Δύο μείζονες παρεμβάσεις στο κέντρο της Θεσσαλονίκης πήραν εγκρίσεις για να αρχίσει η υλοποίησή τους λίγο πριν την εκπνοή του 2025. Πρόκειται για την ολοκλήρωση της ανάπλασης του άξονα της Αγίας Σοφίας και για την ανάπλαση της πλατείας και του άξονα της Αριστοτέλους.
Οι δύο κάθετοι στην παλιά παραλία δρόμοι οριοθετούν την εικόνα, αλλά και τη λειτουργία του κέντρου της πόλης. Και στις δύο περιπτώσεις οι παρεμβάσεις θα γίνουν αισθητές αμέσως μόλις ολοκληρωθούν όσα περιλαμβάνονται στα σχέδια, αν και προσωρινά, για όσο διαρκούν τα έργα η αίσθηση δεν θα είναι και τόσο θετική...
Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας εξέδωσε ανακοίνωση ότι διασφάλισε τη χρηματοδότηση για την πλατεία και τον άξονα της Αριστοτέλους. Τα 26,5 εκατ. ευρώ είναι εξασφαλισμένα πλέον και αυτό που αποτελεί κρίσιμη παράμετρο είναι η ταχύτητα υλοποίησης της ανάπλασης. Ότι υπάρχει ολοκληρωμένη μελέτη και οι πόροι για να γίνει το έργο είναι θετικό. Όμως η ουσιαστική δουλειά τώρα αρχίζει και είναι του δήμου Θεσσαλονίκης. Πρώτον με τον ανάδοχο που θα αναλάβει να υλοποιήσει την ανάπλαση και δεύτερον με την απρόσκοπτη υλοποίησή της μέσα στο χρονικό πλαίσιο της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου. Και αυτό ο δήμος θα πρέπει να το διασφαλίσει, παρακολουθώντας στενά τις εργασίες.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης έδωσε το πράσινο φως για να ολοκληρωθεί το ημιτελές έργο της ανάπλασης του άξονα της Αγίας Σοφίας και στο τμήμα μεταξύ της οδού Τσιμισκή και της παραλιακής λεωφόρου Νίκης. Η Αποκεντρωμένη ενέκρινε τις προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, που θα ισχύσουν για το διάστημα κατά το οποίο θα υλοποιούνται οι εργασίες. Με το συγκεκριμένο έργο θα ολοκληρωθεί μια παρέμβαση που άρχισε πριν από πολλά χρόνια και για να γίνει αντιμετώπισε τις γνωστές τοπικές παθογένειες. Πρώτον για να μπορέσει να πεζοδρομηθεί η Αγίας Σοφίας από την Μακένζι Κινγκ μέχρι την Τσιμισκή χρειάστηκε να καταφύγει η τότε δημοτική αρχή σε ντρίπλες, με την πιλοτική πεζοδρόμηση, μέχρι να παγιωθεί ο πεζόδρομος και όλα να λειτουργήσουν πλέον ομαλά. Δεύτερον χρειάστηκε να μπει στον πάγο το υπόλοιπο έργο, αφού και πάλι υπήρχαν αντιδράσεις, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στο σήμερα, χρόνια μετά, που ξαναμπήκε σε ρότα υλοποίησης, με σημαντικές θα έλεγα διαφοροποιήσεις σε σχέση με τα αρχικά σχέδια. Ας είναι. Τουλάχιστον θα γίνει μια ανάπλαση και θα ολοκληρωθεί ο άξονας ως κυρίως περιπάτου, αποκτώντας την εμπορικότητα που συνεπάγεται η πεζοδρόμηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνει το υπόλοιπο του έργου χωρίς παρατράγουδα. Στην αρχική μελέτη υπήρχε πρόνοια για τις πιάτσες των ταξί, για αλλαγές στη φορά κεντρικών οδών (π.χ. Καρόλου Ντηλ), για σημαντικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Τώρα από όλα αυτά έχουν μείνει κάποια, όχι όμως όλα. Κι εδώ συνεπώς έγιναν κάποιες «εκπτώσεις», που όλοι ελπίζουμε τελικά να λειτουργήσουν βελτιωτικά για το έργο, το οποίο καθένας αντιλαμβάνεται ότι έπρεπε κάποια στιγμή να ολοκληρωθεί. Η τέχνη του εφικτού ή κάπως έτσι...
Ο άξονας της Αριστοτέλους χρειαζόταν ένα γενναίο lifting. Μια ανάπλαση, που όμως κόστιζε πολύ. Εφόσον οι πόροι βρέθηκαν και είναι διαθέσιμοι μέσα από το πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας προέκυψε μια -ίσως- μοναδική ευκαιρία για να υλοποιηθεί η πρώτη σοβαρή ανάπλαση στον συγκεκριμένο άξονα και στην πλατεία, που αποτελούν ίσως το πιο αναγνωρίσιμο τοπόσημο του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Σίγουρα την καρδιά της πόλης.
