Σεβασμός, θαυμασμός, ανατριχίλα και υπερηφάνεια. Μέσα σε αυτό το καρέ κινούνται τα συναισθήματα όλων όσοι παρακολουθούν αυτές τις μέρες τους Παραολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι. Χτυπούν κόκκινο. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τους δικούς μας 40 αθλητές, που τους στείλαμε να αγωνιστούν στη μεγαλύτερη παγκόσμια διοργάνωση, αλλά και με όλους τους υπόλοιπους που κατά χιλιάδες συμμετέχουν από κάθε γωνιά του πλανήτη.
Σεβασμός, γιατί δείχνουν με την προσπάθειά τους να τον αξίζουν. Θαυμασμός, γιατί τα καταφέρνουν. Ανατριχίλα, γιατί η προσπάθειά τους ολοκληρώνεται κάτω από τις πολύ ιδιαίτερες συνθήκες των δεξιοτήτων τους. Υπερηφάνεια, γιατί πολλές από τις επιδόσεις τους μας φουσκώνουν τα στήθη.
Το να βλέπουμε την Αρετή μόλις στα 12 της, αφού έχει φάει τις πισίνες με το κουτάλι, να συμμετέχει στους κορυφαίους αυτούς αγώνες και, παρόλες τις σωματικές της ιδιαιτερότητες, να βουτά, να τερματίζει και να δηλώνει «έχω ακόμη πολλούς Ολυμπιακούς Αγώνες μπροστά μου και θα συνεχίσω να προσπαθώ», ε, το λιγότερο που θα μπορούσαμε να πούμε είναι ότι αποτελεί τουλάχιστον παράδειγμα ζωής, παράδειγμα ακάματης προσπάθειας. Το να βλέπουμε τη Μανθοπούλου να φεύγει βολίδα για να μπει στον τελικό των 100 μέτρων και τελικά να παίρνει άνετα το ασημένιο μόλις στα 19 της, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μείνουμε με το στόμα ανοιχτό και να χειροκροτήσουμε.
Το να παρακολουθούμε τον Γρηγόρη Πολυχρονίδη, που κέρδισε χάλκινο μετάλλιο στο ατομικό BC3, φτάνοντας τα επτά μετάλλια συνολικά σε πέντε συνεχόμενους Παραολυμπιακούς, ε κι εδώ το λιγότερο που σκεφτόμαστε είναι πως ο αγώνας του τον οπλίζει κάθε φορά για την επόμενη.
Ενδεικτικά οι τρεις παραπάνω και όλοι οι υπόλοιποι 37 της εθνικής μας αποστολής, με το εθνόσημο στο στήθος, και μόνο που συμμετέχουν στους Παραολυμπιακούς Αγώνες μάς δίνουν ένα παράδειγμα. Αυτό που δυστυχώς κρατά όσο και οι αγώνες. Το παράδειγμα της υπερπροσπάθειας που υπερβαίνει τα κοινώς νοούμενα εμπόδια. Όμως, για να πάρει σάρκα και οστά η συμμετοχή τους σε μια τέτοια -εν προκειμένω εθνική- αποστολή, ξέρουν οι ίδιοι τι πέρασαν. Ξέρουν και οι προπονητές, οι γονείς τους, τα αδέλφια τους, οι ομάδες, δηλαδή με μια κουβέντα ο μικρόκοσμός τους. Αυτό συμβαίνει γενικώς και πάντοτε και με όλους τους αθλητές, μόνο που στους Παραολυμπιακούς Αθλητές ο μικρόκοσμος παίρνει άλλη διάσταση, αποκτά άλλη δυναμική, εφόσον οι αθλητές αυτοί ανεβαίνουν Γολγοθά.
