Όσοι πολίτες αυτής της χώρας επιμένουν να παρακολουθούν την πολιτική σκηνή δεν εξεπλάγησαν. Η αντιπολίτευση από το ένα άκρο έως το άλλο κατήγγειλε την κυβέρνηση για την προσπάθειά της να ανοίξει τη συζήτηση για συνταγματική αναθεώρηση. Προφανώς για τα κόμματα και τους αρχηγούς τους ο καταστατικός χάρτης της χώρας, που οι βασικές του αρχές γράφτηκαν το 1975 μετά την περιπέτεια της δικτατορίας, παραμένει επίκαιρος και λειτουργικός. Κι ας πέρασαν 50 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων τα πάντα όλα έχουν αλλάξει στη ζωή μας, στην καθημερινότητα στην Ελλάδα, στον πλανήτη. Ή μήπως όχι; Μήπως η κάθετη -για να θυμηθούμε λίγο τη φρασεολογία της μεταπολίτευσης- αντίδραση στο θέμα της αναθεώρησης είναι απλώς η προέκταση της γενικευμένης αντίρρησης της αντιπολίτευσης σε ό,τι λέει ή κάνει η κυβέρνηση. Μάλλον αυτό συμβαίνει. Είναι σαφές ότι η εμπιστοσύνη ανάμεσα στα κόμματα έχει χαθεί, αν υπήρχε και ποτέ δηλαδή. Το μόνο βέβαιο είναι ότι στο επίπεδο της συνεκτικότητας η κοινωνία που μόνο να χάσει έχει εάν πέσει στην παγίδα της διχόνοιας, είναι πολύ μπροστά σε σχέση με το πολιτικό σύστημα. Ας το προσέξουμε αυτό, διότι η αναντιστοιχία ανάμεσα στη νοοτροπία της κοινωνίας και του πολιτικού προσωπικού έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να γεννήσει… τέρατα.
Ο… μοιραίος ΔΕΔΔΗΕ
Τα πολύ σημαντικά προβλήματα που δημιουργούνται το τελευταίο διάστημα σε περιοχές πέριξ του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης από τις αιφνιδιαστικές και πολύωρες διακοπές ρεύματος αναδεικνύει με εξώδικό του προς τον ΔΕΔΔΗΕ ο δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, ο οποίος ζητάει να μάθει τι ακριβώς έγινε την περασμένη Κυριακή και μεγάλες περιοχές του δήμου του έμειναν χωρίς ρεύμα για πολλές ώρες. Ο ίδιος δήμαρχος στα τέλη του 2024 είχε υποβάλλει κατά του διαχειριστή του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας μηνυτήρια αναφορά, επειδή τότε η διακοπή ρεύματος διήρκεσε τρεις ημέρες! Η αλήθεια είναι ότι το δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα είναι παλιό και ως εκ τούτου προβληματικό, ενώ, επίσης, είναι ευάλωτο στα καιρικά φαινόμενα και τη γενικότερη φθορά, αφού δεν είναι επαρκώς υπογειοποιημένο. Εξίσου αλήθεια είναι, όμως, ότι και ο ΔΕΔΔΗΕ εμφανίζει ολιγωρίες και αναποτελεσματικότητα. Ίσως επειδή κατέληξε αυτόνομος οργανισμός με απλή… απόσπαση από τη ΔΕΗ, στην οποία ήταν ένα τμήμα, προκειμένου η χώρα να εναρμονιστεί με τις ευρωπαϊκές επιταγές. Κάπως έτσι ανατέθηκαν πολλαπλές ευθύνες σε μια δομή που ως κομμάτι της ΔΕΗ είχε υποστήριξη σε πολλαπλά επίπεδα. Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι παράπονα από τον… μοιραίο ΔΕΔΔΗΕ δεν υπάρχουν μόνο στη Θεσσαλονίκη αλλά σε όλη την Ελλάδα, μηδέ της πρωτεύουσας εξαιρουμένης. Κάτι που σημαίνει ότι απαιτούνται βελτιωτικές παρεμβάσεις, οι οποίες καθυστερούν, μάλλον επειδή είναι δύσκολο να γίνουν. Η πίεση, πάντως, όπως του δημάρχου Καϊτεζίδη και άλλων συναδέλφων του πρέπει να υπάρχει αφενός διότι αποδίδει, μέχρι ενός σημείου τουλάχιστον, και αφετέρου για να διατηρείται το πρόβλημα στην επιφάνεια, μέχρι να γίνουν αυτά που πρέπει.
