Με έκδηλο και αυτονόητο ενδιαφέρον παρακολουθεί η αγορά της Θεσσαλονίκης την πορεία της νέας, ανακαινισμένης αγοράς Μοδιάνο, που λειτουργεί, πλέον, εδώ και πάνω από δύο μήνες. Κοινή εκτίμηση των παραγόντων του εμπορίου του κέντρου της Θεσσαλονίκης είναι ότι η πορεία της επισκεψιμότητας στον νέο επί της ουσίας αυτόν χώρο είναι… χαλαρή, καθώς –εάν εξαιρέσει κανείς την περιέργεια των πρώτων ημερών που συνέπεσαν με την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων- δεν έχει υπάρξει η… κοσμοσυρροή που κάποιοι υπολόγιζαν. Από την άλλη, οι πάντες αναγνωρίζουν ότι ο χρόνος λειτουργίας είναι ακόμη περιορισμένος για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, καθώς σε ανάλογες περιπτώσεις αρκεί η παρουσία ενός ή δύο νέων καταστημάτων για να υπάρξει η ώθηση που χρειάζεται ολόκληρη η αγορά.
Μια βόλτα σήμερα στην ανακαινισμένη Αγορά Μοδιάνο βοηθάει τον επισκέπτη στη διαπίστωση κάποιων καταστάσεων. Κατ’ αρχήν η στατική και αισθητική αναβάθμιση του κτηρίου έσωσε ένα μνημείο που χαρακτηρίζει διαχρονικά την εμπορική κίνηση του κέντρου της πόλης, παλαιότερα, μάλιστα, ως τοπόσημο. Πέραν αυτού υπάρχουν ακόμη προς διάθεση πολλά καταστήματα μέσα στην αγορά, κάτι που μάλλον επιβεβαιώνει όσους πιστεύουν ότι οι τιμές των ενοικίων θεωρούνται από την πιάτσα υψηλές. Η εικόνα με τα κατεβασμένα στόρια και τους άδειους χώρους δημιουργεί την εντύπωση ότι ο χώρος δεν λειτουργεί πλήρως, κάτι που δεν ισχύει και ως εκ τούτου αδικεί τις επιχειρήσεις που υπάρχουν. Επίσης, μια αγορά με πολλά άδεια καταστήματα έχει αρνητικές συνέπειες στην καταναλωτική διάθεση, ακριβώς όπως συμβαίνει με παρηκμασμένους δρόμους του κέντρου, που σήμερα παραμένουν σκοτεινοί ακόμη κι αν κάποια μαγαζιά αντέχουν ηρωικά, ενώ πριν από το 2010 – 2011 έσφυζαν από κίνηση.
Ένα ουσιαστικό πρόβλημα στη νέα Αγορά Μοδιάνο είναι ο χαρακτήρας της. Ή μάλλον η έλλειψη χαρακτήρα. Ως αγορά τροφίμων δίνει την εντύπωση χαοτικής πολυδιάσπασης. Πιθανόν τα πράγματα να ήταν καλύτερα εάν στην ταξινόμηση των χώρων υπήρχε ομαδοποίηση των καταστημάτων με ίδιο ή ομοειδές αντικείμενο σε συγκεκριμένα σημεία, ώστε οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα ευχερούς επιλογής. Κάτι που ήταν, άλλωστε, χαρακτηριστικό στοιχείο της παλιάς Μοδιάνο, ενώ ισχύει σε σημαντικό βαθμό και στην άλλη παραδοσιακή αγορά του κέντρου της Θεσσαλονίκης, την όμορη με τη Μοδιάνο ανοιχτή αγορά Βλάλη, το γνωστό μας Καπάνι. Από την άλλη οι χώροι της εστίασης δεν διαφέρουν σε τίποτα από όσους υπάρχουν εκτός της Μοδιάνο. Αυτό σημαίνει ότι η εμπορικότητά τους είναι ευθέως ανάλογη με την πορεία των καταστημάτων τροφίμων που υπάρχουν, κάτι που δικαιολογεί την υποτονικότητα που καταγράφεται μέχρι σήμερα.
