* της Έλσας Αλατσίδου
Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική απόφαση. Η συζήτηση για την ανάπλαση του χώρου της ΔΕΘ δεν είναι απλά τεχνικό θέμα. Είναι βαθιά πολιτικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό. Αφορά το μέλλον της πόλης μας, το είδος της ζωής που θέλουμε να ζούμε και το πώς νοηματοδοτούμε την πρόοδο. Και γι’ αυτό, αυτή η απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί ερήμην των πολιτών της.
Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με έντονη πολιτισμική ταυτότητα, ισχυρή ιστορική μνήμη και ενεργούς πολίτες. Όμως είναι επίσης μια πόλη με σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα: κυκλοφοριακή συμφόρηση, έλλειψη πρασίνου, χαμηλούς δείκτες βιωσιμότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι διαθέτει τη μικρότερη αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο στην Ελλάδα και μία από τις χαμηλότερες στην Ε.Ε., ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση υπερβαίνει συστηματικά τα όρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Η προτεινόμενη ανάπλαση της ΔΕΘ, με περισσότερα κτήρια και τσιμέντο, δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας βιώσιμης πόλης. Δεν αμφισβητείται η αξία της ΔΕΘ – είναι ένας θεσμός συνυφασμένος με την ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, που αξίζει αναβάθμιση και στήριξη! Όμως η αναβάθμιση αυτή δεν μπορεί να γίνει εις βάρος του δημόσιου χώρου, της ποιότητας ζωής και του μέλλοντος της πόλης.
Λύσεις υπάρχουν: η μεταφορά της σε κατάλληλη δημόσια έκταση, όπως αυτή της Σίνδου, μπορεί να προσφέρει από τη μία τις υποδομές που της αρμόζουν, και από την άλλη, χώρο στην πόλη για να αναπνεύσει. Ταυτοχρόνως, με τη διατήρηση και αναβίωση συγκεκριμένων περιπτέρων στον ιστορικό χώρο της Έκθεσης, όπως τα 1, 2, 6, 7 και 8 – υποδείγματα του ελληνικού αρχιτεκτονικού μοντερνισμού – θα διατηρηθούν οι ποιοτικές εκδηλώσεις χαμηλής όχλησης αλλά υψηλού ενδιαφέροντος (όπως η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου) στην καρδιά της πόλης.
Ένας τέτοιος σχεδιασμός προσφέρει την ευκαιρία να νοηματοδοτήσουμε εκ νέου το ρόλο του δημόσιου χώρου στην αστική εμπειρία.
Γιατί ο δημόσιος χώρος της πόλης, δεν είναι πολεοδομική λεπτομέρεια. Είναι το πεδίο στο οποίο ξεδιπλώνεται η καθημερινότητά μας: οι σχέσεις, ο πολιτισμός, η κοινωνικότητα. Είναι δείκτης πολιτισμού και δημοκρατίας. Η αξία του προκύπτει από την πολιτική βούληση αλλά και από τη φροντίδα των ίδιων των πολιτών. Οι πόλεις που κατοικούμε μας διαμορφώνουν. Και οι ασφυκτικές, γκρίζες πόλεις – όπως γνωρίζουμε καλά – γεννούν αποξένωση, ανισότητες και κόπωση.
Ένα Μητροπολιτικό Πάρκο στο χώρο της ΔΕΘ δεν είναι μόνο ένας οικολογικός στόχος. Είναι μια πολιτιστική πρόταση. Ένας ανοιχτός χώρος που θα αποτελεί πνεύμονα ζωής για την πόλη, αλλά και έναν χώρο συνάντησης, δημιουργίας και κοινής εμπειρίας. Θα είναι ένα έργο που δεν διαγράφει την ιστορία της ΔΕΘ, αλλά τη μεταφέρει σε νέα εποχή – με σεβασμό, φροντίδα και προοπτική.
Τέτοιες αποφάσεις δεν μπορεί να τις παίρνουν λίγοι. Το μέλλον της Θεσσαλονίκης δεν ανήκει στα γραφεία μελετών ή πίσω από κλειστές πόρτες. Ανήκει στους πολίτες της. Και γι’ αυτό χρειάζεται το δημοψήφισμα. Για να διεκδικήσουμε και να εξασφαλίσουμε μια πρόοδο με σύγχρονους όρους: πράσινη, συμμετοχική, βιώσιμη, πολιτισμένη και ανθρώπινη.
Η Θεσσαλονίκη δεν αντέχει άλλη μια χαμένη ευκαιρία. Όχι άλλο ένα έργο βιτρίνας. Ναι στην αναγέννηση της ΔΕΘ, ναι στο πάρκο, ναι στο δημόσιο χώρο, ναι στη φωνή των πολιτών.
* Η Έλσα Αλατσίδου είναι Γραμματέας του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θεσσαλονίκης, εκλεγμένη με την παράταξη «Θεσσαλονίκη για Όλους»
Πηγή φωτογραφίας: Οικόπολις