Αυτή η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί. Μπορεί να μοιάζει απίθανο να χαθεί, πλην όμως σε αυτή την πόλη τα έχουμε δει όλα... Θυμίζω ότι οι τελευταίες παρεμβάσεις που έγιναν στον άξονα της Αριστοτέλους ήταν η πεζοδρόμηση (ήταν δρόμος διπλής κυκλοφορίας για όσους δεν θυμούνται), η ανάπλαση της πλατείας κάτω από τη Ρωμαϊκή Αγορά, η ίδια η Ρωμαϊκή Αγορά και οι αλλαγές στον κυκλικό κόμβο κάτω από το άγαλμα του Βενιζέλου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των εκκρεμοτήτων που συσσωρεύτηκαν οι άλλες παρεμβάσεις του κέντρου της Θεσσαλονίκης που όλο προχωρούν κι όλο μένουν στάσιμες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πλατεία Ελευθερίας, που ακόμα δεν μπόρεσε να μπει σε τροχιά υλοποίησης, η ανάπλαση της ΔΕΘ, η πλατεία Διοικητηρίου, το ξύλινο ντεκ στην παλιά παραλία, ακόμα και τα... ατελείωτα έργα στο Καπάνι κτλ.
Μείζονες αναπλάσεις κι αυτές, που συμπληρώνουν τις δύο που δρομολογήθηκαν και εάν κάποιος τις βάλει κάτω και κάνει μια προβολή στο μέλλον με ολοκληρωμένα αυτά τα έργα θα διαπιστώσει ότι υπόσχονται ένα μεγάλο φρεσκάρισμα της πιο κομβικής περιοχής της Θεσσαλονίκης, σίγουρα της πιο επισκέψιμης και τουριστικής.
Μια νέα εικόνα, καλύτερη, με βελτιωμένες συνθήκες προσβασιμότητας, με αυξημένη κινητικότητα, με ένα Μετρό να λειτουργεί προσθέτοντας και τους κατοίκους της Καλαμαριάς που επισκέπτονται τακτικά το κέντρο και με καλύτερες αστικές συγκοινωνίες και συνθήκες οδικής διέλευσης.
Ό,τι χαρακτηρίζει δηλαδή μια σύγχρονη ευρωπαϊκή μητρόπολη. Αναπλάσεις ουσίας και όχι βιτρίνας. Έργα υποδομής για έναν δημόσιο χώρο που υπέστη πολλαπλούς βιασμούς στο παρελθόν, με αποτέλεσμα η Θεσσαλονίκη να έχει για τους κατοίκους της μια δύσκολη καθημερινότητα και για τους επισκέπτες της μια απαρχαιωμένη εικόνα και μια μη λειτουργική «καρδιά».
Το 2026 γίνεται πιθανότατα η αρχή για τη νέα εποχή της Θεσσαλονίκης, για το μεγαλύτερο lifting που έγινε ποτέ στο ιστορικό κέντρο της, στον πυρήνα της, στην πλέον πολυσύχναστη περιοχή της. Και στα δύο έργα και στις εκκρεμότητες.
Εύχομαι από καρδιάς η προετοιμασία να είναι η κατάλληλη και να μη μείνουμε θεατές στο εξής γραφειοκρατικών διαδικασιών, δικαστικών εμπλοκών, αφερέγγυων εργολάβων, ανέξοδης κριτικής, αναίτιων αντιδράσεων και εμποδίων χωρίς αντίκρισμα. Ή σωστότερα εμποδίων που θα καθυστερήσουν ακόμα περισσότερο την εξέλιξη της πόλης. Αρκετά την περιμέναμε μέχρι σήμερα. Δεκαετίες και δεκαετίες. Όχι άλλη αναμονή. Μόνο έργα και προσπάθεια για συνέπεια έστω στα νέα χρονοδιαγράμματα. Σε αυτό ελπίζω να είμαστε όλοι μαζί κι όχι να αρχίσουμε πάλι τις αντιδικίες.
Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται έργα και βελτιωτικές παρεμβάσεις. Δεν αντέχει άλλο να πορεύεται με το ίδιο φθαρμένο φόρεμα. Κούρασε και θα κουράσει ακόμα περισσότερο. Έμεινε πίσω στον ανταγωνισμό με τις άλλες βαλκανικές μητροπόλεις. Το να ψάχνουμε τις αιτίες δεν έχει κανένα νόημα. Περνάει το 2026 άλλο ένα τρένο. Ας μην το χάσουμε κι αυτό.