιακών μέτρων του πακέτου...
Μπορεί βέβαια και να επιλέξει την πολιτική των (ψευτο)ισορροπιών στο κόμμα, να δραπετεύσει άμεσα ή έμμεσα από τη μεγάλη ευθύνη, να διστάσει μπροστά στο πολιτικό κόστος, να εγκλωβιστεί ξανά στις ριζοσπαστικές αριστερές ιδεολογικές καταβολές του. Να αποδειχθεί δηλαδή η απόφαση της Κυριακής «συνθηκολόγηση μέχρι τη μεγάλη αντεπίθεση» - αλλιώς Grexit.
Κακά τα ψέματα, η προκήρυξη και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος άνοιξαν για τα καλά τον δρόμο της χρεοκοπίας και της επιστροφής στη δραχμή. 'Εριξαν νερό στον μύλο του ακραίου Σόιμπλε (σύμπτωση που συμφωνεί με τον Βαρουφάκη ακόμα και για τα IOUs;) και απενεχοποίησαν πιο μετριοπαθείς φωνές στην Ευρώπη για ένα ενδεχόμενο Grexit.
Με την προσυμφωνία ο κίνδυνος υποχώρησε, αλλά καιροφυλακτεί. Γιατί ο ευρωπαϊκός δρόμος, καίτοι ο καλύτερος που έχουμε μπροστά μας, παραμένει πολύ δύσκολος. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η δυσκολία, αν συνδυαστεί με τους κλασικούς ελληνικούς δισταγμούς και υπαναχωρήσεις στην εφαρμογή της συμφωνίας (πόσω μάλλον όταν, εν προκειμένω, υπάρχει τόσο κραυγαλέα και αστραπιαία ανακουλουθία λόγων και έργων), μπορεί ξαφνικά να «αναγκάσει» τον κ. Τσίπρα να δώσει στο 62% του ΌΧΙ στο δημοψήφισμα την άλλη του ερμηνεία.
Άλλωστε, όπως αποκάλυψε χθες ο Γιάννης Βαρουφάκης, το εναλλακτικό σχέδιο για ενδεχόμενο Grexit εκπονήθηκε με εντολή του πρωθυπουργού. Ελπίζουμε πράγματι ως εναλλακτικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και όχι για να αρχίσουμε να συνηθίζουμε στην ιδέα με εκτός(;) τόπου και χρόνου δηλώσεις ανήμερα της συμφωνίας...