«Πάμε καλά, αλλά πολύ αργά, βρε αδερφέ μου», είχε πει κάποτε, εκεί στη δεκαετία του ΄90, ο Διονύσης Σαββόπουλος αναφερόμενος τότε στην πολιτικοοικονομική κατάσταση. Μακάρι να πηγαίναμε καλά κι ας ήτανε κι αργά, που λέει ο Νιόνιος, όχι στην πολιτική και την οικονομία αυτήν τη φορά, αλλά σε μια διαφορετική πτυχή της καθημερινότητας της χώρας, αυτήν που έχει να κάνει με τα τροχαία ατυχήματα. Γιατί στο θέμα αυτό ισχύει το ακριβώς αντίθετο: δεν πάμε καλά και μάλιστα πάμε πολύ γρήγορα. Συνηγορούν οι αριθμοί, που ως γνωστόν, λένε και την αλήθεια.
Τα στοιχεία που γνωστοποίησε η ΕΛΑΣ για έξι νομούς της Κεντρικής Μακεδονίας σχετικά με τα τροχαία δυστυχώς είναι απογοητευτικά. Σύμφωνα με αυτά, τα θανατηφόρα τροχαία που σημειώθηκαν στην Ημαθία, το Κιλκίς, την Πέλλα, την Πιερία, τις Σέρρες και τη Χαλκιδική ήταν υπερδιπλάσια τον Απρίλιο του 2024 σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα της περσινής χρονιάς. Συγκεκριμένα, σημειώθηκαν 34 τροχαία από τα οποία τα 9 ήταν θανατηφόρα, ενώ τον αντίστοιχο περσινό μήνα ήταν 28 και από αυτά στα τέσσερα θρηνήσαμε θύματα. Εάν μπούμε λίγο πιο «μέσα» στα στοιχεία που ανακοινώθηκαν από τη Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Κεντρικής Μακεδονίας και δούμε λίγο καλύτερα τα λεγόμενα ποιοτικά χαρακτηριστικά, θα διαπιστώσουμε πως τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα. Κι αυτό διότι τα κυριότερα αίτια των τροχαίων ατυχημάτων - δυστυχημάτων, όπως προέκυψε από την αστυνομική τροχονομική έρευνα, έχουν να κάνουν με την υπερβολική ταχύτητα, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, την απόσπαση της προσοχής του οδηγού, τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας ή προστατευτικού κράνους, την κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, τη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση και την παραβίαση της προτεραιότητας. Κρατήστε επίσης και το εξής ενδιαφέρον στοιχείο που έδωσε η ΕΛΑΣ για την ίδια γεωγραφική ζώνη και πάλι για τον φετινό Απρίλιο: συνολικά βεβαιώθηκαν 13.514 παραβάσεις.
Ειλικρινά, διαβάζοντας τις αιτίες των περισσοτέρων ατυχημάτων είναι να απορεί κανείς. Γιατί, αλήθεια ποιος από μας δεν γνωρίζει πως δεν πρέπει να οδηγεί τρέχοντας σαν τρελός, πως δεν πρέπει να πιάνει το τιμόνι μεθυσμένος, να αποσπά την προσοχή του όταν οδηγεί, να μπαίνει στο αντίθετο ρεύμα όταν δεν προβλέπεται; Ποιος δεν ξέρει ότι δεν χάλασε κι ο κόσμος εάν δεν μιλήσει στο κινητό ή δεν στείλει SMS εκείνη την ώρα, εάν δεν παραβιάσει την προτεραιότητα, STOP ή φανάρι δηλαδή, αν φορά τη ζώνη ασφαλείας και το κράνος, ανάλογα με τι κινείται. Όποιος δεν τα ξέρει αυτά, ας σηκώσει το χέρι του θα λέγαμε στη σχολική αίθουσα. Εδώ όμως δεν έχουμε να κάνουμε με μαθήματα στο δημοτικό, αλλά με μαθήματα ζωής, στοιχειώδη κοινωνική συμπεριφορά και βασικούς κανόνες ασφαλείας.
