Οι κραυγές ανθρώπων που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν «ακραίοι», σήμερα ακούγονται σαν λογικές φωνές, που αποτυπώνουν την πραγματικότητα. Η αιτία της απώλειας κάθε ψυχραιμίας, κάθε μέτρου, είναι η επιβεβαίωση όλων όσοι «προφήτευαν» δεινά γι' αυτό τον τόπο.
Μια φράση που άκουσα νομίζω ότι αποτυπώνει όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα: «κοινωνικό πτυελοδοχείο». Βαριά έκφραση, αλλά ταιριάζει στην πραγματικότητα που βιώνουμε.
Ποτέ δε συμφωνούσα με ακραίες απόψεις, ποτέ δε με συγκινούσαν, αντιθέτως μου δημιουργούσαν αποστροφή. Διαπιστώνω ότι το τελευταίο διάστημα μπορώ να ακούω αυτές τις φωνές και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνω να συμφωνώ μαζί τους.
Με τον τρόπο που κάποιοι έφτασαν στο σημείο να συμφωνούν με τα κηρύγματα μίσους της Χρυσής Αυγής; Όχι. Αυτό όχι. Δεν έχω φτάσει σε αυτό το σημείο και ευτυχώς η κοινωνία μας δεν έχει φτάσει σε αυτό το σημείο.
Εξάλλου τα άκρα είναι πολλά και δε συντάσσομαι με κανένα από αυτά. Το δυστύχημα είναι ότι φοβάμαι να συνταχθώ ακόμη και με τις φωνές της λογικής, το μεσαίο χώρο, όπως επιχειρούμε να τον σχηματοποιήσουμε πολιτικά και ιδεολογικά δεκαετίες τώρα.
Οι κομματικοί σχηματισμοί και οι πολιτικοί που έχουν επιλέξει να κινηθούν σε αυτό το μεσαίο χώρο είτε της κεντροδεξιάς, είτε της κεντροαριστεράς, ακολουθούν δυο διαδρομές. Η μία είναι της κομματικής και πολιτικής φθοράς. Ο λόγος τους δεν πιάνει τόπο, διότι είναι γεμάτος ψέματα, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και βολέματα. Η δεύτερη είναι της απολιτίκ στάσης, της αδυναμίας ένταξης σε ένα κομματικό μόρφωμα, ακριβώς επειδή τα σημεία συμφωνίας υποκύπτουν σε κραυγαλέες, δομικές διαφωνίες πολιτικής πρακτικής. Αυτοί επιλέγουν το μοναχικό δρόμο του ανένταχτου, που δε δίνει όμως απάντηση πρακτική και λύσεις εφόσον δεν έχει αποφασιστική αρμοδιότητα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ως σύνολο πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων ήρθε για να καταλάβει ένα χώρο ζωτικό στο πολιτικό σκηνικό. Ένα χώρο που έπαψε, υπό το βάρος των ευθυνών των πρακτικών του το ΠΑΣΟΚ και το κεντρώο κομμάτι της ΝΔ, να εκφράζεται από τις μεγάλες πολιτικές δυνάμεις της εποχής. Σε συνδυασμό με την ανυπαρξία κάποιας άλλης κεντροαριστερής –ακόμη και κεντρώας ή κεντροδεξιάς- πρότασης έγινε πρωταγωνιστής στην πολιτική ζωή του τόπου.
Μέσα σε πολύ λίγους μήνες οι προσδοκίες διαψεύστηκαν παταγωδώς και επανήλθαμε στην παλιά ωραία κουβέντα περί παρωχημένων κομμάτων, που πρέπει να αλλάξουν, περί πολιτικού σκηνικού που χρειάζεται ριζική ανανέωση, περί του νέου που δεν ξέρουμε ακριβώς τι είναι, αλλά προσπαθούμε να το περιγράψουμε κτλ.
Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ παρένθεση; Ο χρόνος θα το δείξει. Το σίγουρο είναι ότι τα ίδια τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, που ανήκαν σε εκείνο το αρχικό 4% - 5%, δεν αναγνωρίζουν πια στην κυβερνητική πολιτική τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά τα οποία τους έφεραν ενεργά στο κόμμα και έφεραν το κόμμα ως λύση για μια κοινωνία που ήταν σε πολιτικό αδιέξοδο.
