Πρωί πρωί, με το που κυκλοφορούσαν οι εφημερίδες, δύο, ακόμη και τρεις δεκαετίες πριν, έτρεχαν όσοι έψαχναν για δουλειά να… σκανάρουν τις σελίδες με τις μικρές αγγελίες. Με ένα στυλό στο χέρι, κύκλωναν την αγγελία, έπαιρναν αγκαζέ το σταθερό τηλέφωνο και δώσ’ του οι κλήσεις στις επιχειρήσεις. Άλλοτε έπαιρναν την απάντηση άμεσα, του τύπου «σας πρόλαβαν άλλοι» ή «περάστε από κοντά να σας δούμε» ή «ναι, ελάτε να πιάσετε δουλειά». Και κάπως έτσι έκλειναν οι δουλειές γενικώς. Οι αγγελίες πρόσφεραν δουλειά τόσο στον τουρισμό όσο και στην εστίαση. Έτσι κι αλλιώς σε πολλές περιπτώσεις ο τουρισμός και η εστίαση ανέκαθεν πάνε χέρι-χέρι και αντίστοιχα ψάχνουν και… χέρια.
Σταδιακά όμως τα πράγματα άλλαζαν, οι εφημερίδες σιγά σιγά ξήλωναν τις σελίδες με τις αγγελίες. Λιγόστευαν βέβαια και οι ίδιες οι εφημερίδες. Οπότε και οι μικρές αγγελίες, τουλάχιστον στο χαρτί, λες και σταδιακά εξατμίζονταν. Οι δουλειές βαθμιαία έκλειναν πλέον μέσα από άλλους δρόμους επικοινωνίας εργοδοτών και εργαζομένων. Έπαιζε πλέον περισσότερο το «απευθείας». Κλικ στο ίντερνετ, ψάξιμο σε σελίδες, κλικ στους πιθανούς υποψήφιους εργοδότες και οι προαναφερθέντες διάλογοι πάλι έδιναν κι έπαιρναν. Σταδιακά όμως, όσο αυξάνονταν οι τουρίστες που επισκέπτονταν τη χώρα μας, τόσο πιο δύσκολο ήταν για τους επιχειρηματίες στον τουρισμό και την εστίαση να βρουν εργαζόμενους, να βρουν χέρια δηλ. για να βγάλουν τη σεζόν. Κι ενώ ξενοδοχεία, καταλύματα, εστιατόρια, καφέ, μπαρ κ.λπ. πολλαπλασιάζονταν γεωμετρικά, περιοριζόταν το ενδιαφέρον των εργαζομένων να δουλέψουν στους κλάδους αυτούς υπό την ευρεία τους έννοια. Οπότε ποιες Μικρές Αγγελίες και ποια search στο ίντερνετ; Κι ενώ η χώρα -φυσικά με την εξαίρεση της πανδημικής περιόδου- σκαρφάλωνε ολοένα και πιο ψηλά στις προτιμήσεις των τουριστών διεθνώς, κι ενώ εκατομμύρια επισκεπτών έρχονται κάθε χρόνο στον πανέμορφο τόπο μας, οι εργαζόμενοι που αντιστοιχούν για την κάλυψη των θέσεων εργασίας… αγνοούνται.
Πέρυσι, τέτοια εποχή, ψάχναμε περίπου 60.000 εργαζόμενους αυτής της κατηγορίας. Οι επιχειρήσεις έκαναν ράλι, για να στελεχώσουν τις υπηρεσίες αυτές που πρόσφεραν στους τουρίστες. Κι αυτό καταγραφόταν πανελλαδικά. Με τη δοκιμασμένη μέθοδο του… τσάτρα πάτρα βγήκε ωστόσο και η περσινή σεζόν.
Το τι θα γίνει με τη φετινή κάλυψη των θέσεων εργασίας θα το δούμε στην πρόοδο του χρόνου. Θα ξέρουμε πού θα κάτσει η μπίλια και πόσους εργαζόμενους δεν βρήκαμε τελικά φέτος. Τους προηγούμενους μήνες έγιναν κάποιες προσπάθειες από τα εμπλεκόμενα υπουργεία να βρεθούν λύσεις, ώστε να μην ψάχνουμε εργαζόμενους με το κιάλι. Εξάλλου, αυτό το μοντέλο έτρεξε και στην περίπτωση των εργαζομένων που ψάχναμε πέρυσι για να μαζέψουμε τις σοδειές από τα χωράφια. Έτσι, κλείστηκαν διακρατικές συμφωνίες, για να έρθουν ξένοι εργάτες να αναλάβουν τις δουλειές που δεν κάνουν οι δικοί μας.
