Ο πλανήτης Γη ποτέ δεν κοιμάται! Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν περίοδοι ανήσυχοι, αλλά και περίοδοι με σχετική ηρεμία. Η διεθνής οικονομία έχει σκαμπανεβάσματα και αυτό στην περίοδο της παγκοσμιοποίησης επηρεάζει τους πάντες. Οι μέρες μας μόνο ήσυχες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, όπως επίσης και η αναταραχή στη Μέση Ανατολή. Το νέο μέτωπο ανάμεσα στην Ινδία και το Πακιστάν για τα… μάτια του Κασμίρ και το πολύτιμο πόσιμο νερό τρομάζει πολύ, ενώ είναι σαφές ότι ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος που ξεκίνησε ο Τραμπ έχει μπροστά πολλά επεισόδια.
Όλα αυτά επηρεάζουν την οικονομία και την καθημερινότητα στην Ελλάδα, ακόμη και όταν κάποιοι -κυρίως πολιτικοί παράγοντες, αλλά και εκπρόσωποι παραγωγικών φορέων- στη χώρα… σφυρίζουν κλέφτικα και «οχυρώνονται» πίσω από τη δήθεν θωρακισμένη ελληνική οικονομία. Τα ίδια έλεγαν ο Αλογοσκούφης, ο Παπαθανασίου και οι δικοί τους το 2008, όταν ξέσπασε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση. Και είδαμε τι ακολούθησε.
Τελικά ούτε το να κρύβεται κανείς πίσω από το δάχτυλό του, ούτε να θεωρεί ότι δεν τον βλέπουν και περνάει απαρατήρητος, επειδή έχει χώσει το κεφάλι του στην άμμο, αποτελούν καλές και αποτελεσματικές πρακτικές στην οικονομία. Η πραγματικότητα κτυπάει την πόρτα αργά ή γρήγορα, μάλλον γρήγορα. Κάτι που πιθανόν κάποιοι να αντιλαμβάνονται, αλλά η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν μπορεί να παρέμβει, ούτε να κάνει κάτι σε πρακτικό επίπεδο. Έτσι κι αλλιώς στην Ελλάδα το plan B αποτελεί είδος… πολυτελείας, αφού είναι ελάχιστοι οι τομείς όπου (εικάζουμε ότι) υπάρχει. Ούτε η οικονομία, ούτε η επιχειρηματικότητα είναι κάποιοι από αυτούς, αν και θα έπρεπε. Για παράδειγμα, οι λαλίστατοι σε άλλες περιπτώσεις παραγωγικοί φορείς και οι επιχειρηματικές οργανώσεις, σήμερα σιωπούν. Οι πληροφορίες, μάλιστα, επιμένουν πως ούτε καν ουσιαστικός προβληματισμός σε συλλογικό επίπεδο υπάρχει, αφού κανείς δεν σκέφτηκε να οργανώσει διαδικασίες υπεύθυνης ενημέρωσης και συζήτησης, για παράδειγμα στα πάσης φύσεως Επιμελητήρια. Όλα σε αυτό το κρίσιμο θέμα επαφίενται στο κράτος, που με τη σειρά του προσβλέπει -και το δείχνει- στην Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η τρέχουσα περίπλοκη και ως εκ τούτου κρίσιμη διεθνής συγκυρία, στο βαθμό που θα επηρεάσει την Ελλάδα, αφορά και τη Θεσσαλονίκη που (υποτίθεται ότι) βρίσκεται σε μεταβατική φάση. Η προσπάθεια που γίνεται σε πρώτο στάδιο είναι να ανακοπεί η επί δεκαετίες οικονομική, επιχειρηματική και κοινωνική υποχώρηση της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Ώστε να ακολουθήσει η ανάκαμψη και η βιώσιμη αναπτυξιακή διαδικασία. Οι δημοσιολογούντες συχνά αναφέρονται στη «Θεσσαλονίκη του 2030», η οποία πάντως παραμένει περισσότερο φιλολογική και λιγότερο χειροπιαστή προοπτική. Ένα σκαρίφημα που θα πρέπει να λάβει σάρκα και οστά. Ένα πρωτόλειο σκίτσο, που μπορεί να εξελιχθεί σε ολοκληρωμένο πίνακα αξίας ή να παραμείνει επί μακρόν στο συρτάρι του ζωγράφου.