Ο ερχομός του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία είχε ως αποτέλεσμα την απομυθοποίηση του «καταστροφικού αριστερού», που θα έρθει και θα αλλάξει τα πάντα ξεριζώνοντας τους αστικούς μας μύθους, αλλάζοντας τις καθημερινές συνήθειές μας. Το άγνωστο έγινε γνωστό. Ο ριζοσπαστισμός έμεινε στο χρονοντούλαπο των ανεφάρμοστων θεωριών και η ζωή συνεχίζεται με όλες τις παθογένειες του κυβερνητικού συστήματος όπως το γνωρίζουμε στη μεταπολίτευση.
Η ΝΔ έμεινε πίσω από την εποχή της. Μπορεί κάποιοι να θεωρούν ότι πρέπει να βάλει λουκέτο. Άλλοι πάλι ότι πρέπει να βελτιωθεί και μπορεί και πάλι να πρωταγωνιστήσει. Όλοι έχουν επιχειρήματα. Το ζητούμενο είναι όμως πρακτικά τι θα έχει να προτείνει την επομένη της 20ης Δεκεμβρίου η νέα ηγεσία της. Αν μείνει στην παλιά συνταγή τα αποτελέσματα είναι από σήμερα γνωστά για την πορεία της. Όσοι το βλέπουν αισιόδοξα αυταπατώνται. Ας ρωτήσουν τα... συντρόφια του ΠΑΣΟΚ.
Ο χρόνος τρέχει πολύ γρήγορα και ο πολιτικός χρόνος ακόμη γρηγορότερα. Οι κομματικοί σχηματισμοί πρέπει να επαναπροσδιορίσουν τι αντιπροσωπεύουν όχι με όρους δεξιάς και αριστεράς, αλλά με τους σύγχρονους πολιτικούς κανόνες, όπου οι ιδεολογίες ταυτίζονται και συγκρούονται μέσα από την πράξη, μέσα από τις πολιτικές και τα πρόσωπα.
Ποιον ενδιαφέρει αν μια «αριστερή» κυβέρνηση έχει μετατρέψει τη χώρα σε «κοινωνικό πτυελοδοχείο» κι αν αυτό γίνεται με την επίκληση της κηδεμονίας των δανειστών; Ποιον ενδιαφέρει εάν είναι κεντρώος, δεξιός, αριστερός ή οτιδήποτε άλλο εκείνος που μειώνει τις συντάξεις, εκείνος που έχει μετατρέψει τη χώρα σε αποθήκη ψυχών στην Ειδομένη, εκείνος που έχει εξαντλήσει τη φοροδοτική ικανότητα των Ελλήνων, εκείνος που διατηρεί στην ανεργία πάνω από ένα εκατομμύριο οικονομικά ενεργούς πολίτες; Κανέναν σας βεβαιώ. Μόνο κάτι «κολλημένους» που είτε από άγνοια, είτε από συμφέρον, επιμένουν να στηρίζουν τις υφιστάμενες κομματικές δομές.
Αυτή η κατάσταση πρέπει να αλλάξει και μάλιστα άμεσα. Το κράτος δε λειτουργεί. Δε λειτουργεί στην Ειδομένη, δε λειτουργεί στις εφορίες, δε λειτουργεί στις τράπεζες... Η αυτοδιοίκηση δε λειτουργεί. Συνεχίζει να είναι φωλιά διαφθοράς σε πολλά επίπεδα. Η Βουλή δε λειτουργεί, παρά μόνο υπό κηδεμονία και με εντολές έξωθεν.
Με όλη αυτή την κατάσταση δε βλέπω κανένα λόγο να μην ενισχυθούν οι «ακραίες» φωνές. Το αντίθετο. Είναι τόσο μεγάλη η οργή του κόσμου στις καθημερινές συζητήσεις, που ολοένα περισσότερο ακούω ανθρώπους να είναι έτοιμοι να επιλέξουν μόνο τιμωρητικά.
Αν οι πολιτικοί (όχι τα κόμματα, αλλά τα πρόσωπα) δεν αναλάβουν πρωτοβουλίες για να αλλάξει αυτή η εικόνα, στο πτυελοδοχείο θα πέσουν και οι ίδιοι. Μαζί με εκείνους που έχουν στείλει και συνεχίζουν να στέλνουν καθημερινά. Η εντιμότητα στην πολιτική, η συνέπεια λόγων και έργων, η καθαρότητα έχουν χαθεί. Αν δεν επανέλθουν αρχίζω να πιστεύω στα χειρότερα σενάρια που ακούω.
Κι αυτή τη φορά τα θύματα δε θα είναι οι... νεκροί πολίτες, αλλά όσοι κατόρθωσαν να επιβιώσουν της κρίσης. Ας το εκτιμήσουν. Αφού δε νοιάζονται για τον τόπο τους και τους πολίτες, ας νοιαστούν για τους εαυτούς τους.