Μπήκαμε από σήμερα στην τελική ευθεία των αυτοδιοικητικών εκλογών. Σε μια εβδομάδα τέτοια μέρα θα ψηφίζουμε για τις τοπικές ηγεσίες, για τους περιφερειάρχες και τους δημάρχους της επόμενης πενταετίας.
Το διακύβευμα για τις τοπικές κοινωνίες και συνεπώς για τη χώρα είναι πολύ μεγάλο. Σε μια εποχή πολλαπλών κρίσεων και προκλήσεων, σε μια εποχή ευκαιριών, οι τοπικές κοινωνίες με την επιλογή των ανθρώπων που θα ηγηθούν την επόμενη μέρα, ουσιαστικά καθορίζουν το μέλλον τους για πολλά περισσότερα από τα πέντε χρόνια της επόμενης αυτοδιοικητικής θητείας.
Ειδικά στη Θεσσαλονίκη η κρισιμότητα των αυτοδιοικητικών εκλογών είναι τεράστια. Και την ευθύνη για την πορεία μας την παίρνουμε εμείς. Δεν είναι βάρος, είναι τιμή. Πρέπει με χαρά να αναλάβουμε αυτή την ευθύνη ως πολίτες, διότι θέλουμε και μπορούμε να αποφασίζουμε για ό,τι εμείς θεωρούμε καλύτερο ως διοίκηση, ως εκπροσώπηση, ως λήψη κρίσιμων αποφάσεων για το δικό μας παρόν και για το μέλλον των επόμενων γενεών.
Είναι από τις πιο κρίσιμες των τελευταίων δεκαετιών αυτές οι εκλογές της αυτοδιοίκησης για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Ενδεικτικά:
Πρώτον, η κλιματική κρίση και η αντιμετώπισή της προβάλλει ως η νέα απειλή τώρα περισσότερο από ποτέ και ήδη διαμορφώνεται μια συνείδηση στους πολίτες ότι είναι απέναντι σε αυτή την κρίση και τις επιπτώσεις της απροστάτευτοι. Κάποιοι θέλουν να αναλάβουν την ευθύνη της προστασίας μας. Ας επιλέξουμε ποιοι κι ας αποφύγουμε τουλάχιστον εμείς να σηκώσουμε τα χέρια ψηλά.
Δεύτερον, οι χρηματοδοτικές ευκαιρίες για να διορθώσουμε τις στρεβλώσεις στον τόπο μας και να κάνουμε ένα αναπτυξιακό άλμα είναι οι περισσότερες που υπήρξαν ποτέ, με το γενναιότερο σε κονδύλια νέο ΕΣΠΑ, με το Ταμείο Ανάκαμψης, με μια νέα ΚΑΠ ευκαιριών, με τους πόρους για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία κι όλα αυτά σε ένα περιβάλλον εθνικής οικονομίας που είναι το καλύτερο των τελευταίων περίπου 15 ετών.
Τρίτον, έπειτα από πολλά ευρωπαϊκά «πακέτα στήριξης» στη χώρα επιτέλους δεν νοείται αυτοδιοικητική αρχή που να μην γνωρίζει μέχρι πού μπορεί να απλώσει το πόδι της, τι μπορεί να διεκδικήσει και πώς. Συνεπώς δικαιολογίες για ενδεχόμενη στασιμότητα τέλος.
Τέταρτον, η ίδια η κοινωνία είναι πιο ώριμη από ποτέ για να καταπιεί κενές περιεχομένου εξαγγελίες, υποσχέσεις δίχως αντίκρισμα και καθρεφτάκια για ιθαγενείς. Ποιος λοιπόν θέλει να γίνει κοψοχέρης την επόμενη μέρα;
Πέμπτον, δεν υπάρχουν δικαιολογίες για τις επόμενες διοικήσεις όσον αφορά στη δυνατότητα κυβερνησιμότητας. Οι νέες διοικήσεις θα είναι πλειοψηφικές και άρα θα είναι και οι μόνες αρμόδιες για την πορεία του τόπου.
Έκτον, με τον νέο νόμο η ενεργός συμμετοχή των πολιτών είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Κοντεύουμε κάθε πολυκατοικία να έχει τον υποψήφιό της σε Περιφέρεια ή Δήμο. Άρα και σήμερα, αλλά και την επόμενη μέρα θα γνωριζόμαστε πολύ καλά μεταξύ μας όλοι...
Έβδομον, όταν η χώρα είναι σε τροχιά ανάπτυξης, κάθε ανέτοιμη αυτοδιοικητική αρχή δεν θα σημάνει μια πενταετία στασιμότητας σε τοπικό επίπεδο, αλλά απώλεια μιας τεράστιας ευκαιρίας, του «τρένου της ανάπτυξης» για την τοπική κοινωνία και έτσι ελλοχεύει ο κίνδυνος να γίνουν ανυπέρβλητες οι ανισότητες ανάμεσα σε τοπικές κοινωνίες και ορισμένων το μέλλον να υποθηκευτεί για πολλά πολλά χρόνια. Μέχρι και να προδιαγραφεί τελειωτικά ως ζοφερό.