Στην κατεύθυνση αυτή υπάρχουν πεδία που -θεωρητικά τουλάχιστον- μπορούν να σηκώσουν την οικονομία και την κοινωνία στις πλάτες τους, αρκεί βεβαίως πρωτίστως αυτά τα πεδία εκσυγχρονιστούν και να αναπτυχθούν. Ο τουρισμός, το εμπόριο, οι μεταφορές και η μεταποίηση είναι μετά βεβαιότητος παραγωγικοί για τη Θεσσαλονίκη τομείς, που όμως εξακολουθούν να ασθμαίνουν. Στη φιλοξενία των ανθρώπων η πόλη έχει ακόμη πολλές αδυναμίες, αφού η κατάσταση του δημόσιου χώρου απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί επαρκής. Το λιμάνι παραμένει με τις προ 50ετίας βασικές υποδομές, αφού τόσο η επέκταση των χερσαίων εγκαταστάσεων του, δηλαδή η αναβάθμιση της 6ης προβλήτας, όσο και η σιδηροδρομική του διασύνδεση βρίσκονται ακόμη στα χαρτιά -στην καλύτερη περίπτωση. Ειδικά ο σιδηρόδρομος εξυπηρετείται ακόμη εν πολλοίς από την πρώτη υποδομή που έκαναν οι Γάλλοι στις αρχές του 20ου αιώνα. Επίσης, το έργο της οδικής σύνδεσης παραμένει ημιτελές εξαιτίας γραφειοκρατικών εκκρεμοτήτων. Η οργάνωση του Επιχειρηματικού Πάρκου στο Καλοχώρι, όπου βρίσκεται η δεύτερη σε μέγεθος άτυπη βιομηχανική συγκέντρωση της χώρας (υποτίθεται ότι) εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια, αλλά ίσως να χρειαστεί μία 10ετία για να ολοκληρωθεί. Η ανάπλαση του εκθεσιακού κέντρου της ΔΕΘ – Helexpo μάλλον έχει… κουραστεί να βρίσκεται σε μια αφετηρία, που ολοένα απομακρύνεται και δυσκολεύει. Όσο για την αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου παραμένει σαν σχέδιο, έχει πολλές δυσκολίες, υπάρχουν δεσμευμένα χρήματα, αλλά το μόνο που χειροπιαστό που έχει ακουστεί είναι για έναν ποδηλατόδρομο από το Καλοχώρι μέχρι το Αγγελοχώρι! Κάπου στα πέριξ υπάρχει και το περιλάλητο Τεχνολογικό Πάρκο 4ης Γενιάς Thess Intec, που αρχικά θα γινόταν με ιδιωτικά κεφάλαια, αλλά τελικά εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης, δεσμεύεται χρονικά λόγω των κοινοτικών κονδυλίων που αξιοποιεί και περιμένουμε να δούμε πόσο γρήγορα θα προχωρήσει πέραν των χωματουργικών εργασιών.
Όλα αυτά, που χωρίς καμία υπερβολή έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί… χθες -όπως άλλωστε ήταν ο προγραμματισμός τους- μαζί με ορισμένα άλλα έργα αστικού χαρακτήρα και ενδιαφέροντος, συνιστούν παρεμβάσεις απολύτως αναγκαίες για την αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης και την τροχοδρόμηση μιας βιώσιμης αναπτυξιακής διαδικασίας. Διότι πρόκειται για καταστάσεις που ευνοούν τις επενδύσεις, την αύξηση του κοινωνικού πλούτου και την ενίσχυση της απασχόλησης. Στο ιδανικό σενάριο η πόλη θα πρέπει όχι μόνο να συγκρατήσει την αιμορραγία των νέων ανθρώπων που μετοικούν και ξενιτεύονται, αλλά και να αρχίσει ξανά να γίνεται ελκυστική προς εγκατάσταση. Είτε από νέους που σπουδάζουν στα πανεπιστήμια της και θα βλέπουν το μέλλον τους στη σκιά του Λευκού Πύργου και της Ροτόντας, είτε από άλλους που θα τη σημαδεύουν στον χάρτη και θα γοητεύονται από τα στοιχεία της οικονομίας και του τρόπου ζωής της. Μόνο που οι καθυστερήσεις των εξελίξεων, που είναι μεγάλες και σε πολλά επίπεδα, την απομακρύνουν από το στόχο, που ήδη βρίσκεται μακρύτερα απ’ ότι πριν από 20 χρόνια. Το χειρότερο είναι ότι η Θεσσαλονίκη δεν αξιοποίησε τις τελευταίες δεκαετίες, όταν η χώρα και η περιοχή αρχικά γνώριζαν άνθιση -στη δεκαετία του 2000- και στη συνέχεια είχαν να διαχειριστούν μόνο τη δική τους εσωτερική κρίση και μάλιστα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον ευνοϊκό. Τώρα η πόλη έχει να διαχειριστεί ένα πολύπλοκο και απείρως δυσκολότερο περιβάλλον, κάτι που σημαίνει ότι οι προοπτικές θαμπώνουν. Είτε μας αρέσει, είτε δεν μας αρέσει…