Παρά τη μεγάλη παράδοση και το υψηλό κύρος που είχαν στην αρχαία Ελλάδα οι μάντεις -με διασημότερους στην ιστορία την Πυθία στους Δελφούς και τον τυφλό Κάλχα- στη σημερινή Ελλάδα το… επάγγελμα θα διερχόταν κρίση. Διότι στη χώρα μας πολλά είναι απολύτως προβλέψιμα, ίσως τα περισσότερα. Όπως -για παράδειγμα- τι λέει η (κάθε) κυβέρνηση και -κυρίως- τι λέει η (κάθε) αντιπολίτευση. Διότι δεν πρόλαβε να επιστρέψει η ελληνική αποστολή από την Άγκυρα ούτε να δημιουργηθούν οι εντυπώσεις του τετ α τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν και η αντιπολιτευτική κριτική ακούστηκε σαν… ριπή πολυβόλου. Βέβαια, τα εθνικά θέματα και γενικότερα οι εξωτερικές σχέσεις της χώρας δεν προσφέρονται για πολύ θόρυβο, αλλά η κριτική… κριτική. Το κακό με αυτού του τύπου τις ανακοινώσεις είναι ότι δίνουν την εντύπωση -ίσως να μην είναι έτσι, αλλά αυτή η εντύπωση μένει στο τέλος- ότι είναι γραμμένες εκ των προτέρων με ασφαλείς φράσεις του τύπου «εξωτερική πολιτική χωρίς στρατηγική» και τα σχετικά.
Θεσσαλονίκη - Σμύρνη
Το θέμα της δια θαλάσσης σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τη Σμύρνη επανέφεραν στη δημόσια συζήτηση οι ηγέτες Ελλάδας και Τουρκίας στη συνάντησή τους στην Άγκυρα την περασμένη Τετάρτη. Μητσοτάκης και Ερντογάν στην ουσία ευχήθηκαν να προχωρήσει η ακτοπλοϊκή σύνδεση, καθώς οι δύο κυβερνήσεις δεν μπορούν επί του προκειμένου να κάνουν τίποτα περισσότερο. Είναι θέμα προσφοράς και ζήτησης, αυτό που λέμε αγορά. Κι εκεί δεν μπορεί να παρέμβει θεσμικά κανένας. Στην προηγούμενη -προ ολίγων ετών- απόπειρα η ζήτηση ήταν περιορισμένη και η γραμμή γρήγορα κρίθηκε ασύμφορη. Άλλωστε, όταν στις αρχές της δεκαετίας του 2000 μια αντιπροσωπεία από το ΕΒΕΘ είχε πάει στη Σμύρνη για να συζητήσει με το Επιμελητήριο Σμύρνης την προοπτική, οι Τούρκοι επιχειρηματίες είχαν εκτιμήσει ότι η γραμμή είναι ασύμφορη και κάπως έτσι η προοπτική πάγωσε για αρκετά χρόνια. Τώρα εάν Μητσοτάκης και Εντρογάν έχουν τη δύναμη ή μάλλον την επιρροή να την… αναστήσουν είναι κάτι που θα φανεί το επόμενο διάστημα, αν και το πλάνο είναι μάλλον… θολό και ως εκ τούτου χλωμό. Απλά, απλούστατα, στη συνάντηση κορυφής Ελλάδας – Τουρκίας επικράτησε η λογική των πολλών δυνητικών συμφωνιών, όσο περισσότερες τόσο καλύτερα. Ως είθισται, ελάχιστοι ασχολούνται για το ποιες θα υλοποιηθούν και ποιες θα μείνουν στα χαρτιά...
Ανησυχία λόγω Τραμπ και…
Η γεωστρατηγική κρίση που εξελίσσεται, λόγω κυρίως των πρωτοβουλιών του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αυξάνει την ανησυχία για την επόμενη μέρα διεθνώς, αλλά ταυτόχρονα πριμοδοτεί και την ελληνική… κυβέρνηση. Για την ακρίβεια, όχι μόνο την ελληνική, αλλά σχεδόν το σύνολο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Όπως εξηγούσε πρόσφατα γνωστός δημοσκόπος, όταν προκύπτουν θέματα εθνικής ή διεθνούς ασφάλειας, η κοινή γνώμη έχει την τάση να συσπειρώνεται γύρω από την εκάστοτε κυβέρνησή της. Ως μιας μορφής αντίδραση. Και κάπως έτσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης καρπώνεται κι από αυτή την εξέλιξη. Στην περίπτωσή του, όμως, υπάρχει κι ένας επιπλέον λόγος που συνηγορεί υπέρ αυτής της εξέλιξης. Σύμφωνα με τον ίδιο δημοσκόπο, η αντίληψη που υπάρχει στην κοινή γνώμη είναι ότι κανείς από τους εν δυνάμει πολιτικούς αντιπάλους του δεν κρίνεται ικανότερος για να διαχειριστεί μια τέτοια κατάσταση, ούτως ή άλλως. Έρχεται λοιπόν τώρα και η (διεθνής) κρίση και ισχυροποιείται ακόμα περισσότερο η θέση του στο εσωτερικό της χώρας. Είναι ενδεικτικά τα επιμέρους ποιοτικά στοιχεία σχετικής, πρόσφατης, μέτρησης. Σύμφωνα με αυτά, πάνω από το 80% των ερωτηθέντων ανησυχεί για τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Οπότε αντιλαμβάνεται κανείς το νερό που πέφτει στο δημοσκοπικό αυλάκι της κυβέρνησης.