Εδώ και μια εβδομάδα έχει μπει σε λειτουργία η νέα δωρεάν εφαρμογή και πλατφόρμα της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) JOBmatch, που αφορά στην άμεση διασύνδεση των επιχειρήσεων τουρισμού και εστίασης με όσους ψάχνουν για δουλειά σε αυτές τις ειδικότητες. Ήδη έγιναν χιλιάδες ματσαρίσματα εργασίας και θα δούμε πώς θα προχωρήσει το μοντέλο, πάντως εργοδότες και εργαζόμενοι έρχονται πιο κοντά και με μεγαλύτερες ταχύτητες.
Κι όπως δηλώνει η ΔΥΠΑ μέσω του JOBmatch επιδιώκει να βοηθήσει τόσο τους εργοδότες όσο και τους εργαζόμενους να συναντηθούν. Μέσω της εφαρμογής – πλατφόρμας θα δούμε επιχειρήσεις να συναγωνίζονται για τους ίδιους εργαζόμενους, άρα θα πρέπει να προσφέρουν πιο ελκυστικά πακέτα για να τους προσελκύσουν. Θα μας δείξει στο τέλος το ταμείο εάν αυτή η πλατφόρμα θα ελαφρύνει το βάρος της αναζήτησης εργαζομένων και κατ΄ επέκταση θα περιορίσει το κενό με τα χέρια που αναζητούνται.
Όλα τα παραπάνω βέβαια αφορούν τον τρόπο με τον οποίο θα έρθουν εργοδότες και εργαζόμενοι στους υπό συζήτηση κλάδους. Όμως το πραγματικό ζήτημα που έχει να αντιμετωπίσει ο κλάδος συνολικότερα έχει να κάνει με το κόστος εργασίας. Τι μισθούς δίνουν, τι παρέχουν επιπλέον για τους εργαζόμενους προκειμένου να πάρουν τη δουλειά. Γιατί εάν τα πράγματα ήταν καλά αναφορικά με τις αμοιβές και τις υπόλοιπες συνθήκες, τότε με μεγάλη βεβαιότητα θα βλέπαμε πως θα ψάχναμε λιγότερα χέρια. Τόσο απλά, τόσο καθαρά. Σκεφτείτε μάλιστα πως οι συγκεκριμένοι κλάδοι είναι από τους λίγους στους οποίους έχουν υπογραφεί συλλογικές συμβάσεις εργασίας, γεγονός που διαμορφώνει ξεκάθαρα πλαίσια στις αμοιβές των εργαζομένων και δεν έχει αφεθεί τίποτε θεωρητικά στον αυτόματο.
Εν κατακλείδι, δεν είναι λογικό να εξασφαλίζουμε εκατομμύρια τουριστών κάθε χρόνο και να αναζητούμε ανθρώπους να εργαστούν στον χώρο, σίγουρα κάτι δεν κάνουμε καλά. Πρέπει οπωσδήποτε να ξαναδούμε το έργο από την αρχή. Γιατί το να λέμε πως η τουριστική βιομηχανία είναι πολύ σημαντική για το ΑΕΠ μας και παράλληλα να μη λύνουμε τέτοια προβλήματα ουσίας, αυτό δείχνει πως δεν κοιτάμε μακροπρόθεσμα, δεν χαράσσουμε στρατηγική. Αυτό όμως θα το βρούμε μπροστά μας. Εάν δεν προσφέρουμε υψηλής ποιότητας υπηρεσίες, οι τουρίστες πολύ εύκολα θα ψάξουν άλλες πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια. Τότε είναι που στις μελλοντικές αγγελίες θα ψάχνουμε… τουρίστες κι εκεί τα ματσαρίσματα δεν «παίζουν» ως τακτική.