Επιπροσθέτως, η ανακαινισμένη Αγορά Μοδιάνο μέχρι στιγμής καταδεικνύει ότι η αναβίωση των παλαιών χώρων και κτηρίων δεν είναι απλή υπόθεση. Δεν αρκούν οι αναμνήσεις. Κάθε άλλο, χρειάζεται έμπνευση για να πειστεί ο καταναλωτής να επισκεφθεί κάτι καινούργιο που πλασάρεται σαν παραδοσιακό. Καταρχάς οι καταναλωτικές συνήθειες και ο τρόπος ζωής έχουν αλλάξει δραματικά τα τελευταία χρόνια. Το 2023 ο Θεσσαλονικιός δεν έχει τις προϋποθέσεις για να ψωνίσει τρόφιμα στο κέντρο της πόλης, ενώ κατοικεί περιφερειακά. Δεν έχει ούτε τον χρόνο ούτε τα μέσα, μιας και οι αστικές συγκοινωνίες της πόλης εξυπηρετούν οριακά. Ελάχιστοι είναι σήμερα οι άνθρωποι που μπαίνουν στα λεωφορεία του ΟΑΣΘ από το κέντρο φορτωμένοι με σακούλες τροφίμων, όπως συνέβαινε παλαιότερα. Τα πολλά τελευταία χρόνια η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών εφοδιάζονται τα απαραίτητα από τη γειτονιά τους και τα μεγάλα σούπερ μάρκετ, που υπάρχουν παντού. Στη νέα Μοδιάνο –για παράδειγμα- υπάρχουν επιχειρήσεις που πουλάνε επώνυμα προϊόντα, τα οποία υπάρχουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αλλά ακόμη κι αν υπάρχουν κάποιοι μερακλήδες με την ποιότητα, που έχουν αδυναμία στο κέντρο της πόλης και θέλουν να κατέβουν με το αυτοκίνητό τους, θα πρέπει να οργανώσουν ολόκληρη εκστρατεία, αφού ως γνωστόν τα αυτοκίνητα δεν χωράνε πια στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου ούτε οι χώροι στάθμευσης επαρκούν.
Ένα άλλο θέμα που φέρνει στην επιφάνεια η λειτουργία της νέας αγοράς Μοδιάνο είναι η αναβίωση παραδοσιακών χώρων και κτηρίων που έμειναν ανενεργοί για μεγάλο διάστημα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη δυναμική τους, η ανάκτηση της οποίας αποδεικνύεται προβληματική. Η δυσκολία είναι εξαιρετικά μεγάλη στην περίπτωση που η αναβίωση έχει να κάνει με την ίδια παραδοσιακή δραστηριότητα, διότι τότε η σύγκριση είναι άμεση και… άδικη για τον ανακαινισμένο χώρο, που έχει να αντιμετωπίσει τις αναμνήσεις και τους αστικούς μύθους που συνδέονται με τον παλιό. Όπως έλεγε τις προάλλες μπαρουτοκαπνισμένος επιχειρηματικός παράγων του κέντρου της Θεσσαλονίκης σε σχετική συντροφιά «ίσως θα ήταν προτιμότερο οι ανακαινισμένοι χώροι να διεκδικούν την καθιέρωση και το αποτύπωμά τους, προβάλλοντας τον δικό τους χαρακτήρα και τον δικό τους όνομα με μια υπόμνηση ως προς το σημείο με τη διευκρίνιση –εν προκειμένω- "εκεί που βρισκόταν η αγορά Μοδιάνο" ή "στο κτήριο Μοδιάνο", ώστε να υπάρχει σύνδεση, αλλά όχι ταύτιση».
Είναι γνωστό ότι οι δημιουργοί της νέας Μοδιάνο επηρεάστηκαν καθοριστικά από ανάλογους χώρους που λειτουργούν με μεγάλη επιτυχία στη Μαδρίτη και στη Βαρκελώνη. Μόνο που ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ισπανία, αλλά και στη Θεσσαλονίκη και τις δύο μεγάλες πόλεις της χώρας της Ιβηρικής υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Οι δύο πόλεις της Ισπανίας έχουν σημαντική διεθνή κίνηση 12 μήνες τον χρόνο. Αντίθετα, η τουριστική κίνηση στη Θεσσαλονίκη, αν και βαίνει αυξανόμενη τα τελευταία χρόνια και ενδεχομένως να είναι ακόμη μεγαλύτερη στο μέλλον, παραμένει σε χαμηλούς αριθμούς και ακόμη χαμηλότερο οικονομικό επίπεδο των Βαλκάνιων κατά βάσιν επισκεπτών. Επίσης, στην Ισπανία –όπως και σε άλλες πιάτσες με μπαρ και εστίαση της Ευρώπης- είναι εξαιρετικά συνηθισμένο το ποτό στο όρθιο στον δρόμο και το φαγητό στο… ημιόρθιο στο πεζοδρόμιο. Στη Θεσσαλονίκη, όσον αφορά τους ντόπιους, ακόμη και στα σουβλατζίδικα υπάρχουν κρατήσεις τραπεζιών, διότι οι άνθρωποι θέλουν να καθίσουν με την παρέα τους, ακόμη και στα πιο πρόχειρα, που όμως μπορεί να κρατήσουν μερικές ώρες. Να συζητήσουν, να χαβαλεδιάσουν, να φάνε και να πιουν χωρίς να πιαστεί η μέση τους.