Όλοι αυτοί δείχνουν με το δάχτυλο την άλλη πλευρά του φεγγαριού, την αθέατη για τον κοινό κόσμο. Αν σκεφτεί κανείς πόσα ζητήματα έχουν να αντιμετωπίσουν καθημερινά, το απλούστερο ας πούμε της μετακίνησης ή και της εκπαίδευσης και πώς τελικά τα καταφέρνουν να ανταπεξέλθουν στην απλή καθημερινότητα, είναι να τρελαθεί. Εκεί δεν έχει έπαθλα και μετάλλια, έχει καθημερινή ζωή. Κι εκεί απαιτούνται σκληρές… προπονήσεις για να τα καταφέρουν οι άνθρωποι με αναπηρίες. Άλλωστε, το αγώνισμά τους όλων αυτών που δεν αθλητές είναι η «ζωή μετ΄ εμποδίων»…
Τόνοι από μελάνι έχουν χυθεί, για να αναδειχθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα Άτομα με Αναπηρία. Σε τόνους όμως μετριέται και η αδιαφορία της πολιτείας, των υπολοίπων ημών. Για ποιες μετακινήσεις μπορούμε να μιλάμε για τα άτομα που έχουν τουλάχιστον πρόβλημα κινητικό; Πόσο δύσκολο είναι να καταλάβουμε πως είναι τελείως αφιλόξενες οι πόλεις μας, τα χωριά μας για να κινείται άνετα κάποιος με αναπηρία; Γιατί δεν μπορούμε να καταλάβουμε πως έχει δικαίωμα να κυκλοφορεί κι όλοι οι υπόλοιποι οφείλουμε να του το παρέχουμε; Επιμένω ιδιαίτερα στη μετακίνηση, μιας κι από εκεί αρχίζουν όλα. Όταν μπορεί κάποιος να βγει από το σπίτι και να ζει κι έξω από αυτό, τότε αρχίζει η ελευθερία.
Για ποια συμπερίληψη -η λέξη «καραμέλα» για τα πάντα τα τελευταία χρόνια- μιλάμε, όταν οι μισοί δεν ξέρουν καν τι σημαίνει ο όρος; Υπάρχουν ακόμη πολλοί γύρω μας που όταν δουν τη λέξη ΑΜΕΑ, νομίζουν πως σημαίνει Άτομα με Ειδικές Ανάγκες κι όχι Άτομα με Αναπηρία που είναι το σωστό. Ποια συμπερίληψη είναι αυτή που έχουμε εντάξει, υποτίθεται, στο θεσμικό μας πλαίσιο, ενώ απέχει παρασάγγας η πραγματικότητα; Πού είναι σε όλα φανάρια τα ηχητικά σήματα για τα άτομα με προβλήματα όρασης; Με τους ίδιους όρους ακούν τα άτομα με προβλήματα ακοής, την ίδια ενημέρωση έχουν με τους ακούοντες στα καθημερινά δελτία ειδήσεων; Ποιοι έχουν εντάξει την ελληνική νοηματική γλώσσα στην καθημερινή τους λειτουργία;
Κι αν πολλά από αυτά τα στοιχειώδη για τον πολιτισμό μας έχουν περάσει στο νομικό μας σύστημα, αυτό δεν σημαίνει πως η πραγματική ζωή, η καθημερινότητα τα έχει κιόλας συμπεριλάβει. Ας είμαστε ειλικρινείς, το πρώτο βήμα της εξόδου από το σπίτι πρέπει να γίνει από τα ίδια τα Άτομα με Αναπηρία, αλλά στη συνέχεια όλα τα υπόλοιπα πρέπει να τα κάνουμε εμείς απομακρύνοντας όσα εμπόδια έχουμε υψώσει, κάνοντας τη συμπερίληψη κανονικότητα.
Οι Παραολυμπιακοί Αθλητές μας αξίζουν βέβαια με χίλια τα μετάλλιά τους και τον θαυμασμό μας, όλοι οι υπόλοιποι όμως με ανάλογες αναπηρίες αξίζουν ένα πραγματικό μετάλλιο για τον αγώνα της καθημερινότητάς τους, που είναι διαρκής κι επίπονος.
Υ.Γ.: Επί σειρά ετών, όταν επρόκειτο να πάμε σινεμά ή θέατρο με πολύ αγαπημένο μου πρόσωπο που είχε ζήτημα μετακίνησης λόγω αναπηρίας, κάναμε πρώτα ένα τηλεφώνημα. Όχι για το έργο ή την παράσταση. Να δούμε μόνο αν η αίθουσα είχε σκάλες ή την πολυπόθητη ράμπα…