… δίαυλος Αθήνας - Άγκυρας
Μια και ο λόγος, πάντως, στις πρωτοβουλίες Τραμπ, να αναφερθεί εδώ ότι η Αθήνα είναι σε θέση alert αναφορικά με εκείνες που πιθανώς θα έχουν να κάνουν με την ευρύτερη περιοχή μας. Με αφορμή, πάντως, όλα τα παραπάνω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι πρόσφατα, ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, έκανε λόγο για τις πολύ καλές σχέσεις του με τη συνάδελφό του στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Και αμέσως μετά, η τελευταία πήρε τη σκυτάλη, για να αποθεώσει με δηλώσεις της τη μεταξύ τους άψογη σχέση. Και με την ευκαιρία, την προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Πώς; Δηλώνοντας ότι αυτή η σχέση θα μπορούσε να αποδειχθεί πολλαπλά ωφέλιμη στο μέλλον, αλλά χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινήσεις. Σε κάποιους, πάντως, στην Αθήνα η δήλωση χτύπησε συναγερμό. Τι εννοούσε η πρέσβειρα; Γιατί, αν εννοούσε τις ελληνο-τουρκικές σχέσεις, αυτό θα συνεπαγόταν ότι με την περίπτωση μας θα ασχοληθεί (και) ο πρόεδρος Τραμπ. Κι αυτό είναι κάτι που το ξορκίζουν όλοι όσοι είναι έστω και λίγο σχετικοί με το θέμα, σε αυτήν την χρονική συγκυρία τουλάχιστον.
Έλατα στους κάδους
Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις του δήμου Θεσσαλονίκης να καλούν οι πολίτες στη γραμμή 800 111 15192, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου να περισυλλέγουν μετά την εορταστική περίοδο τα χριστουγεννιάτικα δέντρα τους, ορισμένοι συνεχίζουν το τροπάρι τους. Παρότι έχει περάσει περισσότερο από ένας μήνας που έχει «κατέβει» ο χριστουγεννιάτικος διάκοσμος, φαίνεται ότι κάποιοι άργησαν λίγο κι ένας από αυτούς, που μένει στην περιοχή της Ρωμαϊκής Αγοράς, αποφάσισε να ξεφορτωθεί το δεντράκι του στο πεζοδρόμιο, έξω από τον κάδο απορριμμάτων. Φυσικά, κανείς δεν κάλεσε τον δήμο, καθώς το έλατο παρέμεινε εκεί επί ημέρες. Για μία ακόμη φορά η αλληλεγγύη στις υπηρεσίες της δημοτικής αρχής πήγε περίπατο…
Κοσμάς ο Αιτωλός
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714–1779), γνωστός και ως Πατροκοσμάς, υπήρξε κορυφαία μορφή της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού κατά την Τουρκοκρατία. Πρέσβευε την ιδέα της απελευθέρωσης του γένους από τον Οθωμανικό ζυγό και το σημαντικότερο κατόρθωμά του ήταν η ίδρυση 200 – 250 σχολείων στην Ήπειρο και τη Στερεά Ελλάδα, ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν στα ελληνικά «τη γλώσσα της Εκκλησίας». Επίσης έγινε ονομαστός για την αποστροφή του σε κάθε είδους πλούτο, αφού και ο ίδιος -όπως έλεγε- δεν είχε άλλο ράσο εκτός από αυτό που φορούσε. Για τη δραστηριότητά του εκτελέστηκε με απαγχονισμό το 1779 στο Κολικόντασι της σημερινής Αλβανίας από τις οθωμανικές αρχές. Ανακηρύχθηκε επίσημα Άγιος από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1961. Το πρόσφατο βιβλίο του Χ.Ε. Μαραβέλια με τίτλο «Κοσμάς ο Αιτωλός» και υπότιτλο «Σπουδή στην ιδεολογία του ραγιαδισμού» (Εκδόσεις Gutenberg) επαναφέρει στο προσκήνιο τον Κοσμά τον Αιτωλό. Μόνο που ο συγγραφέας δεν αγιογραφεί τον Κοσμά, αλλά επιχειρεί να τον… προσγειώσει στα μάτια μας με βάση όσα είπε και όσα έκανε ο Άγιος. Που κατά τον Μαραβέλια τον «χαρακτηρίζουν κάποιες ναΐφ μεσαιωνικές προφητείες, ο φανατικός θρησκευτικός και κοσμικός αντιδυτικισμός, ο κοχλάζων αντι-σημιτισμός, η συνειδητή προπαγάνδιση της υποταγής στους Τούρκους και τον Σουλτάνο, η αντιμετώπιση του σχολείου ως προθαλάμου του μοναστηριού και άλλα πολλά τούτων όμοια». Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση, που βασίζεται στα ιστορικά τεκμήρια και στη λογική. Πρόκειται ασφαλώς για δημιουργική προσθήκη για όσους ενδιαφέρονται για τη σφαιρική μελέτη της ελληνικής ιστορίας.