Δεν είναι μόνον αυτοί οι λόγοι. Πρόχειρα απαρίθμησα επτά πολύ σημαντικούς για μένα. Τόσο, ώστε να θεωρώ αδιανόητη τη μη συμμετοχή, την αδιαφορία, την αποχή.
Όχι ότι πέρασε ποτέ από το μυαλό μου να μην πάω να ψηφίσω. Ομολογώ ότι ούτε καταλαβαίνω την αποποίηση κάθε ευθύνης από κάποιον που θέλει να φέρει τον τίτλο, την ιδιότητα του πολίτη, ούτε θέλω να την κατανοήσω. Δεν περνάει κανένα μήνυμα και για να το πω διαφορετικά: καλύτερα κοψοχέρης, παρά αμέτοχος, αδιάφορος, συνένοχος.
Καθένας, με τα δικά του κριτήρια θα κάνει τις επιλογές του. Κι επειδή όπως ανέφερα προηγουμένως με τόσους πολλούς υποψήφιους, όλο και κάποιος θα είναι φίλος, γνωστός, συμπαθής, καλό παιδί κτλ., επισημαίνω ότι τα κακά παιδιά αφενός είναι στη φυλακή, αφετέρου το καλό παιδί δεν κάνει καλά και τη δουλειά. Κι εμείς θέλουμε διοικήσεις κι όχι παρέα να διασκεδάσουμε. Οπότε προσοχή στον σταυρό διότι είναι πολύ σοβαρή υπόθεση.
Αυτή τη φορά σε Περιφέρειες και Δήμους πρέπει να γίνει η δουλειά. Πρέπει κάποιοι να την κάνουν και να βάλουν επιτέλους τον τόπο και την κοινωνία σε μια νέα εποχή, απαλλαγμένη από παρωχημένες αντιλήψεις που μας κόστισαν σε ανάπτυξη (και σε πολλά άλλα, που δε θέλω να αναφέρω γιατί στενοχωριέμαι και θα στενοχωρήσω και πολλούς). Μας κόστισαν την υστέρηση σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες ευρωπαϊκές περιφέρειες και πόλεις. Και μη βλέπετε μόνον το παράδειγμα της Κεντρικής Μακεδονίας ή του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης, που πάνω κάτω πιάνουν τον μέσο όρο και σε πολλούς τομείς είναι σε καλύτερη μοίρα από τον ανταγωνισμό. Δείτε τι γίνεται και παραέξω...
Οι νέοι τοπικοί άρχοντες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν τον νέο ισχυροποιημένο ρόλο των Περιφερειών και των Δήμων, ο οποίος αναγνωρίζεται πλέον σε όλη την Ευρώπη. Μόνο τα τελευταία χρόνια η ΕΕ συνειδητοποίησε ότι πολλές από τις πολιτικές της εκλαμβάνονται και είναι αντιλαϊκές και πως η μπράντα της φθίνει αντί να ενισχύεται σε επίπεδο τοπικών κοινωνιών, παρότι μοιράζει αφειδώς χρήμα. Για να φτάσει αυτό το χρήμα να γίνει έργο για την καθημερινότητα του πολίτη, ο πλέον κρίσιμος κρίκος της αλυσίδας είναι η Περιφέρεια και ο Δήμος. Οι τοπικές κυβερνήσεις, όπως και θεσμικά έχουν κατοχυρωθεί στις πιο προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Ακόμη και ο σκληρός γραφειοκρατικός και αποστειρωμένος μηχανισμός της ΕΕ το αντιλήφθηκε πια. Διότι η αυτοδιοίκηση (όσο τετριμμένο και να ακούγεται ισχύει) είναι ο πιο κοντινός θεσμός στον πολίτη. Κι αν δεν λειτουργεί με σύγχρονους όρους, αν είναι ανίσχυρη, αν δεν μπορεί να ακολουθήσει στην κούρσα του ευρωπαϊκού και διεθνούς ανταγωνισμού, τότε αποβαίνει καταδικαστική και για την τοπική κοινωνία, αλλά και για την ίδια την ΕΕ. Στην Ευρώπη το κατάλαβαν, γι' αυτό και έδωσαν ισότιμο ρόλο στην Αυτοδιοίκηση κατά τη διαδικασία λήψης των αποφάσεων.
Συνεπώς, η κάλπη την επόμενη Κυριακή είναι μονόδρομος. Είμαστε όλοι καλεσμένοι στη γιορτή της Δημοκρατίας και καλό είναι να πάμε. Για να είναι πράγματι γιορτή, για να κάνουμε το καθήκον μας απέναντι στους εαυτούς μας, στο κοινωνικό σύνολο, στον τόπο μας και αν θέλετε για να έχουμε λόγο να γκρινιάζουμε, να κρίνουμε ή να αισθανόμαστε υπερήφανοι την επόμενη μέρα. Την ερχόμενη Κυριακή καθένας από εμάς αποφασίζει και με την ψήφο του και με τον σταυρό του.