Πόσους ακόμη πρέπει να κλάψουμε που χάνονται στην άσφαλτο ή πόσους ακόμη πρέπει να φροντίσουμε που τραυματίστηκαν σε τροχαία και κουβαλούν πληγές ίσως και εφ’ όρου ζωής, πριν επιτέλους συμφωνήσουμε να τηρούμε τα αυτονόητα; Πόσες μεταρρυθμίσεις πρέπει να σκαρφιστούμε ή πόσες καμπάνιες πρέπει να τρέξουμε, για να καταλάβουμε πως η ζωή έχει πραγματική αξία και δεν είναι παιχνίδι; Πώς θα πειστούμε για την υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου, δηλ. του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας;
Γνωστό τοις πάσι είναι πως η σχέση του Έλληνα με την εφαρμογή νόμων και κανόνων δεν είναι καλή. Φτιάχνει ένα παράλληλο σύμπαν, σηκώνει τα δικά του μπαϊράκια, τους εφαρμόζει στο περίπου και πάντα καιροφυλακτεί για να βρει παράθυρα για να τους ξεπεράσει. Αυτά όμως εντός της επικράτειας. Σε άλλες χώρες δεν τον «παίρνει» και πάει by the book. Και δεν μιλάμε για την επιβολή προστίμων, λίγη σημασία έχουν, εδώ μιλάμε για ζωές και αναπηρίες. Τόσο απλά, τόσο καθαρά.
Κάποτε ο πρώην ραλίστας μας και στη συνέχεια ειδικός σε θέματα οδικής ασφάλειας και συμπεριφοράς (έχει δημιουργήσει σχολή με αυτό το αντικείμενο), ο Ιαβέρης ή κατά κόσμον Τάσος Μαρκουίζος, είχε πει πως πρέπει όλοι όσοι οδηγούν να σκέφτονται πολύ απλά πως πρέπει να γυρίσουν ασφαλείς στο σπίτι. Στο ίδιο μήκος κύματος κι όλες οι καμπάνιες του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς», η πρόεδρος του οποίου Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά επιχειρεί χρόνια τώρα να μας δείξει την αξία της προσεκτικής, σωστής οδήγησης. Στη διάρκεια των χρόνων έχω πάρει συνεντεύξεις κι από τους δύο και φυσικά συγκλίνουν στο ότι η ασφάλεια στην οδήγηση είναι προτεραιότητα, ώστε να σταματήσουμε αυτήν την ακατανόητη γενοκτονία στους ελληνικούς δρόμους.
Μάλιστα, σύμφωνα με έκθεση της ΕΕ που ανακοινώθηκε μόλις πριν από δύο μήνες, για το 2023 προκύπτει πως η Ελλάδα βρίσκεται στην 6η θέση, ανάμεσα σε 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. στο ζήτημα των θανάτων από τροχαία ατυχήματα και των σοβαρών τραυματισμών, με 60 νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο πολίτες. Τα μοναδικά κράτη -μέλη της ΕΕ που ξεπερνούν την Ελλάδα είναι η Βουλγαρία με 82 νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο πολίτες, η Ρουμανία με 81 νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο πολίτες, η Λετονία με 76 νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο πολίτες, η Κροατία με 71 νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο πολίτες και η Πορτογαλία 61 με νεκρούς ανά ένα εκατομμύριο πολίτες.
Επίσης, η ίδια έκθεση της ΕΕ δείχνει ότι το 52% των θανάτων στην Ε.Ε. από τροχαία ατυχήματα σημειώθηκαν σε επαρχιακούς δρόμους. Πόσες φορές κι από πόσες πλευρές να τα ακούσουμε; Επιτέλους, αυτά δεν είναι για άλλους, αφορούν όλους μας. Τελεία.