«Τέσσερις μέρες θα ‘μαστε φαντάσματα. Δεν θα μας ψάξει κανείς. Μέχρι να πάει το Φύλλο Πορείας (σ.σ. το συνοδευτικό επίσημο έγγραφο – διαταγή στις Ένοπλες Δυνάμεις) στο Διοικητήριο, δεν θα μας αναζητήσει κανείς. Μέχρι τότε θα είμαστε εκτός και μην μας είδατε. Το σύστημα έτσι κι αλλιώς μπάζει. Εκτός κι αν μας καρφώσει κάποιος και τότε κλάφ’ τα». Με αυτήν τη φράση ένας νέος έφεδρος βαθμοφόρος έπεισε πριν από μερικές δεκαετίες κάποιους ομόβαθμούς του, κατά τη διάρκεια μιας επίσημης μετακίνησής τους από έναν χώρο εκπαίδευσης προς τη μονάδα όπου υπηρετούσαν, για να πάρουν μια άδεια από τη… σημαία. Δεν είχαν υπολογίσει όμως πως θα τους κάρφωνε τελικά ένας από την 20μελή ομάδα, με αποτέλεσμα να «φάνε φυλακή». Πάντως, το σύστημα ελέγχου(!) όντως έμπαζε.
Το περιστατικό είναι αληθινό και δείχνει πως όσες δικλείδες ασφαλείας και να βάλεις, κάποιο παράθυρο θα υπάρχει ανοιχτό ή έστω μισάνοιχτο, για να μπορεί να γίνει μια μικρή ή μεγάλη παράβαση. Τις τελευταίες ημέρες γινόμαστε μάρτυρες -γι΄ άλλη μια φορά- μιας σειράς αποκαλύψεων με δράστες γιατρούς που υπερσυνταγογραφούσαν, με αποτέλεσμα να ζημιώνουν το ελληνικό δημόσιο ταμείο με τεράστια ποσά. Βλέπουν το φως της δημοσιότητας περιπτώσεις με γιατρούς να γράφουν φάρμακα κάθε βράδυ στη μάνα τους, στη γυναίκα τους, να εκδίδουν συνταγές για τη χορήγηση φαρμάκων που κοστίζουν χιλιάδες ευρώ ενώ δεν τα χρειάζονται ασθενείς, να ζητούν από τα ασφαλιστικά ταμεία να πληρώσουν για σκευάσματα που ούτε κατά διάνοια θα απαιτούνταν ή ακόμη και ιατρικά βοηθήματα ή και εξοπλισμό που είναι αχρείαστος. Μαθαίνουμε για περιπτώσεις που χρησιμοποιούν το ΑΜΚΑ ανυποψίαστων υγιών πολιτών, οι οποίοι εν αγνοία τους χρήζονται… ασθενείς π.χ. με σκλήρυνση κατά πλάκας, ενώ τους «δένουν» και με αγορές από αναπηρικά αμαξίδια μέχρι ό,τι βάλει ο νους σας! Αρκεί να υπάρχει κωδικός που να δικαιολογεί την πληρωμή. Όλα αυτά αποδεικνύουν πως το σύστημα μπάζει κι αφού υπάρχει τρύπα, κάποιοι επιτήδειοι θα τη «γεμίσουν». Μέχρις ότου κάποιο πουλάκι θα το σφυρίξει, ώστε να αρχίσει, ας πούμε, το ξήλωμα και η τιμωρία.
Ο υπουργός Υγείας την προηγούμενη εβδομάδα παρουσίασε χαρακτηριστικές περιπτώσεις με γιατρούς, διάσπαρτους σε όλη τη χώρα, που προχωρούσαν σε ασύλληπτες, λόγω μεγέθους, υπερσυνταγογραφήσεις. Αρχικά, ανέφερε πως εντοπίστηκαν περίπου 100 γιατροί, μετά ανέβασε τον αριθμό κατά χίλιους και βλέπουμε την πορεία. Στη συνέχεια η διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ, του Οργανισμού που καταβάλλει τις πληρωμές για τα φάρμακα και τα υπόλοιπα βοηθήματα, ανακοίνωσε πως οι έλεγχοι θα προχωρήσουν σε βάθος δεκαετίας για τον πιθανό εντοπισμό κι άλλων τέτοιων περιπτώσεων που… βγάζουν μάτι και εκτροχιάζουν και τους προϋπολογισμούς των ασφαλιστικών ταμείων. Χτες ο πρωθυπουργός στην εβδομαδιαία του ανασκόπηση στο facebook έκανε ειδική αναφορά στο θέμα, προειδοποιώντας πως «οι γιατροί που υπερσυνταγογραφούν να ξέρουν πως έχουμε τα εργαλεία να τους εντοπίσουμε». Όντως δηλ. το σύστημα μπάζει και προσπαθούμε να κλείσουμε τις διαρροές, γιατί κάτι τέτοιοι «γιατροί», με την έκδοση τόσων συνταγών, φτάνουν να μετατρέπονται σε… εκδότες.
