Στα μέσα της εβδομάδας συμπληρώθηκε ένας χρόνος από τη φριχτή δολοφονία του Άλκη Καμπανού, την 1η Φεβρουαρίου 2022, σε δρόμο της Χαριλάου, που συγκλόνισε όχι μόνο τη Θεσσαλονίκη, αλλά ολόκληρη την Ελλάδα. Το… λάθος του 19χρονου Άλκη ήταν ότι συμπαθούσε την ομάδα του Άρη, κάτι που τον στοχοποίησε από μια ομάδα οργανωμένων οπαδών του ΠΑΟΚ. Τις μέρες αυτές, μάλιστα, βρίσκεται σε εξέλιξη η δίκη 12 κατηγορούμενων για τη δολοφονία και στα δικαστήρια της Θεσσαλονίκης αναβιώνουν στιγμές και σκηνές μιας άγριας επίθεσης στους δρόμους της πόλης, κατά τη διάρκεια της οποίας δολοφονήθηκε ο Άλκης και τραυματίστηκε σοβαρά ένας φίλος του.
Όπως είναι λογικό και αναμενόμενο η πρώτη επέτειος της δολοφονίας του 19χρονου δεν πέρασε απαρατήρητη. Αντιθέτως τιμήθηκε δεόντως. Από τον δήμο Θεσσαλονίκης που μετονόμασε την οδό στην οποία έγινε η δολοφονία σε «Άλκη Καμπανού». Από σχολεία της Τούμπας και της Χαριλάου, που διοργάνωσαν αγώνα των ομάδων τους των μικρών ηλικιών. Από τον κόσμο που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της δομής «Εις το όνομα του Άλκη» και πραγματοποίησε σιωπηλή πορεία μέχρι τον Λευκό Πύργο, στην οποία κατέβηκαν αγκαλιασμένοι φίλαθλοι όλων των αποχρώσεων, φορώντας τα διακριτικά των ομάδων τους. Άλλωστε ένα χρόνο τώρα ο απλός κόσμος, οι πολίτες, κρατούν ζωντανή τη μνήμη του Άλκη πηγαίνοντας στο σημείο της δολοφονίας του, ανάβοντας ένα κεράκι ή αφήνοντας ένα λουλούδι. Ακόμη υπάρχει η σελίδα της δομής για τον Άλκη στο Facebook, στην οποία άνθρωποι από όλα τα σημεία της χώρας, αλλά και από το εξωτερικό, ανεβάζουν φωτογραφίες, στις οποίες ποζάρουν αγκαλιασμένοι φίλαθλοι διαφορετικών ομάδων φορώντας πολύχρωμες φανέλες.
Όλα αυτά είναι χρήσιμα και σεβαστά. Τίποτα δεν πάει χαμένο. Εκφράζουν τη συνείδηση μιας κοινωνίας, η οποία προφανώς αποδοκιμάζει τις εν ψυχρώ δολοφονίες. Επίσης, στηρίζουν ψυχολογικά τους γονείς, τα αδέλφια, τους συγγενείς, τους φίλους και όλα τα πολύ κοντινά πρόσωπα στη ζωή του Άλκη, που έχασαν άδικα τον άνθρωπό τους και αναζητώντας παρηγοριά και ένα ευρύτερο νόημα σε αυτή την παράλογη κατάληξη του 19χρονου χρειάζονται συμπαράσταση. Είναι, λοιπόν, όλα αυτά καλά και άγια. Μόνο που σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογούν υπερβολές του τύπου «Ο Άλκης ένωσε τη Θεσσαλονίκη» ή «Η δικαίωση του Άλκη». Στις απόψεις αυτές περισσεύουν η επιπολαιότητα και η υποκρισία. Πρόκειται για γραφικές προσεγγίσεις.
Ο Άλκης Καμπανός δεν έχει δικαιωθεί –και δυστυχώς είναι σχεδόν απίθανο να συμβεί αυτό ποτέ- για τους ακόλουθους λόγους:
Πρώτον, έφυγε από τη ζωή στα 19 του χωρίς να προλάβει να ζήσει. Ό,τι κι αν ακούγεται περί του αντιθέτου είναι εκ του ασφαλούς και από ανθρώπους οι οποίοι –αν μη τι άλλο- αναπνέουν και περπατάνε.
