Οι θερινές εκπτώσεις έχουν τις χρονικές διαστάσεις της θρυλικής επικής ταινίας Μπεν Χουρ. Διαρκούν 7,5 εβδομάδες, ξεκινούν στις 11 Ιουλίου και ολοκληρώνονται στις 31 Αυγούστου.
Θεωρητικά καλύπτουν δύο περιόδους, αφού για τους περισσότερους οι καλοκαιρινές διακοπές δεν ξεκίνησαν ακόμη κι επομένως μπορούν να προμηθευτούν τα αναγκαία που τους λείπουν με μειωμένες τιμές. Επίσης, το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου είναι παραδοσιακά αφιερωμένο για την προετοιμασία του φθινοπώρου και της νέας σεζόν στα σχολεία, οπότε και πάλι οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν και να ψωνίσουν με «επισήμως χαμηλότερες τιμές».
Στην πράξη, βέβαια, τίποτε από αυτά δεν ισχύει. Οι εκπτώσεις των 7,5 εβδομάδων δεν αναμένεται να προσφέρουν και πολλά ούτε στην αγορά, ούτε στους καταναλωτές της Θεσσαλονίκης. Τα τελευταία χρόνια τα μεν καταστήματα πουλούν -ή μάλλον προσπαθούν να πουλήσουν- σε καθεστώς εκπτώσεων και προσφορών, οι δε πελάτες παζαρεύουν για να πετύχουν κάποιο σκόντο. Μια κάποια ισορροπία έχει βρεθεί, αλλά στην εξίσωση ο παράγοντας εκπτώσεις –και μάλιστα κοντά δύο μήνες!- απλώς δεν μετράει. Οι ανακοινώσεις του Εμπορικού Συλλόγου και της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου με τις τυπικές προϋποθέσεις των εκπτώσεων βγαίνουν από κεκτημένη ταχύτητα, αφού κανείς δεν ενδιαφέρεται για το πώς ακριβώς και που ακριβώς θα αναγράφονται η παλιά και η νέα μειωμένη τιμή. Η αγορά καίγεται να πουλήσει, κάτι δύσκολο σε περιόδους που οι πελάτες αναζητούν τα απολύτως απαραίτητα και –οι περισσότεροι από αυτούς τουλάχιστον- τα απολύτως φθηνότερα. Το γεγονός ότι πολλά εμπορικά μαγαζιά έχουν κλείσει δίνει μια ανάσα σε όσα επιβιώνουν, αλλά κι αυτή δε φτάνει από μόνη της.
Στο κέντρο της Θεσσαλονίκης το εμπόριο περνάει κατά πολύ μεγάλο ποσοστό από τις ταμειακές των πολυεθνικών και των μεγάλων αλυσίδων. Στην περιφέρεια της πόλης το ενδιαφέρον συγκεντρώνουν μόνο τα εμπορικά κέντρα, που διαθέτουν πάρκινγκ, παιδότοπους και φαστφουντάδικα. Με αυτά τα δεδομένα οι εκπτώσεις περισσότερο συντηριούν μια παράδοση, παρά έχουν ουσία. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν καταναλωτές που ψάχνουν και μαγαζιά που αξιοποιούν καλές εμπορικές πρακτικές. Απλώς δεν είναι αυτές οι συμπεριφορές ικανές να αλλάξουν τα οικονομικά δεδομένα στην αγορά της Θεσσαλονίκης αυτή την περίοδο.
Εκείνος ο παράγων που πραγματικά επηρεάζει την πορεία του εμπορίου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης είναι οι επισκέπτες της πόλης. Έλληνες και ξένοι. Οι τουρίστες. Άνθρωποι που για διάφορους λόγους περνούν από την αγορά και η διακοποδιάθεση που έχουν τους οδηγεί στην κατανάλωση. Μόνο που κι αυτοί –οι επισκέπτες δηλαδή- είναι φέτος λιγότεροι από πέρσι και πρόπερσι. Το βεβαιώνουν αυτό τα στοιχεία. Το επιβεβαιώνει η αίσθηση όσων περπατούν στο κέντρο. Το πιστοποιεί η εμπειρία των εμπόρων, που παρακολουθούν μέρα τη μέρα την κίνηση.
Ένα από αυτά που μπορεί να προσφέρει η Θεσσαλονίκη στον επισκέπτη είναι η αγορά. Παρά την μεγάλη κρίση και την πολύχρονη ύφεση που επηρεάζουν αρνητικά την επιχειρηματική δραστηριότητα πολλά μαγαζιά έχουν ευρωπαϊκό αέρα. Πολλοί δρόμοι είναι πολύχρωμοι και λαμπεροί, ώστε να προσφέρονται για βόλτα, ώστε… τρώγοντας να έρθει η όρεξη. Άλλωστε το εμπόριο είναι συνυφασμένο με τη Θεσσαλονίκη για πάνω από 23 αιώνες. Μόνο που στη σύγχρονη πολύπλοκη και ανταγωνιστική εποχή ακόμη κι αυτά τα εξαίρετα καταστήματα, που βρίσκονται σε φροντισμένους και πολύβουους δρόμους, δεν αρκούν ως κίνητρο. Ούτε για τους ντόπιους, οι οποίοι δεν έχουν λεφτά για να ξοδέψουν, ούτε για τους ξένους, οι οποίοι χρειάζονται περισσότερες προκλήσεις για να φτάσουν στην πόλη.
Ακόμη, λοιπόν, και για τις εκπτώσεις στη Θεσσαλονίκη λύση είναι η αύξηση του τζίρου. Το νέο, το πρόσθετο χρήμα. Ο εγχώριος και εισαγόμενος τουρισμός. Η αύξηση των επισκεπτών, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, συνιστά διέξοδο. Μια επιτακτική ανάγκη, για την ικανοποίηση της οποίας οφείλουν να δουλέψουν και να συνεργαστούν οι πάντες. Δημόσιοι παράγοντες και παραγωγικοί φορείς. Αυτοδιοικητικοί, έμποροι και επαγγελματίες. Ακόμη κι αν χρειαστεί να… θυσιάσουν τον πολύτιμο χρόνο και μέρος από το ταμείο τους. Ακόμη κι αν ρίξουν το… επίπεδό τους για να μιλήσουν ο ένας στον άλλο. Ακόμη κι αν εγκαταλείψουν -για όσο χρειαστεί- ότι άλλο θεάρεστο κάνουν αυτή την εποχή.