Είμαι αμέτρητες οι ιστορίες στις οποίες κάποιοι έχουν εκμεταλλευτεί «παράθυρα» του συστήματος για ίδιον όφελος φυσικά. Άλλες τόσες είναι και οι περιπτώσεις από την πλευρά των ελεγκτικών μηχανισμών, που είτε μιλάμε για «το μαχαίρι στο κόκκαλο» είτε για τις υπερσύγχρονες νέες δικλείδες ασφαλείας που μπαίνουν για να διαφυλαχτεί το σύστημα και να μην ζημιωθεί το δημόσιο ταμείο.
Κι όμως, από κάπου πάλι θα μπάζει, νέα κενά προς πλήρωσιν θα κάνουν την εμφάνισή τους. Το θέμα μας όμως είναι παρά τα τόσα τεχνολογικά εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας, και πάλι εντοπίζονται κενά στη διασταύρωση των στοιχείων. Θυμόμαστε όλοι πριν από λίγα χρόνια όταν ξαφνικά η Ζάκυνθος γέμισε με εκατοντάδες… τυφλούς, που όμως έβλεπαν πεντακάθαρα -όπως πεντακάθαρα έβλεπαν και τα κενά του συστήματος- και με τη βοήθεια «γιατρών» καρπώνονταν επιδόματα και μέριμνες που δεν δικαιούνταν. Να φανταστείτε πως μόλις χτες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε τη δημιουργία Εθνικού Μητρώου Επιδομάτων, για να ξέρει το κράτος ποιος παίρνει και τι και από την άλλη για να τσεκαριστούν εκ νέου και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται. Βεβαίως, κάθε φορά που εξαγγέλλεται ένας εξορθολογισμός ή μια μεταρρύθμιση συνήθως συνοδεύεται κι από ψαλίδισμα. Εύχομαι να μην ισχύσει, αλλά να αποτυπωθεί εντέλει η καθαρή και ολοκληρωμένη εικόνα ποιος δικαιούται επιδομάτων και ποιος όχι.
Στις περιπτώσεις όμως των ημερών μας μιλάμε για ιατρικές φαρμακευτικές συνταγές, που χτύπησαν «κόκκινο» στα ταμπλό του ΕΟΠΥΥ. Ένα θέμα είναι η γνωμάτευση του γιατρού που υπερσυνταγογραφούσε και ζημίωνε τον ΕΟΠΥΥ. Ποιος κέρδιζε όμως τελικά; Φαρμακευτικές εταιρίες που έβλεπαν τα σκευάσματά τους να απογειώνονται; Ποιος άλλος; Ποιος θα πληρώσει τη ζημιά; Τα πρόστιμα που θα επιβληθούν θα εισπραχθούν ή κάπου στη συνέχεια θα… ρυθμιστούν; Ποια «καμπάνα» θα ακολουθήσει τη δημόσια προειδοποίηση του υπουργού Υγείας; Θα είναι και το οριστικό «κόψιμο» των γιατρών από τις λίστες όσων συνταγογραφούν;
Το θέμα με τις υπερσυνταγογραφήσεις, εκτιμώ, ακουμπά και σε μια ακόμη πτυχή του χώρου του φαρμάκου εκτός από αυτήν της φαρμακευτικής δαπάνης, για την οποία τόσος λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα από την εποχή των μνημονίων. Ακουμπά παράλληλα την πτυχή της αλόγιστης και λανθασμένης χρήσης, κυρίως αντιβιοτικών. Ειδικά για την τελευταία, τρέχουν κάθε χρόνο καμπάνιες, γίνονται συνέδρια κι όμως με μια υπογραφή, εν προκειμένω ηλεκτρονική, κάποιοι γιατροί τα σβήνουν όλα μονοκονδυλιά για το κέρδος.
Γιατί είπαμε το σύστημα μπάζει πολλές φορές και μας χρειάζονται ισχυρές δικλείδες ασφαλείας. Δεν ξέρω πραγματικά εάν ο φόβος φυλάει τα έρμα όντως ή έχουμε να κάνουμε με ατρόμητους που δεν τους σκιάζει φοβέρα καμιά…