Πληθαίνουν τα δημοσιεύματα για ξεθώριασμα του σχεδίου της επιτόπου ανάπλασης της ΔΕΘ, ενώ, αντίστοιχα, αυξάνουν οι αντιδράσεις, οι εκδηλώσεις και η απήχηση των αντιπροτάσεων για win win διπλή λύση, δηλαδή για πράσινη, βιώσιμη και ενιαία Δ.Ε.Θ. εντός και εκτός πόλης.
Η βούληση συντριπτικού ποσοστού των πολιτών να εκφράσουν γνώμη για ένα μείζον θέμα που τους αφορά, μέσω του προτεινόμενου δημοψηφίσματος από 69 συλλογικότητες της κοινωνίας των πολιτών, σημειώνει νούμερα της τάξης του 80%, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένες μετρήσεις αποτελώντας ηχηρή απάντηση σε όσους έσπευσαν -ματαίως- να δηλώσουν ετσιθελικά «Τέρμα η συζήτηση!».
Παράλογο; Δεν απαντά κανείς, άρα λογικό...
Θα θυμάστε τη διαρκώς αναπάντητη ερώτηση που έθετε απευθυνόμενη στο παράλογο η χήρα Μήτση στους «Δέκα Μικρούς Μήτσους» του Λαζόπουλου. Το Υπερταμείο και η διοίκηση της Δ.Ε.Θ., συναινούντος του δημάρχου Θεσσαλονίκης, δεν έθεσαν καν την ερώτηση. Προσπάθησαν να επιβάλουν το παράλογο ως δήθεν λογικό. Απέτυχαν οικτρά!
Το να γκρεμίζεις αδιακρίτως σημαντικά κτήρια παλαιότερων περιόδων της «Έκθεσης», με βαριές υπογραφές αρχιτεκτόνων, γκρεμίζοντας μαζί τους την ιστορική μνήμη της πόλης, αντί να τα αποκαταστήσεις και να τα επαναχρησιμοποιήσεις, δεν είναι λογικό, είναι παράλογο!
Το να προτίθεσαι να εγκαταστήσεις τις σχεδόν ίδιες εκθεσιακές και συνεδριακές δραστηριότητες που φιλοξενούσαν τα παλαιότερα περίπτερα, κατασκευάζοντας νέα, πολυδάπανα, τεράστιων όγκων και μεγάλων υψών, δεν είναι λογικό, είναι παράλογο.
Το να επιχειρείς να σαγηνεύσεις ντε και καλά επενδυτή, δίνοντάς του προίκα 10ώροφο ξενοδοχείο, εκμετάλλευση υπερμεγέθους πάρκινγκ 1.600 θέσεων και ευμεγέθους εμπορικού κέντρου με πολυτελή καταστήματα λιανικής πώλησης, δεν είναι λογικό, είναι παράλογο. Γιατί δεν έχεις σχέδιο βιωσιμότητας, γιατί τα πανάκριβα καταστήματα δεν θα είναι προσβάσιμα στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, αλλά μόνο σε μεγάλες αλυσίδες επιχειρήσεων επιφέροντας ένα ακόμη πλήγμα στη χειμαζόμενη τοπική αγορά. Και, επιπλέον, ουδεμία σχέση θα έχουν με τις εκθεσιακές ή συνεδριακές δραστηριότητες της ΔΕΘ.
Το να στερείς από μια περιβαλλοντικά εξουθενωμένη πόλη το χώμα, το πράσινο και την ανάσα χτίζοντας στη θέση τους τσιμεντένια μεγαθήρια, με ολίγον από πάρκο, δεν είναι λογικό, είναι παράλογο.
Και όλα αυτά, να επιχειρείς να τα παρουσιάσεις στους πολίτες-«ιθαγενείς», ως λαμπυρίζουσες χάντρες και καθρεφτάκια «ανάπτυξης», δεν είναι καν παράλογο, είναι κοροϊδία!
Το αφεντικό, οι αυτοφωράκηδες, τα φουρφούρια
«Το ΤΑΙΠΕΔ είναι εταιρεία που ανήκει στο Υπερταμείο. Aξιοποιεί την ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και το προϊόν χρησιμοποιείται αποκλειστικά για αποπληρωμή του δημοσίου χρέους» [Ν. 4389/2016].
Στο εύλογο ερώτημα «με ποιο καθεστώς, με τι στελέχη, με ποιον στόχο λειτουργεί το ΤΑΙΠΕΔ;», ο Κ. Χλωμούδης, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς, σε άρθρο του (29/4/25), διαπιστώνει τα εξής:
- Tο ΤΑΙΠΕΔ σχεδιάζει και υλοποιεί, χωρίς δημοκρατικό έλεγχο, δεν είναι υποχρεωμένο να δηλώνει τις δαπάνες στη «Διαύγεια» και διά νόμου έχει διασφαλισμένο το «ακαταδίωκτο».
- Στο χρηματοοικονομικό υπόβαθρο των στελεχών και των συμβούλων του ΤΑΙΠΕΔ/Υπερταμείου, κυριαρχεί η αντίληψη της «εμπορικής υπόστασης”, της διαχείρισης των λιμένων ως real-estate.
Εδώ είμαστε! Οι διαπιστώσεις του καθηγητή, ισχύουν κατά γράμμα και στην περίπτωση της Δ.Ε.Θ. Σύμφωνα με τον νόμο, «Το ΤΑΙΠΕΔ διοικείται από έμπειρους επαγγελματίες του τραπεζικού, επιχειρηματικού και νομικού τομέα, με τη βοήθεια Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων».