Η Υγεία στο δρόμο
Είναι εδώ και χρόνια γνωστό (και όποιος δεν ήξερε, έμαθε μετά από την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης στα τέλη της πρώτης δεκαετίας το 21ου αιώνα) ότι τα νοσοκομεία είναι υποστελεχωμένα. Γιατροί και νοσηλευτές λείπουν, πολλοί από αυτούς σπουδάζουν στην Ελλάδα και φεύγουν στο εξωτερικό, αφού το ελληνικό δημόσιο δεν τους προσφέρει δελεαστικούς μισθούς και οφέλη, με αποτέλεσμα τα νοσοκομεία να ασθμαίνουν. Χθες, η Ένωση Νοσοκομειακών Ιατρών Θεσσαλονίκης προχώρησε σε στάση εργασίας και με συγκέντρωση έξω από το ΥΜΑΘ οι εργαζόμενοι αιτήθηκαν καλύτερες συνθήκες εργασίας. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει, αν και μάλλον εξελίσσεται σε ρητορικό: Είναι, πλέον, οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας ο τρόπος για να πιεστούν οι αρμόδιοι και να ικανοποιήσουν τα δίκαια αιτήματα των εργαζομένων -και της υγείας και των υπόλοιπων κλάδων της οικονομίας;
Η Ανατολή της Δύσης
Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση θα γίνει σήμερα στις 7 το απόγευμα στη Θεσσαλονίκη, στην Αγγελάκη 21, στο χώρο του βιβλιοπωλείου και των εκδόσεων «ΣΑΛΤΟ». Ο καθηγητής Νομικής του ΑΠΘ Παναγιώτης Μαντζούφας και ο καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας του ίδιου πανεπιστημίου Άρης Στυλιανού θα ανταλλάξουν απόψεις με αφορμή το κλασικό βιβλίο του αμερικανοπαλαιστίνιου διανοητή Έντουαρντ Σάιντ «Οριενταλισμός». Από το 1978 που εκδόθηκε για πρώτη φορά, το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες κι έχει γίνει έργο-ορόσημο για τους μελετητές της συγκριτικής λογοτεχνίας, των Επιστημών του Ανθρώπου γενικά, και για τους ιστορικούς της αποικιοκρατίας. Ο Σάιντ, θέτοντας στο μικροσκόπιο τους τρόπους με τους οποίους έχει αναπαρασταθεί η αραβομουσουλμανική Ανατολή στη δυτική λογοτεχνία των τελευταίων αιώνων, αλλά και σε άλλους παράλληλους λόγους -επιστημονικούς, γεωγραφικούς, διοικητικούς, κλπ.- που αναπτύσσονται σταθερά από τις δυτικές αποικιοκρατικές δυνάμεις την εποχή της παγκόσμιας επέκτασής τους, έδειξε πώς η «Δύση» σφυρηλατεί την ίδια της την ταυτότητα μέσα από την κατασκευή του «αρνητικού» της: μιας πλαστά ομοιογενούς και παραπλανητικά υποτιμητικής εικόνας της «Ανατολής». Από την προβληματική του γεννήθηκε ένας ολόκληρος ακαδημαϊκός κλάδος των ημερών μας, οι λεγόμενες Μετααποικιακές Σπουδές. Το θέμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο, αφού το μέτωπο Ανατολής – Δύσης εμφανίζεται σήμερα εξαιρετικά οξυμένο, με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Αλλά και η πόλη, η Θεσσαλονίκη, που βρίσκεται στα -έστω επινοημένα- σύνορα Δύσης και Ανατολής είναι ο καταλληλότερος τόπος για να γίνει αυτή η συζήτηση.
Αν η Ρωσία νικήσει
Εάν υπάρχει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον στην εποχή μας είναι τα σενάρια που εξυφαίνονται στην Ευρώπη σε σχέση με τις εξελίξεις μετά την ολοκλήρωση του πολέμου στην Ουκρανία. Διότι λιγότερο ή περισσότερο εξουσιοδοτημένοι και υπεύθυνοι οργανισμοί χωρών, όπως είναι τα στρατιωτικά επιτελεία και οι μυστικές υπηρεσίες, μετά βεβαιότητος ασχολούνται με την επόμενη ημέρα. Ή μάλλον με τις επόμενες ημέρες. Σε αυτό τον κόσμο των σεναρίων, που βασίζονται σε παραδοχές και δεδομένα και δεν είναι αποκυήματα φαντασίας, μας εισάγει το βιβλίο του Κάρλο Μασάλα «Αν η Ρωσία νικήσει» (Εκδόσεις Μεταίχμιο). Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο πανεπιστήμιο των Ενόπλων Δυνάμεων της Γερμανίας σε 130 σελίδες εξηγεί τι θα μπορούσε να συμβεί τα επόμενα χρόνια εάν η Ρωσία βγει νικήτρια στην Ουκρανία, μια υπαρξιακή προοπτική για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ. Κατά τον Μασάλα σε αυτή την περίπτωση η μεν Ευρώπη θα δοκιμαστεί σε λίγα χρόνια και πάλι από τον ρωσικό αναθεωρητισμό, το δε ΝΑΤΟ θα κλονιστεί μέχρι αποσυνθέσεως. Το σενάριο του Γερμανού καθηγητή διαβάζεται σαν πολιτικό μυθιστόρημα ή σαν θρίλερ με κομμένη την ανάσα. Φυσικά πρόκειται για ένα από τα πολλά σενάρια που βρίσκονται πάνω στο τραπέζι ή μέσα στα συρτάρια, σίγουρα όχι το πιο απίθανο ή ακραίο. Η αξία του, όμως, βρίσκεται στο γεγονός ότι ανοίγει ένα παράθυρο και φωτίζει πρόσωπα και καταστάσεις πέρα από τη δημόσια εικόνα. Καθώς ο συγγραφέας κινείται στον κόσμο των παγκόσμιων οργανισμών, αλλά και των παγκόσμιων ηγετών και των συμβούλων τους χρησιμοποιεί πειστική γλώσσα και ακόμη πιο πειστικές περιγραφές, ενώ καταγράφει και τρίτους παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν το σκηνικό, όπως είναι οι πολιτικές εξελίξεις στις μεγάλες χώρες της Ευρώπης. Αν και ο ίδιος είναι σαφές ότι τάσσεται υπέρ της πλήρους και αποτελεσματικής αντίστασης της Δύσης απέναντι στη Ρωσία, το σενάριό του κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση, στη νίκη της Ρωσίας. Όπως ο ίδιος σημειώνει τα σενάρια διευρύνουν τον ορίζοντα της σκέψης μας και συμβάλλουν στην υπέρβαση της πνευματικής αδράνειας και των κοντόφθαλμων, βραχυπρόθεσμων πολιτικών οριζόντων. Επίσης, απομυθοποιεί την έμφυτη τάση του ανθρώπου -ειδικά στη Δύση- ότι στο τέλος όλα θα πάνε καλά.