Δεύτερον, δεν έφυγε από τη ζωή σαν ήρωας, διότι δεν ήταν ήρωας και διότι μάλλον δεν τον ενδιέφερε να γίνει ήρωας. Ο ηρωισμός προϋποθέτει εθελοντική παρουσία σε μία μάχη ή σε έναν αγώνα, που να δικαιολογεί το ρίσκο, την απόφαση και την επιλογή αυτού που μετέχει. Σε αυτή την περίπτωση μια θυσία ενδέχεται να έχει ένα κάποιο νόημα.
Τρίτον, το σύστημα που πήρε τη ζωή του Άλκη δεν έλαβε κανένα ουσιαστικό μήνυμα. Έναν χρόνο τώρα τα πράγματα εξακολουθούν να κυλούν όπως εκείνη την ημέρα. Στην πραγματικότητα είναι θέμα χρόνου να ζήσουμε ανάλογες καταστάσεις. Και τύχης να μη ζήσουμε. Άλλωστε σε αυτούς τους τελευταίους 12 μήνες τα επεισόδια οπαδικής βίας εντός και κυρίως εκτός των γηπέδων δεν έχουν σταματήσει. Το αθλητικό πνεύμα δεν έχει επιστρέψει στα γήπεδα, αφού οι αγώνες εξακολουθούν στην πλειονότητά τους να διεξάγονται χωρίς την παρουσία φιλάθλων της φιλοξενούμενης ομάδας, ενώ στα θεωρούμενα κρίσιμα ποδοσφαιρικά ματς, αυτά που καθ’ υπερβολίν αποκαλούμε ντέρμπι, καλούνται διαιτητές από το εξωτερικό! Ούτε καν οι μεγαλοπαράγοντες των ομάδων έχουν αλλάξει τακτική. Εξακολουθούν να περιφέρουν την πρωτοφανή ασυλία τους με δηλώσεις, ανακοινώσεις, «πρωτοβουλίες» και συμπεριφορές, που υποδαυλίζουν την οπαδική ένταση. Ούτε ένας δεν τα παράτησε αηδιασμένος. Εάν σε αυτούς τους 12 μήνες οι πρόεδροι των μεγάλων ομάδων της χώρας είχαν φωτογραφηθεί μερικές φορές γύρω από ένα τραπέζι να τρώνε, να πίνουν και να γελάνε, ενώ συγχρόνως δεν θα έκαναν καμία δήλωση, ούτε θα εξέδιδαν κάποια ανακοίνωση –εκτός, ίσως από το να ενημερώσουν για μία μεταγραφή-, ίσως να πρόσφεραν κάτι, με αφορμή τη θυσία του Άλκη. Επειδή, όμως, εξακολουθούν να… τρώγονται, να απειλούν και να επιτίθενται αμέσως ή εμμέσως ο ένας στον άλλο, το μόνο που κάνουν είναι να προσφέρουν «επιχειρήματα» στους ανεγκέφαλους νεαρούς και λιγότερο νεαρούς, ώστε να λειτουργούν σα να ανήκουν σε ιδιωτικούς στρατούς. Όσο για την ΕΠΟ, ψάχνει από τώρα να εφαρμόσει κάτι που προέβλεψε χωρίς ντροπή από το καλοκαίρι, τη διεξαγωγή του τελικού του κυπέλλου Ελλάδος στο εξωτερικό, κάπου στη Γερμανία, στη Βρετανία, στο… Τιμπουκτού ή ακόμη πιο μακριά. Στην προκήρυξη του θεσμού του κυπέλου ποδοσφαίρου προβλέπεται ότι αν στον τελικό προκριθούν μία ομάδα από το λεκανοπέδιο της πρωτεύουσας και μία από τη Θεσσαλονίκη ο τελικός θα γίνει σε μια ενδιάμεση πόλη, στον Βόλο ή στο εξωτερικό. Επειδή, όμως, καμία ελληνική πόλη εντός ή εκτός Θεσσαλίας δεν θέλει να φιλοξενήσει ένα πάρτι των χούλιγκανς -ποιος μπορεί να ξεχάσει τις αδιανόητες σκηνές με το επί σχεδόν μία ώρα ξύλο στην πεζογέφυρα του Πανθεσσαλικού Σταδίου το 2017- αναζητείται λύση στο εξωτερικό. Προφανώς με τη δικαιολογία ότι στην Ευρώπη υπάρχουν πολλοί Έλληνες, που θα ήθελαν να παρακολουθήσουν από κοντά έναν αγώνα!