Ένας κι ένας οι «έμπειροι επαγγελματίες» του ΤΑΙΠΕΔ, αετοί στο αλισβερίσι! Δεν είναι κακοί άνθρωποι αλλά μη γυρεύεις απ’ αυτούς, στο νταραβέρι που τους ανέθεσαν, να συνυπολογίζουν «ποιότητα ζωής», «κλιματική κρίση», «ανθεκτικότητα πόλεων» «πρόωρους θανάτους από μικροσωματίδια» και τέτοια. Τους είναι παντελώς αδιάφορα!
Ιδού, λοιπόν, δύο χαρακτηριστικά δείγματα real-estate αντίληψης και πρακτικής του ΤΑΙΠΕΔ/Υπερταμείου/ΕΤΑΔ για την «αξιοποίηση» της Δ.Ε.Θ.:
- «Σχέδια για ανάπλαση της Δ.Ε.Θ. παρουσίασε στέλεχος του Υπερταμείου στο συνέδριο real-estate «Prodexpo North». (5/3/25)
- «Επιλεγμένα περιουσιακά στοιχεία παρουσίασαν στελέχη του Υπερταμείου/ΕΤΑΔ, σε εταιρείες real-estate στην έκθεση MIPIM στις Κάννες. Ανάμεσα τους, η ανάπλαση της Δ.Ε.Θ.-Helexpo (13/4/25)».
Η διοίκηση της Δ.Ε.Θ. αφηγείται τις δικές της μυθοπλασίες για «ανάπτυξη», «πολιτισμό» και «μητροπολιτικά πάρκα». Όμως, o boss είναι το Υπερταμείο. Κι αυτοί είναι οι θλιβεροί αυτοφωράκηδες, που μπαίνουν μπροστά, στη θέση του αφεντικού του μαγαζιού. Και καλά αυτοί. Πρόκειται για διορισμένα άτομα που βάζουν την προσωπική τους καριέρα πάνω από τα συλλογικά συμφέροντα της Θεσσαλονίκης.
Ο δήμαρχος, όμως, ο καταστατικά υπερασπιστής των συμφερόντων όλης της πόλης; Τάχα δεν ξέρει τι εξυφαίνεται; Ακριβώς, επειδή ξέρει και επειδή είναι μέλος του Δ.Σ. της Δ.Ε.Θ., αλλά κυρίως επειδή εκλέγεται με ψηφαλάκια, εδώ και δυο χρόνια κάνει τις απόψεις του φουρφούρι.
Προεκλογικά, πρότεινε μια Δ.Ε.Θ. «εκθεσιακό κέντρο, ικανό να φιλοξενεί θεματικά γεγονότα περιορισμένης όχλησης και ήπιου περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Στην περιαστική ζώνη της πόλης, να δημιουργηθεί η νέα Δ.Ε.Θ., ένα σύγχρονο εκθεσιακό κέντρο, ικανό να φιλοξενεί εκθεσιακά γεγονότα μεγάλης κλίμακας» (21/9/23). Μετεκλογικά, συντάχθηκε με την «επιτόπου ανάπλαση», με τις «κόκκινες γραμμές» του να ξεθωριάζουν μία μία και να σβήνουν, σαν τις διαγραμμίσεις των δρόμων, λόγω φτηνού υλικού.
Μετά από αλλεπάλληλα φουρφουρίσματα, είδε προσφάτως καθ’ ύπνους απειλητικό εφιάλτη και εξυπνώντας και αναρωτηθείς «τι χρειάζεται ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο δίπλα στο μεγάλο εμπορικό κέντρο του ιστορικού κέντρου» (12/5/25), έσπευσε να τον ξορκίσει δι’ οραματικού «Μητροπολιτικού πάρκου», τα στρέμματα του οποίου αυξάνει ευθέως ανάλογα προς την αύξηση των υπογραφών για τη διενέργεια δημοψηφίσματος.
Ο Γόρδιος δεσμός
Συνοψίζοντας, το παράλογο real-estate project εξελίχτηκε σταδιακά σε φρυγικό Γόρδιο δεσμό, λόγω:
- Της πολύ χαμηλής πλέον αποδοχής των Θεσσαλονικέων στην επιτόπου ανάπλαση.
- Των αυξανόμενων υπογραφών των πολιτών που ζητούν δημοψήφισμα (έχουν φτάσει ήδη τα 2/3 των απαιτούμενων και συνεχίζουν αυξανόμενες).
- Της επικείμενης απόφασης του ΣτΕ επί της προσφυγής 50 επιστημόνων, οι οποίοι κατέθεσαν τεκμηριωμένη αίτηση ακύρωσης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δ.Ε.Θ., των χρήσεων γης, των όρων δόμησης, της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και του Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής.
- Των δυσκολιών για ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον προκειμένου να συγκινηθεί ιδιώτης να βάλει τα λεφτουδάκια του. Κάτι που δεν διαφαίνεται στο ορατό μέλλον, διότι, όποιος εμφανιστεί, θα απαιτήσει καθαρό τοπίο, γρήγορη απόσβεση και επιχειρηματικό κέρδος. Τίποτε από αυτά δεν είναι διασφαλισμένο!
Το “project Δ.Ε.Θ.” βουλιάζει αύτανδρο στο τέλμα και ο Σεπτέμβριος των εγκαινίων της «Έκθεσης» θα είναι κυματώδης έως τρικυμιώδης. Ο καπετάνιος πρωθυπουργός θα περάσει δύσκολες ώρες, αν δεν σκαρφιστεί λύση για τον Γόρδιο δεσμό. Διαθέτει, άραγε, τη σπάθη του Μεγάλου Αλεξάνδρου προκειμένου να αναφωνήσει, όπως Εκείνος: «Ό,τι δεν λύεται, κόπτεται»;
*Ο Νίκος Φωτίου είναι πρώην αντιδήμαρχος του Δήμου Θεσσαλονίκης