Τέταρτον, η πολιτεία σε όλες της τις εκφάνσεις παραμένει αμήχανη. Οι αξιωματούχοι της «άβουλοι και μοιραίοι» δεν έχουν προβεί σε ουσιαστικές κινήσεις. Οι διοικήσεις των μεγάλων ΠΑΕ κινούνται ανεξέλεγκτα, οι σύνδεσμοι των οπαδών ζουν και βασιλεύουν, ενώ οι ελληνικές ομάδες εξακολουθούν να αγωνίζονται στην Ευρώπη, ανεξαρτήτως του ότι η πορεία τους συνήθως ολοκληρώνεται νωρίς το φθινόπωρο, εάν όχι το καλοκαίρι. Όταν, δε, κάποιος θυμίσει στους… αρμόδιους ότι η Βρετανία, που σήμερα έχει το πιο ακριβό και καλύτερο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα στον κόσμο, κάποια στιγμή απέκλεισε τις ομάδες της από την Ευρώπη για να πατάξει τον χουλιγκανισμό, η απάντηση είναι έτοιμη: Εκεί στη Βρετανία –λένε- η βία ήταν μέσα στα γήπεδα, στις κερκίδες και στα κυλικεία, ενώ στην Ελλάδα οι συμπλοκές γίνονται στους δρόμους και στις πλατείες. Ακολουθούν συνήθως και κάποιες φτηνιάρικες πρόχειρες αναλύσεις για τη βία που –γενικώς και αορίστως- αναπτύσσεται ανάμεσα στους εφήβους και τους νέους και… καθαρίζουν. Μόνο μέλημα των…αρμοδίων είναι μη τυχόν θίξουν την τιμή και την υπόληψη των ομάδων, δηλαδή των διοικήσεων και των φανατικών οπαδών.
Αυτά τα υλικά, οι εικόνες και οι νοοτροπίες εξακολουθούν να συνθέτουν το θλιβερό σκηνικό του ελληνικού ποδοσφαίρου σήμερα, όπως ακριβώς και 12 μήνες πριν. Αλλά και τα πολλά τελευταία χρόνια. Ο 19χρονος Άλκης χάθηκε άδικα. Η πραγματικότητα είναι ότι ο ίδιος δεν πρόλαβε να ζήσει και οι δικοί του άνθρωποι δεν θα ξεπεράσουν ποτέ την απώλεια.
Όλα τα υπόλοιπα συνιστούν θεωρητικά σχήματα χωρίς πρακτική αξία. Είναι σκληρό, αλλά πραγματικό: ούτε ο άδικος και σκληρός θάνατος ενός 19χρονου παιδιού είναι ικανός να ταρακουνήσει ένα σύστημα με ιδιοτελή κίνητρα και μονομανή χαρακτηριστικά. Ένα σύστημα στο οποίο με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμμετέχουν μεγαλόσχημοι επιχειρηματίες που παίζουν παιχνίδια εξουσίας στα ρηχά, έρημοι κι απρόσωποι παράγοντες του δημοσίου βίου, οι οποίοι επιβιώνουν χάρη στο δημόσιο χρήμα, αποπροσανατολισμένοι νεολαίοι χωρίς συνείδηση, που ορισμένες στιγμές θυμίζουν ανθρώπους της πλειστοκαίνου περιόδου, αλλά και –με τον τρόπο τους- οι περισσότεροι από τους απλούς ανθρώπους της διπλανής πόρτας. Που όλο κάτι δεν τους αρέσει, όλο κάτι θέλουν να αλλάξουν στους ίδιους, στα παιδιά και στη γειτονιά τους και όλο το αφήνουν για μετά το ντέρμπι της Κυριακής, το ματς του άλλου μήνα, το πρωτάθλημα της επόμενης σεζόν.